އެޗްޕީވީ ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ރަހިމުގެ ކެންސަރުން މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު ބޮޑުތަނުން ދަށްވެއްޖެ

ސިއްހީ ދާއިރާގެ މަޝްހޫރު މަޖައްލާއެއް ކަމަށްވާ "ލާންސެޓް" ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާއެއް ދައްކާގޮތުން، ރަހިމުގެ ކެންސަރުން ރައްކާތެރިވުމަށް ދޭ ވެކްސިންގެ ސަބަބުން އިނގިރޭސިވިލާތުން މިހާތަނަށް 200 އެއްހާ މީހުންގެ ފުރާނަ ވަނީ ސަލާމަތްކުރެވިފައެވެ.

މި ބާވަތުގެ ފުރަތަމަ ދިރާސާއިން ހާމަވި ގޮތުގައި، 2008 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ސްކޫލް އުމުރުގެ އަންހެން ކުދިންނަށް ހިއުމަން ޕެޕިލޯމާ ވައިރަސް (އެޗްޕީވީ) ވެކްސިން ދޭން ފެށި ފަހުން، މި ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައެވެ.

މިގޮތުން 2020 އާއި 2024 އާ ދެމެދު، އުމުރުން 20 އަހަރާއި 24 އަހަރާ ދެމެދުގެ އަންހެނުންގެ ތެރެއިން ރަހިމުގެ ކެންސަރުގައި އެއްވެސް މީހަކު މަރުވިކަމަށް ރެކޯޑު ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މިއީ ފާއިތުވި ފަސް އަހަރުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މިފަދަ ކަމެއް ހިނގި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މި ވެކްސިން ނުދޭނަމަ، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް 23 މީހުން މަރުވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވުނެވެ.

ލަންޑަންގެ ކުއީން މޭރީ ޔުނިވާސިޓީގެ އިސް ދިރާސާވެރިޔާ ޕްރޮފެސަރު ޕީޓާ ސަސިއޭނީ ވިދާޅުވީ، އެންމެ ވެކްސިންއަކުން ވަކި ބާވަތެއްގެ ކެންސަރެއް މުޅިން ނައްތާލެވިދާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރުމަކީވެސް އާދަޔާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ.

މި ދިރާސާއިން އިތުރަށް ހާމަވި ގޮތުގައި، އުމުރުން 12 ނުވަތަ 13 އަހަރުގައި ވެކްސިން ޖެހި ކުދިން، އުމުރުން 30 އަހަރުވުމުގެ ކުރިން މި ބަލީގައި މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު މިހާރު ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ސުމަކަށް ތިރިވެފައެވެ.

އެޗްޕީވީ ވެކްސިން ދޭން ފެށުމުގެ ކުރިން، އެ އުމުރުފުރާގެ މީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 20 މީހުން މި ބަލީގައި މަރުވާ ކަމަށް ރެކޯޑު ކުރެވިފައިވެއެވެ.

ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ރަހިމުގެ ކެންސަރަކީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އަންހެނުންގެ މެދުގައި 14 ވަނައަށް އެންމެ އާންމު ކެންސަރެވެ. އަދި ކޮންމެ އަހަރަކު 3،300 މީހުންނަށް މި ބަލި ޖެހޭ ކަމަށް ދެނެގަނެވެއެވެ.

ބެލެވޭ ގޮތުގައި، ކޮންޓެކްޓް ވެގެން ފެތުރޭ އެޗްޕީވީ ވައިރަހަކީ މި ބަލި ޖެހޭ މީހުންގެ 99 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ބަލިޖެހުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.

އެޗްޕީވީ އިންފެކްޝަންތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ކޭސްތައް އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތި ރަނގަޅުވި ނަމަވެސް، ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ސެލްތަކަށް އަންނަ އާދަޔާ ހިލާފު ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އަހަރުތަކެއް ފަހުން ކެންސަރަށް މަގުފަހިވެއެވެ.

މި ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްތަކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި، ގިނަ ބަޔަކަށް އެޗްޕީވީ ވެކްސިން ދެމުންދާ ވަރަކަށް އަދި ވެކްސިން ޖެހި މީހުންގެ އުމުރުން ދުވަސްވަމުންދާ ވަރަކަށް، މި ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރަށް ދަށްވަމުންދާނެއެވެ.

މި ދިރާސާއަށް ހަރަދުކުރި "ކެންސަރ ރިސާޗް ޔޫކޭ" އިން މި ހޯދުންތަކަކީ "އާދަޔާ ހިލާފު ކާމިޔާބީއެއް" ގޮތުގައި ސިފަކުރި ނަމަވެސް، އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު ހުންނަންޖެހޭ މިންގަނޑަށްވުރެ ދަށްވަމުންދާ ކަމުގެ އިންޒާރު ވަނީ ދީފައެވެ.

އެ ޖަމިއްޔާގެ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް މިޝޭލް މިޗެލް ވިދާޅުވީ، އެޗްޕީވީ ވެކްސިންއަކީ ރަހިމުގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ކުރިން އެކަން ހުއްޓުވުމަށް ވަރަށް ފައިދާހުރި އެއްޗެއްކަން އެނގޭ ކަމަށާއި، މި ހޯދުންތަކުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެކަމުގެ ސަބަބުން ފުރާނަ ސަލާމަތްވަމުންދާކަން ސާބިތުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

ކުއީން މޭރީ ޔުނިވާސިޓީގެ ކެންސަރު ބައްޔާ ބެހޭ މާހިރު ޕްރޮފެސަރު ސަސިއޭނީ ވިދާޅުވީ، ވެކްސިން ތައާރަފުކުރި ފަހުން މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު މަދުވުމަކީ ފެންނަން އޮތް ކުޑަ މިންވަރެއް ކަމަށެވެ.

"ވެކްސިން ޖަހާފައިވާ ޖީލުތަކުގެ އުމުރުން ދުވަސްވަމުންދާ ވަރަކަށް، ރަހިމަށް ޖެހޭ ކެންސަރުން މާ ގިނަ ފުރާނަތަކެއް ސަލާމަތްވާތަން ފެންނާނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

"އާ ދިރާސާތަކުން އެނގެނީ ގިނަ ބަޔަކު ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އެޗްޕީވީ ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު މަތީގައި ހިފެހެއްޓުމަކީ ކިހާ މުހިންމު ކަމެއްކަން."

އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ވަނީ 2040 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް، ރަހިމުގެ ދޮރަށް ޖެހޭ ކެންސަރަކީ އާންމު ސިއްހަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އޮތުން ނައްތާލުމަށް ވައުދުވެފައެވެ.

ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މުޅި ގައުމުގައި ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު ވަނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންގަނޑަށްވުރެ ދަށްވެފައެވެ.

ޔޫކޭ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، 2024-25 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އުމުރުން 15 އަހަރުގެ އަންހެން ކުދިންގެ ތެރެއިން ވެކްސިން ޖަހާފައިވަނީ 76 އިންސައްތަ ކުދިންނެވެ. މިއީ ރަހިމުގެ ދޮރަށް ޖެހޭ ކެންސަރު ނައްތާލުމަށްޓަކައި 90 އިންސައްތަ މީހުން ވެކްސިން ޖަހަންޖެހޭނެ ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ބުނާ މިންވަރަށްވުރެ މާ ދަށް އަދަދެކެވެ.

އެޗްޕީވީ ވެކްސިން ދެމުންދިޔަ ނަމަވެސް، އުމުރުން 25 އަހަރާއި 64 އަހަރާ ދެމެދުގެ އަންހެނުން އަދިވެސް ރަހިމުގެ ކެންސަރަށް ސްކްރީން ކުރުމަށް (ސްމިއާ ޓެސްޓް ހެދުމަށް) އިރުޝާދު ދެވެއެވެ.

2019 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ފިރިހެން ކުދިންނަށްވެސް އެޗްޕީވީ ވެކްސިން ދެމުންދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެކިބާވަތުގެ ނުރައްކާތެރި ކެންސަރުން އެކުދިން ރައްކާތެރިކޮށްދީ، އަންހެން ކުދިންނަށް ވައިރަސް ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދެއެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ހެލްތު އެންޑް ސޯޝަލް ކެއާ އިން ބުނީ، މި ދިރާސާއިން އެޗްޕީވީ ވެކްސިންގެ "އާދަޔާ ހިލާފު ނަތީޖާ" ފެނިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން މިދަނީ ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން. އޭގެ ބޭނުމަކީ ގިނަ ޒުވާނުންނަށް ފުރާނަ ސަލާމަތްކޮށްދޭ ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން. މީގެ ތެރޭގައި ކޮމިއުނިޓީ ފާމަސީތައް މެދުވެރިކޮށް އެޗްޕީވީ ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ކެމްޕޭންތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުން ހިމެނޭ،" ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މިހާތަނަށް ސްކްރީނިންގް ހަދަން ނާންނަ އަންހެނުންނަށް، އަމިއްލައަށް ޓެސްޓް ކުރެވޭ އެޗްޕީވީ ކިޓްތައް ފޮނުވަމުންދާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.