"އެކަކު އަނެކަކު ކުރިމަތީގަ ބޭޒާރުވަމުން ދަނީ، އަހަރެމެންނަށް މި ޙާލު ޖައްސަންވީ ކީއްވެ؟"

ހެދިބޮޑުވަމުން އަންނަ ކުއްޖެއްގެ ޢުމުރުން 8 އަހަރު ވާ އިރު ދިރިއުޅުމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ. އެންމެ ކުޑަ އިރު ހުރި ޅަ ގޮތްގަނޑު ފިލަން ފަށާ، އަމިއްލަ ވަންތަ ކަމުގެ ސިފަތައް އަށަގަންނަން ފަށައެވެ.ޝަޚްސީ މިނިވަންކަން އަންނަން ފަށައެވެ. އެހެން މީހުންނާ މެދު ޙަމްދަރުދީ ވާން ދަސްވެ، މަޑުމަޑުން އެ ޖަޒުބާތުތައް ދައްކަން ފަށައެވެ. ކަންކަމާ މެދު ވިސްނާ ފިކުރު ކުރަން ފަށައެވެ. ނަފުސުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާ މެދު ވިސްނައެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކަންބޮޑުވާ ގޮތްވެސް ވެއެވެ. އެފަދަ ޙައްސާސް ޢުމުރެއްގެ ކުއްޖަކު، މި ފަހުގެ ތާރީޚުގައި ދުނިޔު ނުދެކޭ ފަދަ ޤަތުލުޢާންމެއް ހިންގަމުންދާ ތަނެއްގައި އުޅެންވެއްޖެ ނަމަ، އެ މަޢުސޫމު ހިތާއި ސިކުނޑިއަށް ކުރާނެ އަސަރުތައް ނިކަން ވަޒަންކޮށް ބަލާށެވެ.

އިސްތިޢުމާރީ ނިރުބަވެރި ޔަހޫދީ އިޒްރޭލުން ފަލަސްޠީނުގެ ޣައްޒާގައި ޤަތުލުޢާންމު ހިންގަން ފެށި ފަހުން އަދާ ހަމައަށް 3 މަސްދުވަސް ފާއިތުވެ ދިޔައިރު، ޢުމުރުން 8 އަހަރުގެ ޢަބްދުލް ޖާބިރު މުޙައްމަދު އަލް-ފައްރާގެ މުޅި ދިރިއުޅުން އެ ފުށް މި ފުށަށް ޖެހިއްޖެއެވެ. ޢަބްދުލް ޖާބިރު ބުނި ގޮތުގައި އޭނާއަށް އެތައް އެއްޗެއް ގެއްލިއްޖެއެވެ. ގެދޮރު ގެއްލިއްޖެއެވެ. ދިރިއުޅުނު އަވަށެއް ނެތެވެ. ތަޢުލީމު ހޯދޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ.

ޢަބްދުލް ޖާބިރުއާއި އޭނާގެ ޢާއިލާއިން ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ޚާން ޔޫނިސްގެ އިރުމަތީ އަވަށެއް ކަމަށް ވާ އަލް-މަނާރާގައި ހުންނަ އެމީހުންގެ ގޭގައެވެ. ނަމަވެސް އިޒްރޭލުގެ ނިރުބަވެރި ބާރުތަކުން އެ ޢިމާރާތަށް ބޮން އެޅުމާއެކު، އެ ތަން ދޫކޮށް، އަމިއްލަ ފަސްގަނޑުގައި ރެފިއުޖީންގެ ގޮތުގައި ނުކުންނަން މަޖުބޫރުވިއެވެ.

ޣައްޒާއިން ގެދޮރު ގެއްލޭ އެތައް ބަޔަކު އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ބަލަނީ ސްކޫލު ޢިމާރާތަކުން ވަގުތީ ހިޔާވަހިކަމެއް ހޯދޭތޯއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ސްކޫލުތައް އޮތީ ފިތި ބާރުވެފައެވެ. އެންމެ ކުލާހެއްގެ ތެރޭގައި އެކަނިވެސް 100 އެއްހާ މީހުން ޑިއުޓީ އުސޫލުން ދިރިއުޅެމުން ދެއޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. ސްކޫލު ތެރެއިން ޖާގަ ނުލިބި، ޢަބްދުލް ޖާބިރުއާއި އޭނާގެ ޢާއިލާއިން މިހާރު ދިރިއުޅެމުން ދަނީ ސްކޫލު ބޭރުގައި އޮތް ދުވާރު މަތީގައެވެ.

ޣައްޒާ ކޮންޓްރޯލް ކުރާ ޙަމާސް ޖަމާއަތުގެ ވަސް މި ބިންމަތިން ފޮހެލާން ކަމަށް ބުނެ ޔަހޫދީން ހިންގަން ފެށި ޤަތުލުޢާންމުގައި މަރާލި ފަލަސްޠީނު ރައްޔިތުންގެ ޢަދަދު 23000 އަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރައެވެ. އެއީ އަދި މިހާތަނަށް ކޮން ބައެއްކަން ދެނެގަނެވުނު މީހުންގެ ޢަދަދުތަކެވެ. އެޔެއް މިޔެއް ބެލުމެއް ނެތި ދެމުން ގެންދާ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާތަކުގައި ބިމާ ހަމަކުރާ ޢިމާރާތްތަކުގެ ދަށުވެ މަރުވެފައިވެސް އެތައް ހާސް ބަޔަކު އެބަ ތިބި ކަމަށް ޣައްޒާގެ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. އިޒްރޭލުގެ ޢުދުވާންތަކުގައި ފަލަސްޠީނުން މަރުވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ކުޑަކުދިންނެވެ.

އިޒްރޭލާއި ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުޖުތަމަޢުގައި އިޒްރޭލަށް ވާގިދޭ ޤައުމުތަކުން ޓެރަރިސްޓުންގެ ޓެގު އަޅުވާފައި އޮތް ޙަމާސް ޖަމާޢަތުގެ ހަނގުރާމަވެރިން ހުއްޓުވުމަށް ކަމަށް ބުނެ ޔަހޫދީން ހިންގަމުންދާ ޤަތުލުޢާންމުގައި ޢާންމުން މަރުވާ މައްސަލައަށް އަމާޒު ކުރާ ފާޑުކިއުންތަކަށް ނިރުބަވެރިން ދެމުން ދަނީ ލަދުކުޑަ ޖަވާބެކެވެ. ފަލަސްޠީނުން މަރުވާ މީހުންގެ ޢަދަދު އިތުރު ވަނީ، ހަނގުރާމަވެރި ބޭނުންތަކަށް، ޙަމާސް ޖަމާޢަތުން މަދަނީ ތަންތަން ބޭނުން ކުރަމުން ދާތީ ކަމަށް އިޒްރޭލުން ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް ތަނެއް ހަފުސްކޮށް ނިމޭ އިރު، ހެކީގެ ގޮތުގައި ދައްކާނެ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޯވެއެވެ.