ގައިދީންނަށް ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓް ނުކުރެވޭ ގޮތަށް ބިލަށް ގެނައި ބޮޑެތި ބަދަލުތަކާ އެކު ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓްކުރުމުގެ ބިލު މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފި
14 ޖުލައި 2026 | އަންގާރަ 09:27އިންސާނުންގެ ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓްކުރުމުގެ ބިލު ތަންފީޒުކުރުމުގައި ދިމާވެދާނެ ދަތިތަކާ ގުޅިގެން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަނބުރާ ފޮނުއްވާލެއްވި ބިލު، އިޖުތިމާއީ ކޮމިޓީން ގެނައި އިސްލާހުތަކާއެކު މަޖިލީހުން މިއަދު ފާސްކޮށްފި. މި ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ގާނޫނާ ހިލާފަށް ގުނަވަން ނެގުމުން ދޭ އަދަބުތަކުން ގިސާސް ހިފުމާއި ދިޔަ ދިނުން އުނިކޮށް، ޖަލު އަދަބާއި ޖޫރިމަނާ ވަނީ ލުއިކޮށްފަ. މީގެ އިތުރުން ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ތިބޭ މީހުންނާއި ގައިދީންނަށް ގުނަވަން ހަދިޔާ ނުކުރެވޭ ގޮތަށް ބިލަށް ވަނީ މާއްދާއެއް އިތުރުކޮށްފަ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް | ރާއްޖެއެމްވީ
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން އަލުން ވިސްނާވަޑައިގަތުމަށް އެދިވަޑައިގެން، ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް އަނބުރާ ފޮނުއްވާލެއްވި އިންސާނުންގެ ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓްކުރުމުގެ ބިލު، އިޖުތިމާއީ ކޮމިޓީ އިން އަލުން ދިރާސާކޮށް ގެނައި ބައެއް މުހިއްމު ބަދަލުތަކާއެކު އެ ބިލު އަނެއްކާ ވެސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސް ކޮށްފި އެވެ.
އަންގާރަ ދުވަހުގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާގައި އެ ބިލު ދިރާސާ ކުރި އިޖްތިމާއީ ކޮމިޓީ އިން ގެނައި އިސްލާހުތަކާއެކު ބިލު ބަލައިގަތުމަށް ވޯޓަށް އަހާފައިވެ އެވެ. އެ ބިލު ބަލައިގެންފައިވަނީ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި 58 މެންބަރުންގެ އިއްތިފާގުންނެވެ.
މި ބިލަކީ، 14 މެއި 2026 ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު އޮތް، 20 ވަނަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ދައުރުގެ 19 ވަނަ ޖަލްސާއިން ފާސްކުރައްވައި، 19 މެއި 2026 ގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ތަޞްދީޤުކުރެއްވުމަށް ފޮނުއްވާފައިވާ ބިލެކެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ވަނީ އެ ބިލު އަނބުރާ މަޖިލީހަށް ފޮނުއްވާފަ އެވެ. ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ވިދާޅުވީ ބިލު ފާސްވެގެން އައިއިރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ބިލަށް ގެންނެވި ބަދަލުތަކާއެކު، މިބިލުގައި ހުރި ކަންކަން ތަންފީޒުކުރުމުގައި ދިމާވެދާނެ ދަތިތަކަށް ރިއާޔަތްކުރެއްވުމެވެ.
އެ ބިލުގައި މީގެ ކުރިން ހިމަނާފައިވާ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ރުހުމެއް ނެތި ގުނަވަން ނެގުމާއި ގާނޫނާ ހިލާފަށް ޓްރާންސްޕްލާންޓް ކޮށްފި ނަމަ އެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ގިސާސް ހިފުމެވެ. ނުވަތަ އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގެ އަލީގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ދިޔައެއް ހޯދައިދިނުމާއެކު، 250،000 ރުފިޔާއާ އާއި 500،000 ރުފިޔާ އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކޮށް، 18 މަހާއި 24 މަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.
ނަމަވެސް 13 ޖުލައިގައި ބޭއްވި އެ ކޮމިޓީގެ އެ ބައްދަލުވުމުގައި ކޮމިޓީ އިން ވަނީ އެ މާއްދާ އިސްލާހުކޮށް، ގިސާސް ހިފުމާއި ދިޔަ ދިނުމުގެ ބައި އުނިކުރުމަށް ފަހު، ޖޫރިމަނާ އާއި ޖަލު އަދަބު ވެސް ބަދަލުކޮށްފައިވެ އެވެ.
އޭގެ އިތުރުން ޖޫރިމަނާތަކަށް ވެސް ލުއިތަކެއް ދިނުމަށް ފާސް ކޮށްފައިވާއިރު އެފަދަ ކުށެއް ކުރާ މީހަކު 150،000 ރުފިޔާ އާއި 250،000 ރުފިޔާ އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޖޫރިމަނާ ކުރާ އަދަދު ދަށް ކުރުމަށް ވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން ޖަލަށް ލުމުގައި ދެވޭ އަދަބު ލުއި ކޮށް، އެފަދަ ކުށެއް ކުރާ މީހަކު 12 މަސް ދުވަހާއި 18 މަސް ދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށް ލުމަށް ކޮމިޓީ އިން ވަނީ އިސްލާހު ގެނަސްފަ އެވެ.
މި ބަދަލުތައް ގެނައީ ބިލުގައި ހިމަނާފައިވާ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަމަށް ރައީސް ފާހަގަ ކުރައްވާތީ ކަމަށް ބިލު ދިރާސާ ކުރައްވަމުން މެންބަރުން ވިދާޅުވި އެވެ.
އެގޮތުން ރައީސް ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ރުހުމެއް ނެތި ގުނަވަން ނެގުމާއި ގާނޫނާ ހިލާފަށް ޓްރާންސްޕްލާންޓުކުރުމަކީ ތަފާތު 3 ކަމެއް ނުވަތަ 3 އަމަލެއް ހިމެނޭ ކުށެކެވެ. އެއިން ކޮންމެ އަމަލަކީ އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގައި ގިސާސް ހިފުމަށް ޝަރުތު ހަމަަނުވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ރައީސް ފާހަގަ ކުރައްވާފައިވެ އެވެ.
ރައީސް ވިދާޅުވީ އެހެންކަމުން ކުރިން މަޖިލީހުން ފާސްކުރި ގޮތަށް އޮތުމުން، އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކުގެ ބޭރުން ކުށް ކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ގިސާސް ތަންފީޒު ކުރެވިގެން ދިޔުމުގެ އިހުތިމާލު އޮތް ކަމަށެވެ.
އޭގެ އިތުރުން ބިލަށް ގެނައި އަނެއް ބޮޑު ބަދަލަކީ ބިލުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށް ނުކުތާއެއް އިތުރުކުރުމެވެ. އެ އިސްލާހުގައި ބުނީ ގުނަވަން ހަދިޔާކުރާ މީހާއަކީ ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރި މީހަކަށް ވެގެން ނުވާނެ ކަމަށާ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ހުރި މީހެއް ނުވަތަ ޝަރުއީ ހުކުމެއް ތަންފީޒު ކުރަމުންދާ ގައިދީއެއް ކަމުގައި ވެސް އެ މީހަކު ވެގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.
ކޮމިޓީން ބިލަށް ގެނެސްފައިވާ އިސްލާހުތަކާއެކު ބިލު ފާސްކުރުމަށް މުގައްރިރު ހުށަހެޅުއްވުމުން އެ އިސްލާހު ތަކާއެކު ބިލު އަލުން ފާސް ކުރީ ކޮމިޓީއަށް އެވަގުތު ހާޒިރުވެވަޑައިގެން ވޯޓުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި މެންބަރުންގެ އިއްތިފާގުންނެވެ.
