ކުޑަކުދިންގެ އަދުލުގެ ގާނޫނު ތަންފީޒު ނުކުރާތީ ހޯމް މިނިސްޓްރީ އާއި ހެލްތު މިނިސްޓްރީ މަޖިލީހަށް ހާޒިރުކުރަނީ

ކުޑަކުދިންގެ އަދުލުގެ ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި ގާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް ފުރިހަމަ އަށް ނުގެންދެވެންވީ ސަބަބު ހޯދުމަށް ޓަކައި ހޯމް މިނިސްޓްރީ އާއި ހެލްތު މިނިސްޓްރީ މަޖިލީހަށް ހާޒިރު ކޮށްދިނުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އިބްރާހިމް (ކުޑޫ) އެދިވަޑައިގެންފި އެވެ. 

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަބްދުއްރަހީމް އަބްދުﷲ އަށް ފޮނުއްވި ސިޓީއެއްގައި މެންބަރު ވިދާޅުވީ ކުޑަކުދިންގެ ޖިނާއީ އަދުލުގެ ގާނޫނަކީ ކުޑަކުދިން ކުރާ ކުށްތަކަށް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގައި އެކުދިންގެ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކޮށް، އިސްލާޙު ކުރުމަށް ބާރު އަޅާ، ޒަމާނީ ގާނޫނެއް ނަމަވެސް، މި ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި ބައެއް ކަންކަން ގާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް ފުރިހަމަ އަށް ކުރިއަށް ނުދާކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. 

އެ ސިޓީގައި ވަނީ މެންބަރަށް އެކަމާ ގުޅިގެން ފާހަގަ ކުރެވޭ ބައެއް ކަންކަން ވެސް ހިމަނުއްވާފަ އެވެ. 

އެގޮތުން ގާނޫނުގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާ "ޖުވެނައިލް ޑިޓެންޝަން ސެންޓަރު" ތަކާއި "ކުޑަކުދިން ރީހެބިލިޓޭޓް ކުރާ މަރުކަޒުތައް" ގާނޫނުގައިވާ މިންގަނޑަށް އަދިވެސް ފުރިހަމަ އަށް ގާއިމުވެފައި ނުވާ ކަމަށް މެންބަރު ވިދާޅުވި އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކުށްކުރާ ކުދިން ބައިތިއްބާނެ އެކަށީގެންވާ މާހައުލެއް ނެތުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވާ ކަމަށާއި މި ސެންޓަރުތައް ގާއިމުކުރެވޭނީ ކޮންއިރަކުން ތޯ މެންބަރު ވަނީ ސުވާލު ކުރައްވާފަ އެވެ. 

މީގެ އިތުރުން ކުށްކުރާ ކުދިން ޝަރީއަތަށް ފޮނުވުމުގެ ބަދަލުގައި މުޖުތަމަށް އަހުލުވެރި ކުރުވުމަށް ހިންގަން ޖެހޭ "ޑައިވަރޝަން" ޕްރޮގްރާމްތައް މުޅި ރާއްޖެ އަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ހިންގަމުން ނުދާއިރު މި މަސައްކަތުގެ އަދާ ހަމަ ހޯއްދެވުމަށް މެންބަރު އެދިވަޑައިގެންފައިވެ އެވެ. 

މެންބަރު ވިދާޅުވީ ކުޑަކުދިންގެ މައްސަލަތައް ބަލާނެ ޚާއްސަ ފުލުހުންނާއި ޕްރޮސެކިއުޓަރުން އަދި ފަނޑިޔާރުން ތަމްރީނު ކުރުމުގައި ލަސްތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަ ކުރެވޭ ކަމަށެވެ. އަދި ޕްރޮބޭޝަން އޮފިސަރުންނާ ސޯޝަލް ވޯކަރުންގެ އަދަދު މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ކުދިން މޮނިޓަރު ކުރުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވަމުން ދާއިރު މިކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ގޮތުން މެންބަރު ސުވާލު ކުރައްވާފައިވެ އެވެ.

ޖިނާއީ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަން ޖެހޭ އުމުރު 15 އަހަރަށް ބަދަލުކުރުމާ ގުޅިގެން އެއަށްވުރެ ހަގު ކުދިން ކުރާ ކުށްތަކަށް އެކަށީގެންވާ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި އިދާރީ އަދި ގާނޫނީ އުނިކަންތައްތަކެއް ހުރިކަން ބައެއް ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ މެންބަރު ވަނީ މި މައްސަލަ އަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ދަނީ ކޮން މަސައްކަތެއް ތޯ ވެސް އައްސަވާފަ އެވެ. 

ކުޑޫ ވިދާޅުވީ ކުޑަކުދިންގެ ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމުގައި ހިމެނޭ އެކި މުއައްސަސާތައް، ފުލުހުންނާ، ޑީޖޭއޭ، ޖުވެނައިލް ކޯޓް، އަދި މިނިސްޓްރީގެ މެދުގައި މައުލޫމާތު ބަދަލުކުރުމާއި މަސައްކަތްތައް ވިލަރެސްކުރުމުގައި ހުރި ލަސްތަކުގެ ސަބަބުން ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމަށް ހުރަސް އެޅޭ ކަމަށެވެ. އެހެން ކަމުން މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތާ ގުޅިގެން ވެސް މެންބަރު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ. 

އޭގެ އިތުރުން، ގާނޫނީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރި ކަމަށް ބުނެ ކުޑަކުދިންގެ ނާޖާއިޒް ފައިދާ ހޯދާ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅުތައް މަދު ކަމަށް ތަންފީޒީ އިދާރާތަކުން ގަބޫލު ކުރާއިރު، އެކަމަށް ހައްލެއް ހޯދައިދިނުމަށް ގުޅުންހުރި ގާނޫނުތަކަށް މަޖިލީހުން ބަދަލު ގެނަސްދީފައިވާއިރު އެފަދަ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަދިވެސް ފިޔަވަޅު އެޅޭލެއް މަދު ކަމަށް މެންބަރު ވިދާޅުވި އެވެ. 

ކުޑޫ ވިދާޅުވީ ކުޑަކުދިން ކުށަށް ހުށަހެޅޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ އެކުދިންގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދާ ބޮޑެތި މީހުން ކަމަށްވީއިރު، އެ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް ނާޅާނަމަ، މި މައްސަލަ ހައްލު ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެ ކުދިންގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގާ ފަރާތްތައް ނުވަތަ އެކްސްޕްލޮއިޓް ކުރާ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް އިތުރުވެއްޖެތޯ ވަނީ އައްސަވާފަ އެވެ. 

ކުޑަކުދިންގެ އަދުލުގެ ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމަށްޓަކައި ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުވެނައިލް ޖަސްޓިސް (ޑީޖޭޖޭ) އަދި ޖުވެނައިލް ކޯޓް އުފެދިފައިވާއިރު ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމަށް އެ މުއައްސަސާތަކަށް އެކަށީގެންވާ ބަޖެޓަކާއި އެހެނިހެން އެހީތެރިކަން ފޯރު ކޮށްދޭން ޖެހޭ ކަމަށް ކުޑޫ ވިދާޅުވި އެވެ. އޭގެ އިތުރުން ގާނޫނު ތަންފީޒު ވަމުންދޭތޯ ބެލުމުގެ ޒިންމާއެއް ޗިލްރަންސް އޮމްބަޑްސް ޕަރސަންސްގެ އޮފީހާއި ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސްގެ ޒިންމާ އެއް ވެސް އޮތް އިރު، ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމަށްޓަކައި ޑީޖޭޖޭ އަށް އެކަށީގެންވާ ބަޖެޓާ މުވައްޒަފުން އަދި އެހެނިހެން ވަސީލަތްތައް ފޯރު ކޮށްދޭތޯ އާއި ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތް މޮނިޓަރު ކުރުމަށް އޮމްބަޑްސް ޕަރސަންސްގެ އޮފީހާ އެޗްއާރްސީއެް އިން ކުރަމުން ދަނީ ކޮން މަސައްކަތެއްތޯ މެންބަރު އެއްސެވި އެވެ. 

މެންބަރު ވިދާޅުވީ ކުރީގެ ޑްރަގް އެކްޓަށް އަމަލު ކުރަމުން ދިޔައިރު ވެސް ދެ ގާނޫނުގެ މެދުގައި ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ދިމާވި ކަމަށެވެ. މިފަދަ ފުށުއެރުންތަކުގެ ނަތީޖާއަކީ ކުޑަކުދިންގެ އަދުލުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކަށް ވީތީ ލިބޭ ރައްކާތެރިކަން ނުލިބި، އެ ނޫން ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ޖިނާއީ ދައުވާއެއް ކުރިއަށް ގެންދިއުން ކަމަށް ވެސް ކުޑޫ ވިދާޅުވި އެވެ. 

އެހެންވެ، އާ ޑްރަގް އެކްޓުގެ ދަށުން ވެސް އަދި އެންޓި ޓެރަރިޒަމް ގާނޫނު ފަދަ އެހެން ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ވެސް ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރި ނަމަ އެކަންކަމަށް ގާނޫނީ ހައްލެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް މެންބަރު ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ ކުޑަކުދިންގެ އަދުލުގެ ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި އެނޫން އެހެން ގާނޫނެއްގެ ސަބަބުން އެއްވެސް ގޮންޖެހުމެއް ކުރިމަތި ވަމުންދޭތޯ ވެސް ސާފުކުރައްވަން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ. 

މި ގާނޫނުގެ ބެލެނިވެރި އިދާރާ އަކީ ހޯމް މިނިސްޓްރީ ކަމުގައި ވީ ނަމަވެސް މި ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ބައިވެރިވުން އޮންނަ ކަމަށް ފެންނާތީ ސަރުކާރުގެ އެ ދެ ވުޒާރާގެ ކަމާބެހޭ ބޭފުޅުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް އެންޑް ޖެންޑަރ ކޮމިޓީ އަށް ހާޒިރު ކޮށްދިނުމަށް މެންބަރު އެދިވަޑައިގެންފައިވެ އެވެ.