އީގަލް ހިލްސް އާއެކު ސަރުކާރުން ރަސްމާލެ މަޝްރޫއާ ގުޅޭގޮތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ އެންމެހައި ތަފްސީލުތައް ހާމަކުރުމަށް ގޮވާލާ މަޖިލީހަށް ގަރާރެއް
13 އޮކްޓޯބަރު 2026 | އަންގާރަ 17:39ރަސްމާލޭގައި "މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ ފްރަންޓް އެންޑް މެރީނާ" މަޝްރޫއު ހިންގުމަށް ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ތަފްސީލުތައް ސިއްރުކުރާތީ، އެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރުމަށް ގޮވާލައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ގަރާރެއް ހުށަހަޅައިފި. މި ގަރާރުގައި ބުނެފައިވަނީ ރަސްމާލެއިން 500 ހެކްޓަރުގެ ބިން 99 އަހަރަށް އެ ކުންފުންޏަށް ދީފައިވަނީ ދައުލަތަށް އެއްވެސް ކުއްޔެއް ނުލިބޭ ގޮތަށް ކަމަށްވާތީ، މިއީ ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވެ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ ކަމެއް ކަމަށް
މިނިސްޓަރު މުއްތަލިބު ރަސްމާލެ ބިން އީގަލް ހިލްސްއާއި ހަވާލުކުރުމަށް ސޮއިކުރެއްވުމަށްފަހު ސަލާމްކުރައްވަނީ | ރާއްޖެ އެމްވީ
އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏާއެކު ދިވެހި ސަރުކާރުން "ރަސްމާލެ" މަޝްރޫއާ ގުޅޭގޮތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ އެންމެހައި ތަފްސީލުތައް ހާމަކުރުމަށް ގޮވާލައި، އެކަމާމެދު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތެއް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ގަރާރެއް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.
ގަލޮޅު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު މީކާއިލް އަހްމަދު ނަސީމް ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ގަރާރުގައި ބުނީ، ރަސްމާލޭގައި "މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ ފްރަންޓް އެންޑް މެރީނާ" ގެ ނަމުގައި މަޝްރޫއެއް ހިންގުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރުކާރާއި، ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏާ ދެމެދު އެކުލަވާލާފައިވާ ކޮމާޝަލް ޓާމްސް އެގްރީމަންޓްގެ ތަފްސީލުތައް މިހާތަނަށް ވެސް ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްފައި ނުވާތީ، އެ އެއްބަސްވުމުގެ އެންމެހައި ތަފްސީލުތައް ހާމަކުރުމަށް ގޮވާލާ ކަމަށެވެ.
އެ ގަރާރުގައި ބުނީ ގާނޫނު އަސާސީގެ 250 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ދައުލަތުގެ މިލްކުގައި ހިމެނޭ އެއްވެސް އެއްޗެއް އެއްޗެސް ފަރާތަކަށް ދޭންވާނީ ނުވަތަ ވިއްކަން ވަނީ ނުވަތަ ކުއްޔަށް ދޭން ވާނީ ނުވަތަ ރަހުނު ކުރަން ވާނީ ނުވަތަ ނައްތާލަން ވާނީ ނުވަތަ މި ނޫން ވެސް މިފަދަ ކަމަކާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރަން ވާނީ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަމަށް ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ގާނޫނު އަސާސީގެ 251 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދުގެ އެއްވެސް ބައެއް ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް މިލްކުކޮށެއް ނުދެވޭނެ ކަމަށް ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ގަރާރުގައިވެ އެވެ.
އޭގެ އިތުރުން ގާނޫނު އަސާސީގެ 29 ވަނަ މާއްދާގައި މައުލޫމާތު ހޯދުމުގެ މިނިވަންކަން ކޮންމެ މީހަކަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ވެސް އެ ގަރާރުގައިވެ އެވެ. އެ ގަރާރުގައި ބުނީ، ސަރުކާރާއި ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏާ ދެމެދު، ރަސްމާލޭގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ރާވާފައިވާ "މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ ފްރަންޓް އެންޑް މެރީނާ" މަޝްރޫއުގެ ކޮމާޝަލް ޓާމްސް އެގްރީމަންޓާ ގުޅިގެން މަޝްރޫއު ކުރިއަށްދާ ވަރަކަށް ތަފްސީލީ އުސޫލުތައް އެކުލަވާލާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް، އެއްބަސްވުމުގެ ތަފްސީލުތައް ސަރުކާރުން ސިއްރުކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.
ރަސްމާލެ އަކީ ރާއްޖޭގެ މުސްތަގުބަލުގެ ތަރައްގީއާ ގުޅިފައިވާ ގައުމުގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ރައުސްމާލުކަން ފާހަގަކޮށް އެ ގަރާރުގައި ބުނީ، ސަރުކާރުން މި މަޝްރޫއާ ގުޅޭ ގޮތުން މިހާތަނަށް އިއުލާނުކޮށްފައިވާ ތަފްސީލުތަކަށް ބަލާއިރު ކަންބޮޑުވާ ކަންތައްތަކެއް ހުރި ކަމަށެވެ.
އެގޮތުން ސަރުކާރާއި އީގަލް ހިސްލް ކުންފުންޏާ ދެމެދު ސެޕްޓެމްބަރު 21 ވަނަ ދުވަހު ސޮއިކޮށްފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ހުރިހާ ތަފްސީލުތައް ހާމަކޮށްފައި ނުވާއިރު ރައްޔިތުންގެ ޓެކްސް ފައިސާ އިން ބިން ހިއްކުމަށް ފަހު އެ ބިން ހިއްކުމަށް ދިޔަ ޚަރަދު ދައުލަތަށް އަނބުރާ ނުލިބޭ ގޮތަށް އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލާފައިވުމަކީ ވެސް ކަންބޮޑުވުމެއްކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
އޭގެ އިތުރުން ރަސްމާލެ އިން ހިއްކާފައިވާ 500 ހެކްޓަރަށް ވުރެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް 99 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް އީގަލް ހިލްސް އަށް ދީފައި ވުމާއި، އެކުއިޒިޝަން ކޮސްޓެއް ނުވަތަ ކުއްޔެއް ދައްކަން ނުޖެހޭ ގޮތަށް އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލާފައިވާކަން ވެސް ގަރާރުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
ގަރާރުގައި ބުނީ އެ ބިމުގައި ތަރައްގީކުރާ ތަންތަން 3 ވަނަ ފަރާތްތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރުމުގެ ހައްގު އީގަލް ހިލްސް އަސް ލިބިގެންދާ ގޮތަށް އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލާފައިވުމާއެކު އެފަދަ ބޮޑު މަޝްރޫއެއްގެ އެއްބަސްވުން ސިއްރުކޮށްފައި ބޭއްވުމަކީ ދައުލަތުގެ މުދަލާއި، މާލިއްޔަތަށް ނުހަނު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
26 ޖުލައި 2024 ގައި ރާއްޖޭގެ މިނިވަން ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ބޭއްވި ރަސްމީ ޖަލްސާގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ރަސްމާލެ އަކީ "އެއްވެސް ބޭރުގެ ފަރާތަކަށް އެންމެ ދުވަހަކަށް ވެސް ކުއްޔަށް ދޭނެ ނުވަތަ ހިލޭ ދޭނެ ތަނެއް ނޫން" ކަމަށް ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވިދާޅުވެފައިވާކަން ފާހަގަކޮށް ގަރާރުގައި ބުނީ އެހެން ނަމަވެސް ރަސްމާލެ އިން ހިއްކާފައިވާ 500 ހެކްޓަރަށް ވުރެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް 99 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏަށް ދިނުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ގަރާރުގައި ބުނީ، ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ބާރުގެ ފަރާތުން ކުރާ ކަންތައްތައް ހިނގާނުހިނގާ ގޮތް ބެލުމާއި، ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ބާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމާއި، މިކަންކަން ކުރުމަށްޓަކައި ގާނޫނު އަސާސީ އާއި ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަކީ ގާނޫނު އަސާސީގެ 70 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (3) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން މަޖިލީހާ މަތިކުރެވިފައިވާ ދުސްތޫރީ ވާޖިބެއް ކަމަށެވެ.
އެހެންކަމުން އެ ގަރާރުގެ ބޭނުމަކީ ރަސްމާލޭގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ރާވާފައިވާ "މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ ފްރަންޓް އެންޑް މެރީނާ" މަޝްރޫއާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުން ހާމަކުރުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލައި، އެކަމުގައި މަޖިލިސް މެންބަރު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތެއް ދެނެގަތުމަށް ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.
