ހިމަބިހި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލްނުވެ، ނިއު ޔޯކް ސްޓޭޓުގައި ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު!

އެމެރިކާގައި މީގެ ކުރިން ނައްތާލެވިފައިވާ ބައްޔެއް ކަމަށްވާ މީސްލްސް ނުވަތަ ހިމަބިހި ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު އަނެއްކާ ވެސް އިތުރުވަމުންދާތީ، އެ ބަލި ފެތުރެމުންދާ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ނިއު ޔޯކް ސްޓޭޓުގައި ކާރިސާއާ ގުޅޭ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާންކޮށްފި އެވެ. ސިއްހީ ދާއިރާގެ ފަންނީ ބޭފުޅުންނަށް މީސްލްސް-މަމްޕްސް-ރުބެއްލާ (އެމްއެމްއާރް) ވެކްސިން ދިނުމުގެ ފުރުސަތު ވަގުތީ ގޮތުން ފުޅާކުރައްވަމުން ގެންދަވާކަމަށް ނިއު ޔޯކްގެ ގަވަރުނަރު ކެތީ ހޯކުލް ހޯމަ ދުވަހު ވިދާޅުވި އެވެ.

"ވެކްސިން ދީގެން ރައްކާތެރިކުރެވޭނެ ބައްޔެއްގައި އެއްވެސް މީހަކަށް ސީރިއަސްކޮށް ބަލިވެ، ނުވަތަ ފުރާނަ ގެއްލިގެން ނުވާނެ،" ހޯކުލް ވިދާޅުވި އެވެ. މި އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ނިއު ޔޯކުން ހިމަބިހީގެ 108 ވޭދަނަ ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި، މި އިއުލާން ނޮވެންބަރު މަހުގެ 4 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދެމިއޮންނާނެ ކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

Advertisement

2025 ވަނަ އަހަރު ހިމަބިހީގެ ކޭސްތައް އިތުރުވާން ފެށިފަހުން، ގަވަރުނަރު ހޯކުލް މި ކުރެއްވި އިއުލާނަކީ މި ފަދަ ހާލަތެއް އިއުލާންކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ނިއު ޔޯކް ސިޓީގައި 7 ވޭދަނަ އަދި ސްޓޭޓްގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކުގައި 101 ވޭދަނަ ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ވެކްސިން ޖަހާފައިވާ ނިސްބަތް ދަށް، ރަށްފުށުގެ މަދު ސަރަހައްދުތަކެއްގައޮ ޖުލައި މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން 92 ވޭދަނަ ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ކަން ވެސް ހޯކުލް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ނިއު ޔޯކް ސްޓޭޓާ އިންވެގެން އޮތް ޕެންސިލްވޭނިއާގެ އޮފިޝަލުން ވެސް ވަނީ، އެ ސްޓޭޓުން މި އަހަރު މީސްލްސް ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު 1،000 އަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާކަން އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. މިއީ، ފާއިތުވި ތިރީސް އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާގައި މި ބަލި އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރިގެންދިޔަ މި ފަހަރެވެ. ޓެކްސަސް، ޔޫޓާ، އޮހާޔޯ އަދި ދެކުނު ކެރޮލައިނާގައި ވެސް މި ބަލި ފެތުރެމުންދާ ކަން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފަ އެވެ.

ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، މި ބަލި އަލުން ފެތުރެން މެދުވެރިވި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށްވުރެ ވެކްސިން ޖަހާފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު މަދުވުމެވެ. މި ބަލި ފެތުރުން މުޅިން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އާބާދީގެ %95 އަކީ ވެކްސިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ މީހުންނަށް ވާންޖެހޭ ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވެ އެވެ.

ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނީ، ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު ދަށްވުމަށް މަގުފަހިވީ ވެކްސިނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަށް އާންމުންގެ މެދުގައި މަގުބޫލުކަން ލިބިގެން ދިއުމުން ކަމަށެވެ. މި ގޮތުން، ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ވެސް މިކަމަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތައް ތިބިއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ސިއްހަތާބެހޭ ވަޒީރު ރޮބަޓް އެފް. ކެނެޑީ ޖޫނިއަރ ހިމެނިވަޑައިގަންނަވަ އެވެ.

2000 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު އެމެރިކާގެ އެތެރޭގައި ހިމަބިހި ފެތުރުން އޮތީ ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިފަ އެވެ. އެންމެ ފަހުން 1،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް މި ބަލި ޖެހިފައި ވަނީ 1990 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅު ނިއު ޔޯކް ސިޓީގައެވެ. އެ ފަހަރު ވެސް މި ބަލި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލްކުރަން އެތައް އަހަރެއް ހޭދަވި އެވެ.

އެމެރިކާއާއި މެކްސިކޯއަކީ ހިމަބިހިން ރައްކާތެރިވެފައިވާ ޤައުމުތަކެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އޮތުން ދަމަހައްޓާނީތޯ، ނުވަތަ އާންމު ސިއްހަތާގުޅޭ އެ ކަނޑައެޅުންތަކަށް ބަދަލު ގެންނާނީތޯ ނިންމުމަށް، ޕޭން އެމެރިކަން ހެލްތު އޯގަނައިޒޭޝަންގެ (ޕާހޯ) ބައިނަލްއަގުވާމީ އޮފިޝަލުން ނޮވެންބަރު މަހު ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ.

އެ ޖަމާއަތުން ކުރިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ، "އެމެރިކާ ބައްރުގެ ޤައުމުތަކުގައި ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށާއި ހިމަބިހި ނައްތާލެވިފައިވާ ހާލަތު ދެމެހެއްޓުމުގެ އަސާސީ ތަނބުތަކެއްގެ ގޮތުގައި، ވެކްސިން ދޭ މިންވަރު މަތީގައި އަދި ހަމަހަމަކޮށް ހިފެހެއްޓުމާއި، އެޕިޑެމިއޮލޮޖިކަލް ސަވައިލެންސް ހަރުދަނާކުރުމާއި، ބަލި ފެތުރޭ ހާލަތްތަކުގައި ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އެޅުން ކަށަވަރުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ތަކުރާރުކުރާ" ކަމަށެވެ.