މަޝްވަރާތަކަށްވުރެ އީރާނަށް މިހާރު މުހިންމީ ގައުމު ދިފާއު ކުރުން، އީރާނަކީ ނުބައިކަމާއި ނުލަފާ ކަމާ ދެކޮޅަށް އޮތް ހަމައެކަނި ބާރު: ބަޣާއީ
އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ، އެ ގައުމުން އަބަދުވެސް އިސްކަންދެނީ މަޝްވަރާތަކަށް ކަމަށާއި ނަމަވެސް މިހާރު އޮތް ހަނގުރާމައަކީ ދުޝްމަނުން މަޖުބޫރުކުރުވި ކަމެއް ކަމަށް. އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް ދެމުންދާ އުދުވާނީ ހަމަލާތަކުން ދިފާއުވުމަކީ އީރާނަށް ލިބިގެންވާ ހައްގެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، މިވަގުތު އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެނީ ވަތަން ދިފާއުކުރުމަށް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި. މީގެ އިތުރުން، ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ "ފޯލްސް-ފްލެގް" އޮޕަރޭޝަންތަކާ މެދު ސަމާލުވުމަށް އަރަބި ގައުމުތަކަށް ބަޣާއީ ވަނީ ގޮވާލައްވާފައި.
އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކަށް އެގައުމުންދޭ ރައްދު ހަމަލާތަކުގެ 11 ވަނަ ބުރުގައި، އެމެރިކާގެ އިންޓެލިޖެންސް މަރުކަޒުތަކާއި އަސްކަރީ ތަންތަނަށް އަމާޒުކޮށް ރޮކެޓް ހަމަލާ އެއް ފޮނުވާލަނީ. | ސްކްރީން އިމޭޖް
އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުގެ ސަރުކާރުން އީރާނުގެ ރޫހާނީ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ ގުޅިގެން، ނުބައިކަމާއި ނުލަފާކަމާ ދެކޮޅަށް އޮތް ހަމައެކަނި ބާރަކީ އީރާން ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަޣާއީ އަންގާރަ ދުވަހު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ އީރާނުގެ ލީޑަރު ގުރުބާންވެވަޑައިގަތީ ގައުމުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކަމަށެވެ.
ބަޣާއީ މިހެން ވިދާޅުވީ މާރިޗު މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހު ތެހެރާންގެ ޝަހީދު މަހައްލާތީ ސްކޫލުގައި ބޭއްވި ހަފުތާގެ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައެވެ. މި ސްކޫލަކީ ދާދި ފަހުން "ޓެރަރިސްޓް އެމެރިކާ ސަރުކާރާއި ޒަޔަނިސްޓުން" ދިން ހަމަލާތަކުގައި ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ތަނެކެވެ.
ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުން ފަށްޓަވަމުން ބަޣާއީ ވަނީ އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު އަލީ ޚާމަނާއީއާއި، އިސް ކޮމާންޑަރުންނާއި، އީރާނުގެ އާންމު ރައްޔިތުން ޝަހީދުވުމާ ގުޅިގެން ތައުޒިޔާ ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ މުޅި ގައުމު އޮތީ ހިތާމައިގައި ކަމަށާއި، މި ދުވަސްވަރު ކޮންމެ އީރާން ރައްޔިތަކަށްވެސް އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ވަތަން ދިފާއުކުރުން ކަމަށެވެ.
އީރާނާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވަނީ "އެންމެ ނުބައި ނުލަފާ މީހުންގެ" އުދުވާނާ ކަމަށް ފާހަގަކުރައްވައި، މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކަންކަމަކީ "ހައްގާއި ބާތިލުގެ" މެދުގައި ހިނގާ ކުރިމަތިލުމެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ.
މިހާރު ކުރިމަތިވެފައިވާ ހަލަބޮލިކަމުގެ ޒިންމާ ބަޣާއީ އެޅުއްވީ، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގައި އިޒްރޭލުން ހިންގަމުންދާ ޖަރީމާތަކާ ދެކޮޅަށް އެހެން ގައުމުތަކުން ފާއިތުވި ދެ އަހަރު ދުވަހު އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައި ނުވާތީއެވެ.
"ވަކި އުސޫލުތަކަކަށް ތަބާވާކަމަށް ދައުވާކުރާ ގައުމުތަކުން ފިޔަވަޅު ނާޅާނަމަ، މި ގާނޫނާ ޚިލާފު އަމަލުތަކުގެ އަސަރު އެންމެންނަށް ކުރާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުން ދިޔައިން،" ބަޣާއީ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މިކަމުގައި ހަނު ތިބުމަކީ ކުށުގައި ބައިވެރިވުން ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ހަމަލާތަކުގައި މަރުވި އާންމުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ ޖަނާޒާ އަންގާރަ ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އީރާނުގެ އަޒުމަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"އީރާން މިއޮތީ ސާބިތުކަމާއެކު. ސާބިތުކަމާއެކު އޮތް އީރާނެއްގެ މާނައަކީ ކޮބައިކަން ދުނިޔެއަށް އެނގެންވާނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އީރާނަކީ "ނުބައިކަމާ ދެކޮޅަށް އޮތް ހަމައެކަނި ބާރު" ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އާންމުންނަށާއި ގައުމުގެ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކަށް ދޭ ހަމަލާތަކަކީ ނަސްލު ނައްތާލުމުގެ އަމަލުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބަޣާއީ ސިފަކުރެއްވިއެވެ.
ޚާރިޖީ ގުޅުންތަކާއި، ހަނގުރާމައާއި ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާ ގުޅޭގޮތުން
ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން ކުރެވުނު ޚާރިޖީ މަސައްކަތްތަކަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވަމުން، މަޝްވަރާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދެކެވޭ ވާހަކަތައް ބަޣާއީ ދޮގުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އެއީ ދޮގު މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ވާހަކަތަކެއް ކަމަށާއި، ތާރީޚު އޮޅުވާލުމަށް ފުރުސަތު ނުދެއްވާނެ ކަމަށެވެ.
އީރާނުގެ ފަރާތުން އޮތް ނުރައްކަލާ ބެހޭގޮތުން އެމެރިކާއާއި އެ ގައުމުގެ ބައިވެރިން ދައްކަނީ ދޮގު ވާހަކަތަކެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އީރާނުން ދުވަހަކުވެސް އެފަދަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރިތޯ އޭނާ ސުވާލު އުފެއްދެވިއެވެ.
އީރާނުން މަޝްވަރާތަކަށް އިސްކަންދިން ނަމަވެސް، ހަނގުރާމައަކީ ދުޝްމަނުން މަޖުބޫރުކުރުވި ކަމެއް ކަމަށް ބަގާއީ ވިދާޅުވިއެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން (މަޝްވަރާތަކަށް) ވަނީ އިޚްލާސްތެރިކަމާއެކު... އީރާނަކީ ގޮތްދޫނުކުރާ ގައުމެއް ނޫންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފުވެ، އދ. ގެ ޗާޓަރާ ޚިލާފަށް އީރާނަށް ހަމަލާދޭ ފަރާތްތައް ކުށްވެރިކުރައްވަމުން، އެފަދަ އުދުވާންތަކުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ނިޒާމަށް ނުރައްކާވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުންގެ ވާހަކަތަކަށް ރައްދު ދެއްވަމުން، އަސްކަރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ވޮޝިންގްޓަނުން ދައްކާ އުޒުރުތަކާ މެދު އޭނާ ސުވާލު އުފެއްދެވިއެވެ.
"އެމެރިކާގެ ރައީސް ވިދާޅުވަނީ އީރާނަކީ ނުރައްކަލެއް ކަމަށް. އީރާނަކީ ނުރައްކަލެއްތޯ؟ އީރާނުން ސިފައިން ފޮނުވިތޯ؟ ވައިޓް ހައުސްއަށް އީރާނުން މިސައިލް ފޮނުވިތޯ؟ މި ހުރި ފުށުއެރުންތަކަށް ބަލަންޖެހޭ،" ބަޣާއީ ވިދާޅުވިއެވެ.
އެމެރިކާގެ މަންދޫބު ވިޓްކޮފްގެ ވާހަކަތަކަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ، މަޝްވަރާތައް ފެށުމުގެ މަދު ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން، އީރާނުން އަމާންނުދީގެން ހައިރާންވާ ކަމަށް ވިޓްކޮފް ވިދާޅުވި ކަމަށެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން ފެށީ ކޮން ހަނގުރާމައެއްތޯ؟" އޭނާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. "ކޮންމެ އުދުވާނަކާ ދެކޮޅަށްވެސް އަޅުގަނޑުމެން ސާބިތުކަމާއެކު ތިބޭނަން."
މާޒީގައި ކުރެވުނު މަޝްވަރާތަކާ ބެހޭގޮތުން ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ، ނުތަނަވަސްކަން އޮތް ނަމަވެސް އީރާނުން ޚާރިޖީ ހައްލުތަކަށް ފުރުސަތު ދިން ކަމަށެވެ.
2015 ވަނަ އަހަރުގެ ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުމާއި، އެމެރިކާ އެ އެއްބަސްވުމުން ވަކިވުމާއި، އޭގެ ފަހުން މަޝްވަރާތައް އަލުން ފެށުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތްތަކަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި، ވައުދުތަކަށް އަމަލުކުރީ ކޮން ފަރާތަކުންތޯ ބެލުމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވިއެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން މަޝްވަރާއަށް ވަނީ އިޚްލާސްތެރިކަމާއެކު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޝަހީދުވި ކުޑަކުދިންގެ ތަސްވީރުތައް ލޯމަތީގައި ހުއްޓާ. އީރާނަކީ ގޮތްދޫނުކުރާ ފަރާތް ނޫންކަން ދެއްކުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އެ ހިތްދަތިކަން ތަހައްމަލުކުރިން،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ޖެނީވާގައި ދެ ބުރެއްގެ މަތިން މަޝްވަރާ ކުރެވުނު ކަމަށާއި، ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް އޮމާންގެ މެދުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ބޫސައިދީ ވިދާޅުވިކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
"އެ ޓުވީޓު ކުރެއްވުމުގެ ކުރިން އޭނާ އެމެރިކާއާ ވާހަކަދެއްކެވި. އަދި އޭގައި ބޭނުންކުރާނެ އިބާރާތްތަކަށް އެމެރިކާއާއެކު އެއްބަސްވެވުނު،" ބަޣާއީ ވިދާޅުވިއެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އޭގެ ފަހުން ބާއްވާ މަޝްވަރާގެ އައު ބުރަކަށް އެދުނީ އިދިކޮޅު ފަރާތުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން ވިޓްކޮފް ވަނީ ހަތަރު ޝަރުތެއް ހުށަހަޅާފައެވެ. އެއީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާއި، މިސައިލް ޕްރޮގްރާމާއި، ސަރަހައްދީ ގްރޫޕްތަކަށް ދޭ އެހީތެރިކަމާއި، ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ބާރުތައް ހުއްޓާލުމެވެ. ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ މި ކަންކަމަކީ މަޝްވަރާގެ މޭޒުމަތީގައި ދެކެވުނު ވާހަކަތަކެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
"މިއީ އެމީހުންގެ އަމަލުތައް ދިފާއުކުރުމަށްޓަކައި ހަދަމުންދާ ދޮގުތަކެއް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"މި ހަނގުރާމައަކީ ތަހުޒީބާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައެއް. އީރާނުގެ ޝަރަފުވެރި ތަހުޒީބާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައެއް،" އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
މަޝްވަރާތައް އަލުން ފެށުމަށްވުރެ މިވަގުތު އީރާނަށް މުހިންމީ ގައުމު ދިފާއުކުރުން ކަމަށް ބަޣާއީ ވިދާޅުވިއެވެ.
"މިވަގުތު ހުރިހާ އީރާން ރައްޔިތުންގެ ސަމާލުކަން ހުރީ ދިފާއަށް. އަޅުގަނޑުމެން މަޝްވަރާގެ ތަޖުރިބާ ކޮށްފިން،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"މަޝްވަރާގެ ދެ ބުރުގެ ދެމެދުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހަމަލާދިން. މިކަން އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާން ބަހައްޓަންވާނެ."
ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފުވެ، އދ. ގެ ޗާޓަރަށް އިހުތިރާމް ނުކުރާތީ އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލު އޭނާ ކުށްވެރިކުރެއްވިއެވެ.
"އީރާނަށް ދޭ އުދުވާނީ ހަމަލާތަކަކީ އދ. ގެ ނިޒާމުގެ ނިމުން. ބާރުގެ ބޭނުން ނުކުރުމުގެ އަސާސް، ނުވަތަ އދ. ގެ މައިގަނޑު ރޫހު މިއޮތީ ފުނޑުފުނޑުކޮށްލާފައި،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ޔޫރަޕްގެ ސަރުކާރުތަކަށް ފާޑުވިދާޅުވަމުން ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ، ޔޫރަޕްގެ ހުރިހާ ސިޔާސަތުތަކެއްގައިވެސް ހުރީ ދެފުށްދެގޮތްކަން ކަމަށެވެ.
ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާއި އޮޅުވާލައިގެން ހިންގާ އޮޕަރޭޝަންތައް
ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވުނު ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް އީރާނުން އެއްވެސް އޮޕަރޭޝަނެއް ހިންގާފައިވާކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ ބަޣާއީ ދޮގުކުރެއްވިއެވެ.
"ގަތަރާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ބޮން ހަރުކުރަން އުޅުނު މޮސާޑް އެޖެންޓުން ހައްޔަރުކުރި ކަމަށް ބުނެ ޝާއިއުކުރި ރިޕޯޓަކީ ކުޑަކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިގެން ނުވާނެ. އަޅުގަނޑު ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުން މިދަނީ މިއީ އީރާން ބަދުނާމުކުރުމަށް ހިންގާ 'ފޯލްސް-ފްލެގް' އޮޕަރޭޝަނެއް ކަމަށް. ޒަޔަނިސްޓު ސަރުކާރުން ނުކުރާނެ އެއްވެސް ނުބައި ކަމެއް ނޯންނާނެ! އަޅުގަނޑު އަރަބި ރަހުމަތްތެރިންގެ ކިބައިން އެދެނީ މިކަމާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނުމަށް. ހަނގުރާމަ ފުޅާކޮށް، އީރާނުގެ އަބުރު ކަތިލުމަށް އެމީހުން ފަހަކަށް ނުޖެހޭނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އީރާނުގެ ހަމަލާތައް އަމާޒުކުރަނީ ހަމައެކަނި އީރާނަށް ހަމަލާދޭ މަރުކަޒުތަކަށް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"މިއީ އދ. ގެ ޗާޓަރުގެ ދަށުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިދޭ އަމިއްލަ ނަފްސު ދިފާއުކުރުމުގެ ހައްގު. ސަރަހައްދުގެ ކޮންމެ ގައުމެއްގެ ސަލާމަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މުހިންމު ކަމެއް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ އީރާނުގެ މުޅި ސަމާލުކަން ހުރީ ގައުމީ ދިފާއަށް ކަމަށާއި، މަޝްވަރާތަކަށް ނޫން ކަމަށެވެ. އަސްކަރީ ލީޑަރުން އަވަހާރަވުމަށްފަހުވެސް އީރާނުގެ ފައުޖުތަކުން ރައްދު ދީފައިވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އީރާނުގެ އަމަލުތަކަކީ އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކުރާ ކަންކަން ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ހަމައެކަނި ދިފާއީ ފިޔަވަޅުތަކެއް ކަމަށް އޭނާ ތަކުރާރުކުރެއްވިއެވެ.
"ސަރަހައްދުގެ ކޮންމެ ގައުމެއްގެ ސަލާމަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މުހިންމު ކަމެއް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ އީރާނުގެ ދުޝްމަނުންގެ އަތްމަތީގައި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ވަގުތު ފާއިތުވުމުގެ ކުރިން ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައަށް ބަޣާއީ ގޮވާލެއްވިއެވެ.
"އެމީހުން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލަންޖެހޭނެ. އަޅުގަނޑުމެންނެއް ނޫން ހަނގުރާމަ ފެށީ. އަޅުގަނޑުމެން އިޚްތިޔާރުކުރީ މަޝްވަރާ،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ވަގުތު ފާއިތުވުމުގެ ކުރިން، އެމީހުންގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމަށް ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނެ." ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މަސްދަރު: ޕްރެސްޓީވީ
