ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ހަނިމާދޫ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓު ހިންގުމަށް އިންޑިއާގެ ކުންފުންޏެއް ހޯދުމަށް އިންޑިއާ ގައި އެދިފައި މިވަނީ ވެލާނާ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ތަރައްޤީ ކުރުމަށް އިންޑިއާގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ކުންފުނި، ޖީ.އެމް.އާރ.އާ އެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ކުއްލިގޮތަކަށް އުވާލައި، ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުން ރާއްޖެ އިން ބޭރުކޮށްލިތާ ދިހަ އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުން.
ހަނިމާދޫ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓް ހުޅުއްވައިދެއްވަން ރައީސް މުއިއްޒު ވަޑައިގެން ޑރ. ވަހީދު އާ ސަލާން ކުރައްވަނީ
ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުގެ އެދުމަކަށް، ހަނިމާދޫ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ހިންގުމުގައި އިންޑިއާގެ ކުންފުނިތައް ބައިވެރިކުރުމުގެ ހުށަހެޅުމެއް ދިރާސާ ކުރުމަށް އިންޑިއާ ގެ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓްރީން އެއާޕޯޓްސް އޮތޯރިޓީ އޮފް އިންޑިއާ (އޭ.އޭ.އައި) އަށް އަންގައިފި އެވެ.
ހަނިމާދޫ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓު ހިންގުމަށް އިންޑިއާގެ ކުންފުންޏެއް ހޯދުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން އިންޑިއާ ސަރުކާރުގައި އެދިފައި މިވަނީ ވެލާނާ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ތަރައްޤީ ކުރުމަށް އިންޑިއާގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ކުންފުނި، ޖީ.އެމް.އާރ.އާ އެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ކުއްލިގޮތަކަށް އުވާލައި، ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުން ރާއްޖެ އިން ބޭރުކޮށްލިތާ ދިހަ އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުންނެވެ.
އިންޑިއާގެ ބައެއް މީޑިއާ ތަކުން ރިޕޯޓު ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މިދިޔަ ހަފްތާގެ ކުރީކޮޅު، ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓްރީން އޭ.އޭ.އައި.އަށް ފޮނުވި ސިޓީއެއް ގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ މި ހުށަހެޅުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 9 ވަނަ ދުވަހު ހަނިމާދޫ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި، ރައީސް މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު، އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދުރަ މޯދީގެ ޚާއްސަ މަންދޫބެއްގެ ގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓަރ ކޭ. ރާމް މޯހަން ނައިޑޫ އަށް ކަމަށެވެ.
މިނިސްޓްރީގެ އިސް އޮފިޝަލަކު 'ދަ ހިންދޫ' ނޫހަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، އެއާޕޯޓްގެ މެނޭޖްމަންޓަށް "އިންޑިއާގެ ކުންފުނިތައް ބައިވެރިކުރުމާބެހޭ ހުށަހެޅުން ދިރާސާކުރުމަށް" އޭ.އޭ.އައި.އަށް އިރުޝާދު ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.
އޭ.އޭ.އައި.އަކީ އިންޑިއާގެ 113 އެއާޕޯޓް ހިންގުމުގެ އިތުރުން 26 ސްޓޭޓް ސަރުކާރުގެ އެއާޕޯޓް ހިންގާ ކުންފުންޏެކެވެ. އޭ.އޭ.އައި.އަށް ނިސްބަތްވާ 13 އެއާޕޯޓް މިހާރު ހިންގަމުންދަނީ ޖީ.އެމް.އާރ.، ޖީ.ވީ.ކޭ. އަދި އަދާނީ ގްރޫޕް ފަދަ އަމިއްލަ އޮޕަރޭޓަރުންނެވެ. އޭގެތެރެއިން ނާވީ މުމްބާއީ ފިޔަވައި ހަތް އެއާޕޯޓް ހިންގަނީ އަދާނީ ގްރޫޕުންނެވެ.
ހަނިމާދޫ އެއާޕޯޓަކީ 1986 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ހިނގަމުންދާ އެއާޕޯޓެކެވެ. މި އެއާޕޯޓް ތަރައްޤީކޮށް ފުޅާކުރުމަށް އިންޑިއާ އިން ވަނީ އެގްޒިމް ބޭންކް އޮފް އިންޑިއާ މެދުވެރިކޮށް 800 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލައިން އޮފް ކްރެޑިޓެއް ދީފައެވެ. ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް އިންޑިއާގެ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ޖޭ.އެމް.ސީ. ޕްރޮޖެކްޓްސްއާ ހަވާލުކުރެވުނީ 136.6 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަގަކަށެވެ. މި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި 2,465 މީޓަރުގެ ރަންވޭއެއް ހެދުން ހިމެނެއެވެ. މި ރަންވޭއަށް އެއާ ބަސް އޭ320 މަރުކާގެ ބޯޓުތައް ޖެއްސޭނެ ކަމަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި އަހަރަކު 1.3 މިލިއަން ފަސިންޖަރުންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ގާބިލްކަން ލިބިފައިވާ އާ ޕެސެންޖަރ ޓަރމިނަލް އިމާރާތެއް ވެސް ވަނީ ހަދާފައެވެ.
ދަ ހިންދޫން ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މުއިއްޒު ސަރުކާރުން މިކަން ހުށަހަޅާފައި މިވަނީ ޖީ.އެމް.އާރ.އަށް ރާއްޖެ އިން ފުރަން އަންގާ، އެ ކުންފުނި ބޭރުކޮށްލުމަށް ދިމާވި ހިތްދަތި ހާދިސާ އަށް ދިހަ އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވީ ފަހުންނެވެ. 2012 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު ޑރ. ވަހީދު ގެ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ވަނީ، 2010 ވަނަ އަހަރު ޖީ.އެމް.އާރ.އާ އެކު، ރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު އެއާޕޯޓް ތަރައްޤީކޮށް ހިންގުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ބާތިލްކޮށްފައެވެ. އެއީ އެހާތަނަށް ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ގެނައި އެންމެ ބޮޑު ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓެވެ. އިންވެސްޓްމަންޓުގެ އެއްބަސްވުމުގެ އަގަކީ 511 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. މި އެއްބަސްވުން އުވާލަން އޭރުގެ ބަންޑާރަ ނައިބުގެ މަގާމުގައި ހުންނެވި އައިޝަތު އާޒިމާ ޝުކޫރު ވިދާޅުވީ، އެއީ ގަނޫނީ ބާރެއް ނެތް އުފެދުމުގައި ވެސް ބާތިލު (ވޮއިޑް-އަބް-އިނިޓިއޯ) އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ. އެ ސަބަބު ދައްކާ، ޖީ.އެމް.އާރ.އަށް ރާއްޖެ އިން ފުރަން ދިނީ އެންމެ ހަތް ދުވަހުގެ މުއްދަތެކެވެ.
އިންޑިއާގެ ކުންފުނި ބޭރުކޮށްލުމަށް ފަހު 2014 ވަނަ އަހަރު ވެލާނާ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓު ތަރައްގީ ކުރަން ބެއިޖިންގ އާރބަން ކޮންސްޓްރަކްޝަން ގްރޫޕް ކިޔާ ޗައިނާ ކުންފުންޏަކަށް މަސައްކަތް ހަވާލުކުރިއެވެ. އަދި ދިވެހި ސަރުކާރުން ބުނީ އެއާޕޯޓްގެ ހިންގުން ސަރުކާރު ހިއްސާވާ މޯލްޑިވްސް އެއާޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް (އެމް.އޭ.ސީ.އެލް) އާ ހަވާލުކުރުމަށްފަހު ދެން އެއަރޕޯޓު ހިންގުން އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކަށް ނުދޫކުރާނެ ކަމަށެވެ.
ފަހުން، 2016 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 25 ވަނަ ދުވަހު، ސިންގަޕޫރު އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުގެ ޓްރައިބިއުނަލްއަކުން ވަނީ އެއްބަސްވުން ގޯސްކޮށް އުވާލިކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޖީ.އެމް.އާރ.އަށް 270 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބަދަލު ދިނުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުގެ މައްޗަށް ހުކުމްކޮށްފައެވެ.
