ކ. މާލެ
|
12 ފެބްރުއަރީ 2024 | ހޯމަ 09:25
ތަހުލީލުތަކުގެ ހޯދުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، 16 ސާމްޕަލެއްގައި އެސްބެސްޓޯސް ހުރި
ބިންހެލުމަށްފަހު ކެންސަރުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވުން
އަހަރެއް ކުރިން ތުރުކީ ހަފުސްވި ބިންހެލުމުން ކެންސަރުގެ ނުރައްކާ!
 
ނޭވާލުމުގެ ތެރޭގައި ހަށިގަނޑުގެ އެތެރެއަށް އެސްބެސްޓޯސް ފައިބަރު ދަތުރުކުރާނަމަ، އެސްބެސްޓޯސިސް، މެސޯތެލިއޯމާ އަދި ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވޭ
 
އެސްބެސްޓޯސްއަށް މީހާ ހުށަހެޅޭނަމަ، ޙަޖަމް ކުރުމުގެ ނިޒާމާއި ގޮހުރުގެ ކެންސަރު ފަދަ ބަލިތަކަށްވެސް ފުރުޞަތު ބޮޑުވޭ

ދެ ބައްރަކަށް ބެހިފައި އޮތް ތުރުކީވިލާތުގެ އެންމެ ދެކުނުގައި އޮންނަ ޕްރޮވިންސްއަކީ 1.6 މިލިއަނެއްހާ މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާ ހަތޭ ނުވަތަ ތުރުކީވިލާތު މީހުން ކިޔައި އުޅޭ ގޮތުން ނަމަ ހަތާއިއެވެ. މީގެ އަހަރެއް ކުރިން ތުރުކީވިލާތަށް އައި ބާރުގަދަ ބިންހެލުމުގައި އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނު ސަރަޙައްދަކީވެސް އެއީއެވެ. ތުރުކީވިލާތުގެ ދެކުނުގެ ސަރަޙައްދަށް އައި ބާރުގަދަ އެ ބިންހެލުމުގެ ކާރިޘާގައި އެ ޤައުމުން އެކަނިވެސް ބައި ލައްކައަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވިއެވެ. އެތައް ހާސް ޢިމާރާތެއް ފުނޑުފުނޑުވެ، ބިމާހަމަވިއެވެ.

ތުރުކީވިލާތުގެ ބިންހެލުމުގެ ކާރިޘާގެ ވާހަކަ އެހާ ހިސާބުން ނިމުނީއެއް ނޫނެވެ. ބިންހެލުމާ ގުޅިގެން އިތުރު ބިރުވެރި ޚަބަރެއްގެ އިންޒާރުގެ ރަނގަބީލު މިހާރު ވަނީ އަޅަން ފަށާފައެވެ. އިންޒާރު ފެށިގެން އަންނަނީ ތަޖުރިބާކާރުންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ހިސާބުންނެވެ. ހަތާއިގައި ކެމިކަލްގެ ތަޣައްޔަރުކަން އޮތް ކަމަށް ބަލާ، ތަޖުރިބާކާރުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރަމުންނެވެ.

ތުރުކީވިލާތުގެ 11 ޕްރޮވިންސަކަށް އެ ބިންހެލުމުގެ އަސަރު ކުރި ފަނާކުރަނިވި ބިންހެލުމުގެ ކާރިޘާގެ ތެރޭގައި 100 މިލިއަން ކިއުބިކް މީޓަރުގެ ކުނި އުފެދުނު ކަމަށް ތަރައްޤީއާއި ބެހޭ އދގެ މަޝްރޫޢު (ޔޫއެންޑީޕީ) އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

Advertisement

އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނު ހަތާއީގެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ޢިމާރާތްތަކެއް ވަނީ މުޅިން ފުނޑުފުނޑުވެ، ބިމާހަމަވެފައެވެ. އެ ގައުކުނޑިތަކުގެ ތެރޭގައި، ފުރާނައަށް ގެއްލުންދެނިވި ކެމިކަލްގެ އަސަރު ހުރިކަން ފާހަގަކޮށް، ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ތަޖުރިބާކާރުން ވަނީ އިންޒާރުގެ ރަނގަބީލު އަޅަންޖެހޭ ކަމަށް ގޮވާލާފައެވެ. މިކަން ގުޅެނީ 'އެސްބެސްޓޯސް' އާއެވެ.

އެސްބެސްޓޯސްއަކީ ޤުދުރަތީ ގޮތުން އުފެދިފައިވާ، ހޫނާއި ވީރާނާވެ ދިއުމުން ދިފާޢު ލިބިފައިވާ ފައިބަރު މަޢުދަންތަކުގެ ގްރޫޕަކަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. މި ސިފަތަކުގެ ސަބަބުން އިންސުލޭޝަން އަދި ފަޔަރޕްރޫފިންގް ސާމާނާއި، އުޅަނދުފަހަރުގެ ބުރެކި ނިޒާމާއި، ވޯލްބޯޑް ފަދަ ޢާންމު އުފެއްދުންތަކުގައި އެސްބެސްޓޯސް ބޭނުންކޮށްފައި ހުރެއެވެ. ނޭވާލުމުގެ ތެރޭގައި ހަށިގަނޑުގެ އެތެރެއަށް އެސްބެސްޓޯސް ފައިބަރު ދަތުރުކުރާނަމަ، އެސްބެސްޓޯސިސް، މެސޯތެލިއޯމާ އަދި ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެއެވެ. އެސްބެސްޓޯސްއަށް މީހާ ހުށަހެޅޭނަމަ، ޙަޖަމް ކުރުމުގެ ނިޒާމާއި ގޮހުރުގެ ކެންސަރު ފަދަ ފަލިތަކަށްވެސް ފުރުޞަތު ބޮޑުވެއެވެ.

ތުރުކީވިލާތުގެ ޔޫނިއަން އޮފް އިންޖިނިއަރޒްގެ އެންޑް އަރކިޓެކްޓްސްއިން މިދިޔަ އަހަރު ވަނީ، ހަތާއީގައި އެސްބެސްޓޯސް އިންސްޕެކްޝަނެއް ހަދާފައެވެ. ތަފާތު ސަރަޙައްދުތަކުން، ހިރަފުސް ކުނޑީގެ 45 ސާމްޕަލެއް ނެގިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޢާންމުން ދިރިއުޅޭ ސަރަޙައްދުތަކާއި، ވެލިގަނޑުގެ މަތީ ސަތަހަ އަދި ގަސްގަހާގެހި ހިމެނޭ ސަރަޙައްދުތަކުން ނެގި ސާމްޕަލްތައް ހިމެނެއެވެ. ތަހުލީލުތަކުގެ ހޯދުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، 16 ސާމްޕަލެއްގައި އެސްބެސްޓޯސް ހުއްޓެވެ.

އެތައް އަހަރެއްގެ މަތިން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެންދާ އެސްބެސްޓޯސްގެ ކުދިކުދި ފައިބަރުތައް ފުއްޕާމޭގަ ހަރުލާ، 15 ނުވަތަ 20 އަކަށް އަހަރު ފަހުން ކެންސަރު މި ޖައްސަނީ. ނޭވާލުމުގެ ޒަރިއްޔާއިން މިނިޓެއްގެ ތެރޭގަ އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑަށް ވަންނަ ހިރަފުހަށް ވިރު، ހަމަ އެ މިނެޓް ތެރޭ، ކުޑަކުދިންގެ ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވާ ހިރަފުސް މާ ގިނަ. ދެން ވިސްނާލާ، އެ ހިރަފުހުގަ މި އެކުލެވެނީ އެސްބެސްޓޯސް. އަހަރެމެންގެ ޅަ ދަރިންކޮޅުގެ ޒުވާންތައް، ކެންސަރާ ހަނގުރާމަކުރުމުގަ ހޭދަ ކުރަން ޖެހިދާނެ. މީ ވަރަށް ހައްސާސް ކަންބޮޑުވުމެއް އޮތް ކަމެއް.
ޢަލީ ކަނަތުލެ؛ ޓަރކިޝް މެޑިކަލް އެސޯސިއޭޝަންގެ ކޯޑިނޭޓަރ

އިޖިވިތު ކަލްކާންއަކީ ހަތާއި ބަރ އެސޯސިއޭޝަންގެ ވަކީލެކެވެ. އިޖިވިތު ވަނީ، ގައުކުނޑިތަކުގެ ކުނިބުނި ޖަމާ ކުރުމުގައި ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުން އިހުމާލުވެފައި ވާ މިންވަރާ މެދު ޢާންމުންގެ މެދުގައި އުފެދިފައި އޮތް ހިތްހަމަނުޖެހުން ހިއްސާކޮށްފައެވެ. ކުނިބުނި އެއްކޮށް، ޖަމާކުރުމަށް ނިންމުންތައް ނިންމާފައި ވަނީ މާ ބޮޑު ފަރުވާލެއް ނެތިކަން ޢާންމުން ފާހަގަ ކުރެއެވެ.

ކަންދިމާކުރި ގޮތުން ހޮވާލި ސައިޓްތަކަކީ މަގުތަކާ ވަރަށް ކައިރި ތަންތަން. ދަނޑުބިންތަކާ އިންވެގެން މި އޮންނަނީ. ޒައިތޫނި ދަނޑުބިންތަކުގެ މަތީގަވެސް. މި ހުރިހާ ތަނަކަށް ކުނި ޖަމާ ކުރި މަންޒަރު އަހަރެމެން ދުށިން. އެކަން އެހެން ކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކަށް ވީ، އަވަސް ގޮތަކަށް ބޮޑު މާލީ ފައިދާއެއް ހޯދުން. ހިތާމައާ އެކީ ބުނަން ޖެހޭނީ، އިންސާނާގެ ފުރާނައަށް ވުރެ، އެމީހުން އިސްކުރީ ފައިސާއޭ.
އިޖިވިތު ކަލްކާން؛ ހަތާއި ބަރ އެސޯސިއޭޝަންގެ ވަކީލު

ހަތާއިގައި ހުރި ކެމިކަލްތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ބަލިވެދާނެ އެތައް މިލިއަން މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް އޭނާ ވެދާނެ ކަމީ، އިޖިވިތުގެ އެންމެ ކަންބޮޑުވާ އެއް ކަންތަކެވެ.

އިޖިވިތު ހިމެނޭ ގޮތަށް، ބައެއް ތަޖުރިބާކާރުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ތުރުކީވިލާތުގެ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން، ދުރުރާސްތާގައި މުޅި އެ ސަރަހައްދުން ނޭދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނުކުތުމީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

މިތަނަށް މިހާރު ކުނި ޖަމައެއް ނުކުރޭ. އެކަމަކު މިތާ މިހާރުވެސް ޖަމާކޮށްފަ ހުރި ކުނިތައް ސާފުކުރަން އެތައް އަހަރެއް ނަގާނެ. މިތާ ދެން އެ ބަހައްޓަންވީތަ؟ އެއީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫން. އަހަރެމެން މި ތިބެނީ މެޑިޓަރޭނިއަން ކަނޑުގެ މެދުގަ. މެޑިޓަރޭނިއަން ކަނޑު ތަޣައްޔަރު ކުރުމަކީ، އެ ކަނޑު ހިއްސާ ކުރާ ހުރިހާ ޤައުމަކަށް ދެވޭ ޖިނާޢީ އަނިޔާއެއް. ތުރުކީވިލާތުން މި ކުރާ ކަމަކާ ހެދި، ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގަ ދަޢުވާވެސް ކުރެވިދާނެ.
އިޖިވިތު ކަލްކާން؛ ހަތާއި ބަރ އެސޯސިއޭޝަންގެ ވަކީލު

ބިންހެލުންތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނުންގެ ޞިއްޙަތަށް ފޯރާ ގެއްލުންތައް ހާމަވާން އަހަރުތަކެއް ނަގާނެ އެވެ. މިހާރު ބިންހެލުމާ އެއް މާނައެއްގައި މުހާތަބު ކުރެވޭ ހަތާއިއަކީ، މީގެ 15 ނުވަތަ 20 އަހަރު ފަހުން، އެސްބެސްޓޯސްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ކެންސަރުގެ މާނައިގެ ރިޢާޔަތަކަށްވެސް ވެދާނެ ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން އިންޒާރުދެއެވެ.

Advertisement
އެންމެ ފަހުން އަޕްޑޭޓް ކުރީ: 2 ހަފްތާ ކުރިން
ރިވިއު ކުރީ: މަރްޔަމް ދާނިޝް ނަޝީދު
0%
0%
0%
0%
0%
0%
ކޮމެންޓް