އީރާން ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން މެދުއިރުމަތީގެ ހަކަތައާ ބެހޭ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ލިބުނު ގެއްލުން މަރާމާތުކޮށް އަލުން އިއާދަކުރުމަށް މަދުވެގެން 25 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވާނެ: ދިރާސާ

އީރާނުގެ ހަނގުރާމަ އާ ގުޅިގެން ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތަކުގެ އަގު ބޮޑުވަމުންދާއިރު، މެދުއިރުމަތީގެ ހަކަތައާ ބެހޭ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ މަރާމާތުކޮށް އަލުން އިއާދަކުރުމަށް މަދުވެގެން 25 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވާނެ ކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ.

މި ދިރާސާ ތައްޔާރުކުރި ހަކަތައާ ބެހޭ ދިރާސާކުރާ މިނިވަން ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ރައިސްޓެޑް އެނާޖީން ބުނި ގޮތުގައި، މި އަދަދު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ސަރަހައްދުގެ ލިކުއިފައިޑް ނެޗުރަލް ގޭސް (އެލް.އެން.ޖީ) ޕްލާންޓްތަކާއި، ތެޔޮ ސާފުކުރާ ކާރުޚާނާތަކާއި، ފިއުލް ޓާމިނަލްތަކުގެ އިތުރުން ގޭހުން ދިޔާ ތެޔޮ އުފައްދާ މުހިންމު ވަސީލަތްތަކަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތަކާއި އެ ތަންތަނުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓިފައިވާ ހުއްޓުމަށް ރިއާޔަތްކުރުމަށްފަހުގައެވެ.

އެ ކުންފުންޏުން އިންޒާރު ދީފައިވާ ގޮތުގައި، ގަތަރުގެ ރައުސް ލައްފާން އިންޑަސްޓްރިއަލް ސިޓީގައި ހުރި އެލް.އެން.ޖީ ޕްލާންޓްތަކަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން އެ ތަނުގެ އުފެއްދުންތެރިކަން 17 އިންސައްތަ ދަށްވެފައިވާއިރު، އެ ތަން ފުރިހަމައަށް އިއާދަކުރުމަށް ފަސް އަހަރު ދުވަސް ނަގައިފާނެއެވެ.

މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުނު ފަހުން، އެ ސަރަހައްދުގެ ގިނަ ހަކަތަ ކުންފުނިތަކެކޭ އެއްފަދައިން، ރައުސް ލައްފާންގެ މިލްކުވެރި ފަރާތް ކަމަށްވާ ގަތަރު އެނާޖީން ވެސް ވަނީ ކޮންޓްރޯލުން ބޭރުގައިވާ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން އެއްބަސްވުންތަކަށް އަމަލުނުކުރެވޭނެ ކަމުގެ މާއްދާ ބޭނުންކުރަން ފަށާފައެވެ.

ރައިސްޓެޑް އެނާޖީގެ ސަޕްލައި ޗެއިން ރިސާޗްގެ އިސްވެރިޔާ އޯޑަން މާޓިންސަން އިންޒާރު ދެއްވި ގޮތުގައި، ގަލްފް ސަރަހައްދުގެ ހަކަތައިގެ ސިނާއަތު އަލުން އިއާދަވުން ބިނާވެފައި އޮންނާނީ ހަމައެކަނި މާލީ ރައުސްމާލުގެ މައްޗަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަން ބިނާވެފައި އޮންނާނީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ބިނާކުރުމުގައި ހުރި ހުރަސްތަކުގެ މައްޗަށެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ، ބައެއް ވަސީލަތްތައް މަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި އިއާދަކުރެވުނު ނަމަވެސް، އަނެއްބައި ތަންތަން އަހަރުތަކަކަށް ބަންދުކޮށްފައި ބަހައްޓަން ޖެހިދާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ހާލަތުގެ އިތުރުން، އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރއަށް ގެއްލުންވެފައި ހުންނަ ކޮންމެ ދުވަހަކީ ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ހުރި އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ މިންވަރަށް ވާސިލްވުމަށް އޮތް ފުރުސަތު ކުޑަވެގެންދާ ދުވަހެއް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ކޮންޓޭނަރު އުފުލާ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ހެޕަގް-ލޮއިޑްގެ ސީ.އީ.އޯ ވެސް ވަނީ މި ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ހިނގާނެ ޚަރަދުތަކުގެ އަންދާޒާއެއް ހިއްސާކުރައްވާފައެވެ.

އެ ކުންފުނީގެ ސީ.އީ.އޯ ރޮލްފް ހެބަން ޖެންސަން ނިއުސް ބްރޯޑްކާސްޓަރ "އެން.ޓީ.ވީ" އަށް ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި ވިދާޅުވީ، އީރާނުގެ ކްރައިސިސް ނުވަތަ ކާރިސާގެ ސަބަބުން އެ ކުންފުންޏަށް ހަފުތާއަކު 40 މިލިއަނާއި 50 މިލިއަން ޑޮލަރާ ދެމެދުގެ އިތުރު ޚަރަދެއް ކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.

މިއީ ފަސޭހައިން ދޫކޮށްލެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މި އިތުރު ޚަރަދުތަކުގެ ބުރަ އުފުލަން ޖެހޭނީ ކަސްޓަމަރުންނަށް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.