މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގެ ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލު ހޯދައިދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ވަޒީރު ޝިޔާމް މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ޒިންމާއިން ރެކިވަޑައިގަންނަވަންތޯ؟

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުގެ ވަޒީރުން ސީދާ ސުވާލަށް ޖަވާބު ނުދެއްވާ ކަމީ ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ބޮޑެތި މައްސަލަތަކާއި ރައްޔިތުންގެ ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ގުޅޭގޮތުން ސުވާލު ކުރާއިރު، އެކަން ސަމާލުކަމަށް ވެސް އައިސްފައިނުވެ އެވެ. ވަކިން ޚާއްސަކޮށް، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ އެންމެ މުހިންމު ދެ ތަނބު ކަމުގައިވާ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލު ހޯދައި ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ހުރިހާ ކަމެއް ބައިނަލްއަގުވާމީ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅުވައި، ޒިންމާއިން ރެކުމުގެ ސަގާފަތެއް ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ. 

19 އޭޕްރީލް 2026 ގައި ބޭއްވި ކްރައިސިސް ކޮމިޓީގެ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުން ވެސް ފެނިގެންދިޔައީ  އެ މަންޒަރެވެ. ދަނޑުވެރިކަމާއި މަސްވެރިކަމާ ބެހޭ ވަޒީރު އަހުމަދު ޝިޔާމަށް، ރައްޔިތުން އުފުލަމުންދާ ތަކުލީފުތަކުގެ އެންމެ އަސާސީ މައުލޫމާތު ވެސް އެނގިވަޑައި ނު ގަންނަވާކަން އެ ދުވަހު ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ. އެގޮތުން، ކޫއްޑޫއިން މަސްވެރިންނަށް ވިއްކާ ތެޔޮ ދެ ދުވަސް ވަންދެން ހުސްވިކަން މިނިސްޓަރަށް އެނގިވަޑައިގެންފައި ނެތުމަކީ ސިނާއަތުގެ ހިންގުން ބޮއްސުންލާފައި އޮތް މިންވަރު ހާމަކޮށްދޭ ކަމެއްނޫންތޯ އެވެ. 

މީގެ އިތުރުން ދަނޑުވެރިންގެ ޝަކުވާތަކާ ގުޅިގެން ވަޒީރު ޝިޔާމް ދެއްވި ޖަވާބުތަކުން ވެސް މި ސިނާއަތް ވެސް އޮތީ މިފަދަ ހާލަތެއްގައިކަން ހާމަވެ އެވެ.

ދަނޑުވެރިންނަށް އެންމެ ބޭނުންވާ ގަސްކާނާ ނުލިބޭ މައްސަލަ އާއި، އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލެމުންދާ މައްސަލައިގައި ވަޒީރު ދެއްކެވީ ވަޒީރެއްގެ ފެންވަރުގެ ވާހަކަތަކެއް ނޫނެވެ. ދަނޑުވެރިން ބޭނުންވަނީ ޔޫރިއާ ފަދަ ތަކެތި ހެޔޮ އަގުގައި ލިބޭނެ ގޮތްތަކާއި، މިހާރު ހުރި ދަތިތަކަށް އޮތް ސީދާ ހައްލެކެވެ. ނަމަވެސް، ވަޒީރުގެ ވާހަކަފުޅުތައް ހުރީ އާދައިގެ މީހަކު މަގުމަތީގައި ދައްކާ ފަދަ، އެއްވެސް އިލްމީ ބުރަދަނެއް ނެތް ގޮތަކަށެވެ.

ގަސްކާނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ ބާވަތެއް. އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރެވޭ ބާވަތް ކަމުގައި ޔޫރިއާ. ޔޫރިއާ މި ވަގުތު ލިބުމުގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުރި. އެއީ އިރާނަކީ ޔޫރިއާ އުފައްދާ 5 ވަނައަށް އެންމެ ގިނައިން ޔޫރިއާ އުފައްދާ ގައުމު ކަމުގައި ވާތީއާއި އެކީގައި މިޑްލްއީސްޓަކީ މީގެ 31 ޕަސެންޓް ހިއްސާކުރާ، ނޫނީ މި އުފައްދަނީ މެޑްލްއީސްޓުން ކަމަށްވާތީއާ އެކީގައި. ދެން ބައެއް އެހެން އަޅުގަނޑުމެން މި ދަންނަވަން، ދިވެހިރާއްޖެއަށް މި ޔޫރިއާ އެތެރެކުރާ ގައުމުތަކުން ކޮންމެވެސް އެކި ހިސާބުތަކުގައި މި ޔޫރިއާ އުފެއްދުން. ނޫނިއްޔާ އެކްސްޕޯޓުކުރުން މަނާކުރެވިފައިވާތީއާއެކު ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުރި ގަސްކާނާ ވަކިން ޚާއްސަކޮށް ޔޫރިއާ ލިބުމުގައި އިނގޭތޯ. އެހެންނޫނިއްޔާ ދެން މާ ބޮޑު، މާ ބޮޑު ދެން ހުންނަ އާއްމުކޮށް މި ހުރި ކަންތައްތައް އެއީ. ދަނޑުވެރިކަމުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުރަންޖެހޭ ހޭދަތައް ދެއްތޯ. ކަރަންޓު ބޭނުންކޮށްގެން ކުރަންޖެހޭ ހޭދަތަކުގައި އެބަހުރި ގޮންޖެހުންތައް. 

ދަނޑުވެރިކަމާއި މަސްވެރިކަމާ ބެހޭ ވަޒީރު އަހުމަދު ޝިޔާމް

މިފަދަ ހުރިހާ މައްސަލައެއް ނުވަތަ ރާއްޖޭގައި ދިމާވާ އިގްތިސާދީ ކޮންމެ ދަތިކަމެއް އެމެރިކާ، އިޒްރޭލު އަދި އިރާނުގެ މަސްރަހާ ގުޅުވި ނަމަވެސް މިއީ އޮޅުވާލުމަށް ސަރުކާރުން ކުރާ ކަމެއްކަން ރައްޔިތުންނަށް އެނގެ އެވެ. މި ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ މާ ކުރިން ވެސް ރާއްޖޭގައި ގަސްކާނާގެ އަގުބޮޑުވެ، ލިބުމުގައި ދަތިތައް ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ބުނެ ދަނޑުވެރިން ކަންބޮޑުވުންފާޅު ކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި ގަސްކާނާ ޕެކެޓަކުން 30 ރުފިޔާ ބޮޑުވެ ވަރަށް ދަތިވެފައިވާ ކަމަށް ބުނަމުންދިޔައީ ދަނޑުވެރިންނެވެ. ނަމަވެސް މިކަންކަން އޮޅުވާލުމަށްޓަކައި ވަޒީރު ޝިޔާމް ހަނގުރާމައާ ގުޅުވި ނަމަވެސް މިއީ މިސަރުކާރުގެ ހިންގުމުގެ ނިޒާމުގައި ހުރި ބަލިކަށި ކަމެއް ނޫންތޯ އެވެ. 

ވަޒީރު ޝިޔާމް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޔޫރިއާ ލިބުމަށް ދަތި ވަނީ އިރާނަކީ އެންމެ ގިނައިން ޔޫރިއާ އުފައްދާ ގައުމަށް ވާތީ އެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ފުރިހަމަ މައުލޫމާތެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ޔޫރިއާ އުފައްދަނީ ރަޝިޔާ، ޗައިނާ އަދި އިންޑިއާ ފަދަ ގައުމުތަކުންނެވެ. 

އެހެންކަމުން ރާއްޖޭއާއި ހުރިހާ ގޮތަކުން ވެސް ގާތްގުޅުމެއް އޮންނަ އިންޑިއާ ނުވަތަ ރައީސް މުއިއްޒުއާ ގާތްގުޅުމެއް އޮންނަ ކަމަށް ބުނާ ޗައިނާ ފަދަ ގައުމަކުން ރާއްޖޭގެ ދަނޑުވެރިންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެދިއްޖެ ނަމަ އެހީވާނެ ކަމަށް ގިނަ ރައްޔިތުން ދަނީ ބުނަމުންނެވެ. އަދި ރައްޔިތުން އުންމީދު ކުރަނީ މިފަދަ ބޮޑެތި ގައުމުތަކާ ގުޅިގެން، ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ދަތިކަމެއް ނެތި ލިބޭނެ އިންތިޒާމެއް ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސާނެ ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް މިނިސްޓަރު ޝިޔާމްގެ ފަރާތުން ފެންނަނީ މައުލޫމާތުގެ ނުބައިކަމާއި، ޒިންމާއިން ރެކުމުގެ ސިފަ އެވެ. ރައްޔިތުން ބޭނުންވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ހަނގުރާމަތަކުގެ ބަހަނާ ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހި އާއިލާތަކުގެ އާމްދަނީއާ ގުޅިފައިވާ މި ދެ ސިނާއަތް ކުރިއެރުވުމަށް އަމަލީ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްދިނުމެވެ.