ރާއްޖެ ހިމެނޭހެން ބައެއް ގައުމުތަކުގައި މަސްތުވާތަކެތީގެ ކުށްތަކަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުން ހުއްޓުވުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ 60 ޖަމިއްޔާއަކުން ގޮވާލައިފި
ރާއްޖެ ހިމެނޭހެން ބައެއް ގައުމުތަކުން މިފަދަ ކުށްތަކަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުމުގެ ދާއިރާ ފުޅާކުރަން މަސައްކަތް ކުރާތީ އެ ޖަމިއްޔާތަކުން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައި. އެހެންކަމުން، މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް މަރުގެ އަދަބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ސިއްހީ އަދި އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އިސްކަންދޭ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް މި ބަޔާނުގައި ބާރުއަޅާފައިވޭ.
ކަސްޓަމްސް އިން އަތުލައިގަތް 29 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ހަޝިޝް އޮއިލް | މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސާރވިސް
މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅުންހުރި ކުށްތަކަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، އދ. ގެ އޮފީސް އޮން ޑްރަގްސް އެންޑް ކްރައިމް (ޔޫ.އެން.އޯ.ޑީ.ސީ) އާއި ކޮމިޝަން އޮން ނާކޮޓިކް ޑްރަގްސް (ސީ.އެން.ޑީ) އިން ވަގުތުން ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅޭ ސިޔާސަތުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ 60 އަށްވުރެ ގިނަ ޖަމިއްޔާއަކުން ގޮވާލައިފި އެވެ.
އިންސާނީ ހައްގުތަކަށާއި މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅޭ ސިޔާސަތުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމްއިއްޔާ ތަކުން މިކަމަށް ގޮވާލީ، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ މަސްތުވާތަކެއްޗާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ނެރެފައިވާ ގުޅިފައިވާ ބަޔާނެއްގަ އެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން މަރުގެ އަދަބު ދެވޭނީ ހަމައެކަނި "އެންމެ ނުރައްކާތެރި ކުށްތަކަށް" ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި އޮތް ނަމަވެސް، ގިނަ ގައުމުތަކަކުން އަދިވެސް މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅުންހުރި ކުށްތަކުގައި މީހުން މަރަމުންދާކަން މި ބަޔާނުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
މިދިޔަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަލްޖީރިއާ، ކުވެއިތު އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވެސް ވަނީ މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅުންހުރި ކުށްތަކަށް މަރުގެ އަދަބު ދެވޭ ދާއިރާ ފުޅާކުރުމަށް ގާނޫނީ ގޮތުން މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައި ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެ އެވެ. މިކަމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ނުހަނު ކަންބޮޑުވާ ކަމެއް ކަމަށާއި، އދ. ގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް ކައުންސިލަށް 2023 ވަނަ އަހަރު އޮފީސް އޮފް ދަ ހައި ކޮމިޝަނަރ ފޯ ހިއުމަން ރައިޓްސް އިން ހުށަހެޅި ރިޕޯޓުގައި، މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅުންހުރި ކުށްތަކަކީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި މަރުގެ އަދަބު ދިނުމުގެ އަސާސެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ ކުށްތަކެއް ނޫންކަން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.
މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅޭ އދ. ގެ މުއާހަދާތައް ކަމަށްވާ، 1961 ވަނަ އަހަރުގެ ސިންގަލް ކޮންވެންޝަން އޮން ނާކޮޓިކް ޑްރަގްސް އާއި، 1971 ވަނަ އަހަރުގެ ކޮންވެންޝަން އޮން ސައިކޯޓްރޮޕިކް ސަބްސްޓަންސަސް އަދި 1988 ވަނަ އަހަރުގެ ކޮންވެންޝަން އެގެއިންސްޓް އިލިސިޓް ޓްރެފިކް އިން ނާކޮޓިކް ޑްރަގްސް އެންޑް ސައިކޯޓްރޮޕިކް ސަބްސްޓަންސަސްގައި ވެސް މަރުގެ އަދަބާ ގުޅޭ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވާކަން ބަޔާނުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
މި ޖަމިއްޔާތަކުން ގޮވާލަނީ މަސްތުވާތަކެއްޗާ ގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ސިއްހީ ދާއިރާއަށާއި އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އިސްކަންދޭ ސިޔާސަތުތަކަކަށް ބަދަލުކުރުމަށެވެ. އަދި މަރުގެ އަދަބަކީ ދިރިހުރުމުގެ ހައްގަށް އަރައިގަތުން ކަމަށާއި، އެއީ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރުމާއި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އޮތް ހައްލެއް ނޫންކަން ވެސް އެ ޖަމިއްޔާތަކުން ވަނީ ބަޔާންކޮށްފަ އެވެ.
