މާލޭގެ ފެންބޮޑުވުމުގެ ހަނދާން އާވެއްޖެ. މުއިއްޒު ޖެއްސެވި ހިސާބު މުޅިން ގޯސް

ކުރާނީ ކީއްހެއްޔެވެ. ހަނދާން ނުކުރާން އުޅުނަސް ހަމަ ހަނދާން ވަނީ އެވެ. ނުވިސްނާން އުޅުނުސް އެކަމާމެދު ވިސްނަންނެސް ވިސްނަނީ އެވެ. ކުރީގެ ހައުސިން މިނިސްޓަރު ވިދާޅު ގޮތައް އެހަނދާން ނައްތާލެވޭތޯ އުޅެއުޅެވެސް ނުވި އެވެ.

އެއީ 2015 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގސްޓްމަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހެވެ. ކުރީގެ ހޯމް މިނިސްޓްރީން ބޭއްވި ވަރުގަދަ ޕްރެސް ކޮންފަރެންސެކެވެ. މާލޭގެ ރައްޔިތުން ތަހައްމަލް ކުރަމުންދިޔަ ބޮޑު ތަކްލީފަކުން ސަލާމަތް ކޮށްދެވިއްޖެކަން އޭރުގެ ހޯމް މިނިސްޓަރ ޑރ މުހައްމަދު މުއިއްޒު އިއުލާން ކުރެއްވީތީ އެވެ.

ހައުސިން މިނިސްޓްރީގައި ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި އެދުވަހު ޑރ. މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ، މިދިޔަ އަހަރުގެ (2014 ވަނަ އަހަރުގެ) ޑިސެމްބަރު މަހާއި ހަމައަށް މާލޭގެ މަގުތަކުގައި ފެންބޮޑުވާ މައްސަލައަކީ ރައްޔިތުންނަށް އުނދަގުލަކަށް ވެފައިވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ، ހައުސިން މިނިސްޓުރީގެ މުވައްޒަފުންނާއި އެމްއާރުޑީސީގެ މުވައްޒަފުން ގުޅިގެން މާލޭގެ މަގުތަކުގެ ކާނުތައް އެއްކޮށް ސާފުކޮށްފައިވާނެ ކަމަށެވެ.

"އޭގެ ސަބަބުން ވެސް މާލޭގެ މަގުތަކުގައި އަވަހަށް ފެން ހިނދުމަށް ވަރަށް ބޮޑު ހަލުވި ކަމެއް ވަނީ އައިސްފައި. އަދި ސްޓޯމް ވޯޓާ ގްރެނެއިޓުގެ މަސައްކަތުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ ފުރަތަމަ މަސައްކަތް ނިމިގެން ދިޔައިރު މާލޭގެ މަގުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައިން ފެން ހެދޭ ސަރަހައްދުތަކުގައި މިހާރު އެގޮތަކަށް ފެނެއް ނުހެދޭ،" މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

މިނިސްޓަރު މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ، މާލޭގެ ބައެއް މަގުތަކަކީ އަޑިކޮށް ހުންނަ މަގުތަކެއް ކަމަށާއި އެކަމުގެ ސަބަބުން ވެސް ފެން ބޮޑުވާ ކަމަށެވެ.

"އެހެންނަމަވެސް އެކަންކަން މިހާރު މީހުން ހަނދާންވެސް ނެތޭ ހިސާބަށް ގޮސްފި،" މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ، ކިތަންމެ ގިނައިރުތަކެއް ވަންދެން ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހުނު ކަމުގައި ވިއަސް ދެތިން ގަޑިއިރެއްގެ ތެރޭގައި ފެން ބޮޑުވެފައިވާ ސަރަހައްދުގައި ފެން ހިނދިގެންދާ ކަމަށެވެ. މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ، ސްކޫލުތައް ކައިރީގައި އެއްގޮތަކަށް ވެސް މިހާރު ފެން ބޮޑު ނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި އައިޖީއެމްޗު ކައިރީގައި ވެސް ފެން ބޮޑު ނުވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"އެއީ އަދި ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ މަސައްކަތް. ދެވަނަ މަރުހަލާގެ މަސައްކަތް ނިމި އެ ޕްރޮޖެކްޓުގައި ހިމެނިފައިވާ ގޮތަށް އެކަން ނިމިގެންދާއިރުގައި ގިނަވެގެން އެއް ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ޕަންޕުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން ފެން ހިންދާލެވޭނެ،" މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭގެ 11 އަހަރު ފަހުން ރޭ އެހަނދާން ކުއްލިއަކަށް އާވީ އެވެ. އިޚްތިޔާރަކާ ނުލައި ބޭއިޚްތިޔާރުގަ އެވެ. މުޅިމާލެ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ފެންބޮޑުވި އެވެ. އެފެން ނުހިނދި އެތައް އިރަކަށް ދިގުދެމިގެން ދިޔައީ އެވެ. ރައްޔިތުންނަށް އެތައް ތުރާލަކާއި ދައްޗެއް ޖެހުނީ އެވެ. ވީގޮތެއް ނޭނގުނެވެ. އިއްތިފާގުންނަމަވެސް އެހަނދާން އާކޮށްލަން ޖެހުނުއިރު ވެރިކަމުގައި ހުންނެވީ އެއްކަލަ ހައުސިންގ މިނިސްޓަރެވެ. ޑރ މުއިއްޒެވެ.

އޭރު ހައްލުވެ ނިމިފައި އޮތްކަމެއް ކުއްލިއަކަށް ކުރިމަތިވީމާ އެކިއެކި ސުވާލުތައް ރައްޔިތުން ކުރިމަތި ކުރުވި އެވެ. އެއުނދަގުލުގައި އުޅެމުންދިޔަ ރައްޔިތުންނަށް ޖަވާބެއް ދެއްވީ މިފަހަރު ކުރީގެ ހައުސިންގ މިނިސްޓަރ އަދި މިހާރުގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާއެއް ނޫނެވެ. ބާރަކަށްފަހު ބާރެއް ނަގައި ތަނަކަށްފަހު ތަނެއް އަތުލައި ގާތްގަނޑަކަށް ތޯލާ ފުޅިއަކަށް ލަމުން އަންނަ މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުންނެވެ. އެކައުންސިލުން މާލޭގެ މޭޔަރު އާދަމް އާޒިމެވެ.

ރޭ މާލޭގެ ފެންބޮޑުވުމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި މާލޭގެ މޭޔަރ އާދަމް އާޒިމް އެކްސްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ މި ވިއްސާރައިގައި މާލޭގެ މަގުތަކުގައި ފެންބޮޑުވެ، ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވަމުންދާ ދަތިތަކާ މެދު އިންތިހާ އަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމަށެވެ.

"މިދިޔަ ދެ އަހަރެއްހާ ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެން ކުރި ބުރަ މަސައްކަތުން، މާލޭގައި ފެންބޮޑުވާ މައްސަލަ އަށް ވަރަށް އެދެވޭ އަދި ރަނގަޅު ހައްލެއް ހޯދިފައިވަނިކޮށް، އަނެއްކާ ވެސް މިއަދު ރައްޔިތުން މިފަދަ ހާލެއްގައި ޖެހުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން. މި މައްސަލަ މިހާ ބޮޑުވެގެން މި ދިޔައީ މަގު ހެދުމުގެ މަސައްކަތަށް ކަމަށް ބުނެ، އެންމެ ބޮޑަށް ފެންބޮޑުވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ހުރި ފެން ހިންދާ ޕަމްޕުތައް އެއްވެސް ބެކްއަޕް ޕްލޭނެއް ނެތި ކުއްލިއަކަށް އެ ސަރަހައްދުތަކުން ނެގުމުގެ ސަބަބުން." އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.

އާޒިމް އެއިޝާރާތް ކުރެއްވީ އެންމެންވެސް ދަންނަ ކަމަކަށެވެ. އެތައް ދިމާލެއްގައި ޕަންޕްތައް އިންސްޓޯލް ކުރެވި ފެން ބޮޑުވުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަސައްކަތްކެއް ވަނީ ކުރެވިފަ އެވެ. އެކަމަކު މާލޭގެ މަގުހަދަން ފަށައިގެން އުޅޭއިރު ސުވާލަކީ އެކަން އެފެށީ އެފަދަ ޕްލޭނެއް ނެތިހެއްޔެވެ. ވިއްސާރަ މޫސުމަކަށްވެފައި ވެދާނެ އެފަދަ ކަމަކަށް ބަލައި ނުލާހެއްޔެވެ.

ޖަވާބު އެލިބުނީ މީހަކު ދީގެނެއް ނޫނެވެ. ވެހުނު ވާރޭގައި މުޅިމާލެ ފެންބޮޑުވުމުންނެވެ.

ދެންވެސް އާޒިމް އެވިދާލުވި ވާހަކައަކާމެދު ވިސްނާލަން ޖެހުނެވެ. ބޮޑުވާ ފެން ހިންދުމުގައި ކުރަންފެށި މަސައްކަތާމެދު އެވެ. ފެނުނީ އެމީހަކާ އެމީހެކެވެ. ސިފައިންނެވެ. ފުލުހުންނެވެ. އަދި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުންނެވެ.

އާޒިމް ވިދާޅުވީ މާލޭގެ ސްޓޯރމް ވޯޓާ ސިސްޓަމް ބެލެހެއްޓުން އެކި މުއައްސަސާތަކުގެ މެދުގައި ބެހިފައި އޮތުމަކީ، މުޅި ނިޒާމު އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި މެނޭޖްކުރުމަށް އެޅިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެއް ކަމަށެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން އެދެނީ، ނަގާފައިވާ ޕަމްޕުތަކަށް އަވަސް ބަދަލު ހައްލެއް ހޯދައި، އަދި ފެން ހިންދާ ނިޒާމު އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުން ހަރުދަނާކަމާ އެކު ބެލެހެއްޓޭނެ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެހިގެން ދިއުން. ރައްޔިތުންނަށް މި ލިބޭ ތަކުލީފުތަކަށް ދާއިމީ އަދި އަވަސް ހައްލެއް ހޯދައިދިނުމަށް ކަމާ ބެހޭ ހުރިހާ މުއައްސަސާތަކަކުން މިހާރުން މިހާރަށް ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަށް ގޮވާލަން،" އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.

ފެންބޮޑުވުމާއެކު އެންމެ ބޮޑު ތަކުލީފެއް އުފުލަން ޖެހެނީ ހިނގާ ބިނގާވެ އުޅުމަށެވެ. މާލޭގެ އެތެރޭގެ ދަތުރަށެވެ. ބަލިމީހުންނާއި ޟަރޫރީ ބޭނުންތަކަށް އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ދިއުމުގައި ދިމާވާ ދަތިކަމެވެ. އެކަމށްވެސް މުއިއްޒު އެޅުއްވި ފިޔަވަޅުގެ ބޭނުމެއްވެސް ނުހިފުނެވެ. ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ހިނދު ޓެކްސީ ނުލިބޭތީ ސަރުކާރުން ގެނައި ޓެކްސީ ލައިނުގެ މާބޮޑު ބޭނުމެއް ނުފެނުނެވެ. ކާރު ނުލިބި މީހުން ތެޅިފޮޅުނީ އެވެ. ސެންޓަރުތަކަށް ބާރު ބޮޑުވީ އެވެ. މާލޭގެ އެތެރޭގެ ދަތުރުތަކަށް އެތައް ގުނައެއް އަގުބޮޑުކޮށް އެދިގެންވެސް ދަތުރު ކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތުނީއެވެ. އެބުނާ ކާރުތަކަށްވެސް ކުރެވުނު ކަމެއް ނެތުނީ އެވެ.

ކޮންމެއަކަސް މާލޭގެ ފެންބޮޑުވުމުގެ ހަނދާން އާވެއްޖެ އެވެ. ބޮޑުތަނުން އާވެއްޖެ އެވެ. މުއިއްޒު ޖެއްސެވި ހިސާބު މުޅިން ގޯސް ވެއްޖެ އެވެ. އެއްގޮތަކަށްވެސް ދިމައެއް ނުވިއެވެ. ފެންބޮޑުވީމާ ދެން ޖެހޭ ތަކުލީފް ކުޑަކުރަން ގެނައި ކާރުތަކުގެ ހިސާބުވެސް އެދިޔައީ ފަނުފުލުންނެވެ. ފެންބޮޑުވެއްޖިއްޔާ އަޅާނެ ފިޔަވަޅުތައް ނާޅާ ޕަންޕަކާ ޕަންޕަކަށް ނުވިސްނާ މަގުތައް ހާވައިގަތުމުގެ ހިސާބުވެސް ދިމަލެއް ނުވި އެވެ. ގެނެސްހުރި ޕަމްޕްތައް މެނޭޖް ކުރުމާއި ފެން ހިންދުމުގެ ކަންކަން ރޭވި ހަވާލުކުރެވެމުންދިޔަ ގޮތްވެސް އަތަށް ގޮވީއެވެ. މުޅި ހުރިހާ ހިސާބެއްވެސް ދިމާނުވެ ގޯސްވީ އެވެ.