ނޭޕާލްގެ އެތެއް 14 އަހަރުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެއް އާއިލާގެ ހަތަރު މެންބަރުން މަރާލައިފި

ނޭޕާލްގެ އެތެއް، 14 އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެއް އާއިލާއެއްގެ ހަތަރު މެންބަރުން މަރާލުމާ ގުޅިގެން، އިންސާނުންނާއި ވަލު ޖަނަވާރުންގެ ކުރިމަތިލުންތައް އިތުރުވަމުންދާ އެ ގައުމުގެ ޖަނަވާރުން ބެލެހެއްޓުމުގެ ނިޒާމާ މެދު ސުވާލު އުފެދިއްޖެ އެވެ.

"ދޫރްބޭ" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ މި އެތް، 2012 ވަނަ އަހަރު ޗިތުވަން ނޭޝަނަލް ޕާކު ކައިރިން ޝަނިޗަރާ ބޯޓޭގެ މައިންބަފައިން ވަނީ މަރާލާފަ އެވެ.

އެހެން ހަމަލާއެއް އަތުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރަށްޓަކައި، ބޯޓޭ ވަނީ އޭނާގެ އާއިލާއާއެކު ރަޕްތީ ކޯރު ހުރަސްކޮށް، އެތައް މޭލެއް ދުރުގައި އޮންނަ ޖަގަތުޕޫރު ސަރަހައްދަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު އެ އެތް ވަނީ އެމީހުންގެ އާ ގެއަށް ވަދެ، ބޯޓޭގެ 25 އަހަރުގެ ޅީދަރިފުޅު އާޝިކާ ބޯޓޭ އާއި ހަތަރު އަހަރުގެ ކާފަދަރިފުޅު ބާރަތު ބޯޓޭ މަރާލާފަ އެވެ.

"ބޮޑު ކޯރެއް ހުރަސްކޮށް ދިއުމުން އަހަރެމެންނަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެ ކަމަށް އަހަރެމެން ގަބޫލުކުރިން. ނަމަވެސް މިހާ ގިނަ އަހަރުތަކެއް ފަހުން، ހަމަ އެ އެތް އަހަރެމެން ހޯދައި، ގެއަށް ވަދެ، އަހަރެންގެ ޅީދަރިފުޅާއި ކުޑަ ކާފަދަރިފުޅުގެ ފުރާނަ ގެންގޮސްފި،" ކަތަމަންޑޫ ޕޯސްޓަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ބޯޓޭ ބުންޏެވެ. "ދެން އަހަރެމެން ފިލަން ދާނެ އެއްވެސް ތަނެއް ނެތް."

ޗިތުވަން ނޭޝަނަލް ޕާކުގެ އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރު އަބީނާޝް ތާޕާ މަގަރް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 2010 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ދޫރްބޭ ކިޔާ މި އެތް ވަނީ މަދުވެގެން 25 މީހުން މަރާލާފަ އެވެ. މިއާއެކު އެ ސަރަހައްދުގައި އެންމެ ގާތުން ބަލަމުންދާ ނުރައްކާތެރި އެތަކަށް އެ އެތް ވަނީ ވެފަ އެވެ.

ދޫރްބޭ މަރާލި މީހުންގެ ތެރޭގައި، ޕާކުގެ ތެރޭގައި ވަގަށް ޖަނަވާރު ހިފުން ހުއްޓުވުމުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވި ސިފައިންގެ ދެ މީހަކުވެސް ހިމެނެ އެވެ.

"މި ނުރައްކާތެރި ފިރިހެން އެތް އުޅޭ ނޫޅޭ ގޮތް ބެލުމަށް އަހަރެމެން ދަނީ ސެޓެލައިޓް ޓްރެކިން ކޮލާއެއް ބޭނުންކުރަމުން،" މަގަރް ވިދާޅުވި އެވެ. "އަހަރެމެންގެ ޑޭޓާ ލޮގްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖުލައި 4 ވަނަ ދުވަހު ހާދިސާ ހިނގި ސަރަހައްދުގެ ވަށައިގެން އެ އެތް އުޅެފައިވޭ."

މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ދޫރްބޭގެ މި އަމަލުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ އިންސާނީ އާބާދީތައް ފުޅާވެ، އެތްތަކުގެ ގުދުރަތީ މާހައުލާ މަސްހުނިވަމުން ދިއުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ.

ފިރިހެން އެތްތައް ބޮޑުވުމުން އާންމުކޮށް އައިން ދޫކޮށް ދެއެވެ. ޒުވާން ފިރިހެން އެތްތައް ބާރުގަދަ އެތްތަކުގެ ސަބަބުން ޖަމާއަތުން ބޭރުވުމުން، އެ އެތްތައް އެކަނިމާއެކަނި ޖަންގަލީގެ އަރިމަތީގައާއި އަވަށްތަކުގެ ކައިރީގައި އުޅެން ފަށަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިންސާނުންނާ ދިމާވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދެ އެވެ.

ނޭޕާލްގެ ޗޫރޭ-ތަރާއީ ސަރަހައްދުގައި އިންސާނީ އާބާދީތަކާއި އެތްތަކުގެ މާހައުލު މަސްހުނިވުން ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ. 'އެލެފަންޓް ކޮންޒަވޭޝަން އެކްޝަން ޕްލޭން 2025-35' އިން ދައްކާ ގޮތުގައި، އެ ސަރަހައްދުގައި އެތްތައް އުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ މާހައުލުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ގިނަ ސަރަހައްދު އޮތީ ހިމާޔަތްކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުން ބޭރުގަ އެވެ.

ހަމައެކަނި ޗިތުވަން ސަރަހައްދުގައި ވެސް ވޭތުވެދިޔަ 11 އަހަރާއި ބައިގެ ތެރޭގައި ވަލު ޖަނަވާރުންގެ ހަމަލާތަކުގައި 127 މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.

މީގެ 14 އަހަރު ކުރިން ދޫރްބޭ ބޯޓޭގެ މައިންބަފައިން މަރާލުމާ ގުޅިގެން، އެ އެތް ހިފުމަށް ނުވަތަ މަރާލުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އޮޕަރޭޝަނެއް ފެށި އެވެ. އެ ފަހަރު 93 ސިފައިން ބޭނުންކޮށްގެން ދޫރްބޭގެ ގަޔަށް ދެ ފަހަރު ބަޑިޖަހައި ޒަޚަމްކޮށްލި ނަމަވެސް، އެ އެތް ފަހުން ފެނިފައެއް ނުވެ އެވެ.

އެ އެތް އަލުން ފެނިފައިވަނީ 2016 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އޭގެ ފަހުން އެ އެތް އުޅޭ ތަން ބެލުމަށް ޓްރެކިން ކޮލާއެއް އެޅުވި ނަމަވެސް، އެ މަސައްކަތް ހުއްޓުމުން 2020 ވަނަ އަހަރު ދެވަނަ ކޮލާއެއް އަދި 2023 ވަނަ އަހަރު ތިންވަނަ ކޮލާއެއް ވަނީ އަޅުވާފަ އެވެ. މި ޓްރެކަރުން ކޮންމެ ގަޑިއިރަކު އެ އެތް އޮތް ތަން އަންގައިދެ އެވެ.

ބޯޓޭ އާއި އަވަށުގެ އެހެން މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި، އެންމެ ފަހުން މިދިން ހަމަލާގެ އެތައް ދުވަހެއް ކުރިން ދޫރްބޭ އެ ސަރަހައްދުގައި އުޅެމުންދިޔަ އެވެ.