ކުށްކޮށްގެން ހޯދާ މުދަލުގެ ބިލު ބަލައިގަނެ، ޖުޑީޝަރީ ކޮމިޓީއަށް
12 އޮކްޓޯބަރު 2026 | ހޯމަ 07:30ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތައް ކޮށްގެން ހޯދާ މުދަލާއި މާލީ މަންފާ ދައުލަތަށް ނެގުމަށް ބާރުދޭ މި ބިލުގައި، ވަކި ހާއްސަ ހާލަތްތަކެއްގައި ކުށް ސާބިތުވުމުގެ ކުރިން ވެސް މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގެ އިހުތިޔާރު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިދޭ. މަނީ ލޯންޑްރިން އާއި ކޮރަޕްޝަން ފަދަ ކުށްތަކަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ މި ބިލުގެ ދަށުން، ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހުރި މުދާ ހޯދުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ މަގު ވެސް ފަހިވެގެންދާނެ
މަޖިލިސް | މަޖިލިސް
ކުށްކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުމާ ބެހޭ ބިލު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ބަލައިގަނެ، އެ ބިލު ޖުޑީޝަރީ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވައިފި އެވެ.
މި ބިލު ބަލައިގަނެ، ޖުޑީޝަރީ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވުމަށް ފާސްކޮށްފައިވަނީ ހޯމަ ދުވަހު ބޭއްވި މަޖިލިސް ޖަލްސާގަ އެވެ. އެގޮތުން ބިލު ބަލައިގަތުމަށް 56 މެމްބަރަކު ވަނީ ވޯޓު ދެއްވާފަ އެވެ.
މި ބިލް މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުންނެވެ.
ރާއްޖޭގައި ކުށް ހުއްޓުވުމާއި ކުށްވެރިންގެ މުދާ ހިފެހެއްޓުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ގާނޫނުތައް އެކުލަވާލުމަކީ މުހިންމު ކަމެއްކަމަށް ވީނަމަވެސް، އެކަން ކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ނުކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރުވާނެ ގޮތަށްކަމަށް ވާންޖެހޭނެކަމަށް މި ބިލަށް ބަހުސް ކުރެއްވި އެމްޑީޕީގެ މެމްބަރުން ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފަ އެވެ.
މި ބިލު ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތައް ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ގާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބު ދިނުމުގެ އިތުރުން، އެ ފަރާތްތަކުން ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މާލީ މަންފާ ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވައި، އެ މުދާ ދެނެގަނެ ހިފެހެއްޓުމަށް ކަމަށް ބިލުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. މިގޮތުން ކުށް ސާބިތުވުމުން މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ އިތުރުން، ވަކި ހާއްސަ ހާލަތްތަކެއްގައި ކުށް ސާބިތުވުމަކާ ނުލައި ވެސް މުދާ ދައުލަތަށް ނެގޭނެ އުސޫލުތަކެއް މި ބިލުގައި ވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ.
ކުށް ސާބިތުވުމަކާ ނުލައި މުދާ އަތުލެވޭނެ އިސްތިސްނާ ހާލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މަރުވުން، ނުވަތަ ފިލައިގެން އުޅުން، ނުވަތަ އެ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދައުވާކުރެވޭނެ ތަނެއް ނެތުން ހިމެނެ އެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި މަދަނީ މިންގަނޑުން އެއީ ކުށްކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ މުދަލެއްކަން ސާބިތުކޮށްދެވޭނަމަ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ސިވިލް ރިސްޓްރެއިންޓް އަމުރެއްގެ ދަށުން އެ މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގެ ނުވަތަ ސިވިލް ފޯފީޗަރ އަމުރެއްގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވެ އެވެ.
މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދާ އަތުލެވޭނެ ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި މަނީ ލޯންޑްރިން، ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށްތައް، މީހުން މެރުން، މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުން، މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން، ޖިންސީ ގޯނާގެ ކުށްތައް، ކޮރަޕްޝަން އަދި އިންތިޒާމުވެގެން ކުރާ ބޮޑެތި ކުށްތައް ހިމެނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން 500,000 ރުފިޔާއަށް ވުރެ މަތީގެ ޓެކްސް ދެއްކުމުން އެއްކިބާވުމުގެ ކުށްތަކާއި، 100,000 ރުފިޔާއަށް ވުރެ މަތީގެ ފޭރުމުގެ ކުށްތަކާ ގުޅިގެން ހޯދާ މުދާ ވެސް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނެގޭނެ އެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ބިލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، ބޭރު ގައުމުތަކުގައި ހުރި ކުށްކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ މުދާ ހިފެހެއްޓުމަށް ނުވަތަ ދައުލަތަށް ނެގުމަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް މެދުވެރިކޮށް ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީއަށް އެދެވޭނެ ކަމަށެވެ. ހަމައެހެންމެ، ރާއްޖޭގައި ހުރި ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުންނަށް ނިސްބަތްވާ އެފަދަ މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގައި އެ ގައުމުތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އުސޫލުތައް ވެސް މި ބިލުގައި ވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ.
މި ގާނޫނު ހިނގާނީ ރާއްޖޭގައި ތިބި ދިވެހި ރައްޔިތުންނާއި ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށާއި، ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ތިބި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ހުރި އެންމެހައި މުދަލެއްގެ މައްޗަށް ވެސް މި ގާނޫނު ހިނގާނެ އެވެ.
