ސްރީލަންކާގައި ހަލުއިކަމާއެކު ޑެންގޫ ފެތުރި، 45 މީހުން މަރުވެ، ބަލި ޖެހުނު މީހުން 65،000ން މައްޗަށް
9 ޖުލައި 2026 | ބުރާސްފަތި 09:04ސްރީލަންކާގައި ޑެންގީ ހުން ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރި ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ބާރުބޮޑުވަމުންދާތީ، ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ވެކްސިން ތައާރަފުކުރުމާއި މަދިރި މަދުކުރާނެ އާ ގޮތްތައް އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ދަނީ ދިރާސާކުރަމުން. މި ބަލިމަޑުކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް ޚާއްސަ ޕްރޮގްރާމްތަކެއް ފަށާފައިވާއިރު، ސިއްހީ ޚިދުމަތްތައް ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ ވަސީލަތްތަކާއި މުވައްޒަފުން އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ދަނީ ކުރަމުން.
ކޮލަމްބޯގައި ކުރިއަށްދާ ޑެންގޫ ހުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނުގެ ތެރެއިން، 2026 ޖޫން 24 ވަނަ ދުވަހު އެ ސިޓީގެ މުނިސިޕަލްޓީގެ މުވައްޒަފަކު މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދަކަށް މަދިރި މަރާ ބޭސް ޖަހަނީ. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
ސްރީލަންކާގައި ހަލުއިކޮށް ފެތުރެމުންދާ ޑެންގޫ ހުމުގައި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 45 އަށް އަރާފައިވާ ކަމަށާއި، ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު 65,034 އަށް އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ނޭޝަނަލް ޑެންގޫ ކޮންޓްރޯލް ޔުނިޓް (އެން.ޑީ.ސީ.ޔޫ) އިން ބުނެފި އެވެ.
އެން.ޑީ.ސީ.ޔޫގެ އެކްޓިންގ ޑިރެކްޓަރު ޑޮކްޓަރު ކަޕިލާ ކަންނަންގަރާ ވިދާޅުވީ، ޖުލައި މަހުގެ ފުރަތަމަ އަށް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މުޅި ގައުމުން 9,654 ކޭސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ހަމައެކަނި މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ވެސް 1,300 އެއްހާ ޑެންގޫ ކޭސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.
ޑޮކްޓަރު ކަންނަންގަރާ ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މިއަހަރު އެންމެ ގިނައިން ޑެންގޫ ކޭސްތައް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވަނީ ގަމްޕަހާ ޑިސްޓްރިކްޓުންނެވެ. އެ ސަރަހައްދުން 13,332 މީހުންނަށް ބަލި ޖެހިފައިވާއިރު، ކޮލަމްބޯއިން 13,150 މީހުންނަށް ވަނީ ބަލި ޖެހިފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން މާތަރައިން 4,600 ކޭސް އަދި ކަޅުތަރައިން 4,354 ކޭސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ޑެންގޫ ބަލިޖެހޭ މީހުން އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން، ބޮޑެތި ބައެއް ހޮސްޕިޓަލްތައް މިހާރު އޮތީ ފުރިފައި ކަމަށާއި، މީގެ ސަބަބުން ސިއްހީ ޚިދުމަތްތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ، ބޮޑެތި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވަމުންދާ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ޑޮކްޓަރު ކަންނަންގަރާ ވަނީ ދެއްވާފަ އެވެ.
ސްރީލަންކާގައި ފެތުރެމުންދާ ޑެންގޫގެ ނުރައްކަލާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ ދަށުން، ޑެންގޫ ވެކްސިން ތައާރަފުކުރުމާއި މަދިރި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ސަރުކާރުން ދިރާސާކުރަމުންދާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު އެންޑް މާސް މީޑިއާ ޑޮކްޓަރު ނަލިންދަ ޖަޔަތިއްސަ ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ހެލްތު މިނިސްޓްރީން އިންތިޒާމުކޮށްގެން ބޭއްވި ޑެންގޫއަށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ، ޑެންގޫން ރައްކާތެރިވުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަންނަ، ސައިންޓިފިކް ގޮތުން ސާބިތުވެފައިވާ އުސޫލުތައް ސަރުކާރުން ބަލަމުންދާ ކަމަށެވެ.
ޑޮކްޓަރު ޖަޔަތިއްސަ ވިދާޅުވީ، މިހާރު ދުނިޔޭގެ 41 ގައުމެއްގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ، ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ) އިން ހުއްދަދީފައިވާ ޑެންގޫ ވެކްސިންތައް ތައާރަފުކުރުމުގެ މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ކަމަށެވެ. އަދި ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ކާމިޔާބުކަމާއެކު ބޭނުންކުރަމުންދާ ބަޔޮލޮޖިކަލް މަދިރި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ އުސޫލެއް ކަމަށްވާ "ވޮލްބާކިއާ" މެތަޑް ގާއިމުކުރުމުގެ ޕްލޭންތައް ވެސް ދިރާސާކުރަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
މިއަހަރު ސްރީލަންކާގައި ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ޑެންގޫ ކޭސްތަކުގެ 52.5 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރަނީ ވެސްޓަން ޕްރޮވިންސް ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން ކޮލަމްބޯ އަދި ގަމްޕަހާ ޑިސްޓްރިކްޓުން ކޮންމެ ސަރަހައްދަކުން 20 އިންސައްތަ ކޭސް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ޑެންގޫ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ފައިދާހުރި ދާއިމީ ހައްލަކީ މަދިރި އާލާވާ ތަންތަން ނައްތާލުން ކަމަށް ފާހަގަކުރައްވަމުން، މިހާރު ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ހޯދުމަށް ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ޑޮކްޓަރު ޖަޔަތިއްސަ ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ޑެންގޫއަކީ ހަމައެކަނި ސިއްހީ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ މިހާރު އިޖުތިމާއީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ސްރީލަންކާގައި 2017 ވަނަ އަހަރު ކުރިމަތިވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ޑެންގޫގެ ބަލިމަޑުކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވަމުން ހެލްތު މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ، އެ އަހަރު 187,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ބަލިޖެހި، 447 މީހުން މަރުވި ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ސްރީލަންކާގައާއި މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ޑެންގޫ މަދިރި އާލާވުމަށް ފަހި މާހައުލެއް އުފެދިފައިވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. ނަމަވެސް، ބައްޔަށް ފަރުވާދިނުމުގެ ނިޒާމަށް އައިސްފައިވާ ކުރިއެރުންތަކާއެކު، 2009 ވަނަ އަހަރު އެކެއް އިންސައްތައިގައި ހުރި މަރުވާ މީހުންގެ ރޭޓް، މިހާރު 0.05 އާއި 0.06 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދަށްކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.
ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ފަރުވާދޭ ވަސީލަތްތައް ފުޅާކުރުމުގެ ގޮތުން، ޑެންގޫއަށް ޚާއްސަ ވޯޑުތަކާއި، ބަލި ބޮޑުވާ މީހުންނަށް ޚާއްސަ ފަރުވާ ދިނުމަށް ހައި ޑިޕެންޑެންސީ ޔުނިޓްތައް (އެޗް.ޑީ.ޔޫ) ގާއިމުކުރުމަށް ސްރީލަންކާ ސަރުކާރުން ވަނީ ރާވާފަ އެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން އިތުރު ސްޕެޝަލިސްޓް ޑޮކްޓަރުންނާއި، މެޑިކަލް އޮފިސަރުންނާއި، ނަރުހުންގެ އިތުރުން އެހީތެރި މުވައްޒަފުން ވެސް މަސައްކަތަށް ނެރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ.
