ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އަދަދު ދަށް ކުރާ ބިލުގައި ކައުންސެލް ޖެނެރަލްގެ ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުން ތަކެއް!

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އަދަދު ދަށް ކުރުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތުގެ ގާނޫނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ބިލުގައި ހުރި ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކައުންސެލް ޖެނެރަލް ފާތިމަތު ފިލްޒާ ފާހަގަ ކުރައްވާ އެކަން ޖޫޑިޝިއަރީ ކޮމީޓީގެ ސަމާލު ކަމަށް ގެނެސްފިއެވެ.

ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު އެކުލެވިގެންވާނީ އުއްތަމަފަނޑިޔާރާއެކު އެ ކޯޓަށް އައްޔަން ކުރެވިފައިވާ ޖުމްލ 5 (ފަހެއް) ފަނޑިޔާރުންގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި އަދި ސުފްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު ވާންވާނީ އޮނަހިރި އަދަދަކަށް ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުކަމުގެ މަގާމަށް އައްޔަން ކޮށްފައިވާ ފަނޑިޔާރަކު، އޭނާގެ މަގާމުން ވަކިކުރެވޭނީ ފަނޑިޔާރު ކަމުގެ މަގާމަށް އެމީހަކު ގާބިލު ނޫން ކަމަށް ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ) އަށް ގަބޫލު ކުރެވިގެން، އެ ފަނޑިޔާރަކު މަގާމުން ވަކިކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައި، އެ މަޖިލީހުގެ ޖލްސާ އަށް ހާޒިރުވެ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވި މެންބަރުންގެ ތިންބައިކުޅަ ދެބައިގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ފާސްވުމުން ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.

މި މާއްދާ އާ ބެހޭ ގޮތުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރައްވަމުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކައުންސެލް ޖެނެރަލް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މާއްދާގެ އަކުރު ތަކަށް ރިއާޔަތްކުރާއިރު، ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ހިމެނޭ ފަނޑިޔާރުންގެ އަދަދު ގާނޫނު އަސާސީގައި ކަނޑައަޅާފައި ނުވި ނަމަވެސް، އެ އަދަދު އެހެން އޮނަހިރު އަދަދަކަށް ބަދަލު ކުރުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ސީދާ ގާނޫނުއަސާސީ އާ ތައާރުޒު ވާ ކަމެއް ކަމުގައި ނުވި ނަމަވެސް، މި ބިލުގައި ވާ ގޮތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އަދަދު 5 ފަނޑިޔާރުންނަށް ބަދަލު ކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ގޮތަކީ އެ މަގާމުގައި ތިބި ބައެއް ފަނޑިޔާރުން ވަކިކޮށްގެން ކަމަށެވެ.

މިކަން މިހެން އޮތް އިރު، ގާނޫނު އަސާސީގެ 154 ވަނަ މާއްދާގައި ފަނޑިޔާރުން މަގާމުގައި ދެމިތިބޭނެ އުސޫލާއި، މަގާމުން ވަކިކުރެވޭނެ ހާލަތު ބަޔާންކޮށްފައިވާކަން ކައުންސެލް ޖެނެރަލް ފާހަގަ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.

އެ ގޮތުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، އެއީ ފަނޑިޔާރަކު އެ މަގާމަށް ޤާބިލު ނޫން ކަމަށް ނުވަތަ އެ މަގާމާ އެކަށީގެން ނުވާ ފަދަ އަމަލެއް ފަނޑިޔާރަކު ކޮށްފައިވާކަމަށް ޖޭއެސްސީ އަށް ޤަބޫލުކުރެވިގެން އެ ފަނޑިޔާރަކު މަގާމުން ވަކިކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަށް ހުށަހެޅުންކަން އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، މަޖިލިހުން ފާސްކުރާ ގާނޫނަކުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑޔާރުންގެ އަދަދަށް ގެނެވޭ ބަލަކާ ގުޅިގެން އެ އަދަދަށް ތަވާވުމަށްޓަކައި، އެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އެ ގާނޫނަށް އަމަލު ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން އެ ފަނޑިޔާރެއްގެ ގާބިލުކަން ޖޭއެސްސީ އިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާ ފަދަ ފަނޑިޔާރުންތަކެއް ގާބިލު ނޫން ކަމަށް ކަނޑައަޅަން ޖެހޭ ޙާލަތެއް ޖޭއެސްސީގެ މައްޗަށް އުފެދި، އެ ފަނޑިޔާރުން މަގާމުން ވަކިކުރުމަކީ އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ ކަމަށެވެ.

ސަބަބެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވީ، ގާނޫނުއަސާސީގެ 154 ވަނަ މާއްދާ އަށް ރިއާޔަތް ކޮށް ޖޭއެސްސީ ގެ ގާނޫނަށް ބަލާއިރު ފަނޑިޔާރުން މަގާމުން ވަކިކުރުމާ ގުޅޭ ތަފްސީލީ އިޖްރާއާތު ތަކެއް އެ ގާނޫނުގައި ބަޔާން ކުރެއެވެ. އެގޮތުން، އެ ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާ މިހާރު އަމަލުކުރަމުން އަންނަ އުސޫލަށް ބަލާއިރު ފަނޑިޔާރަކު މަގާމުން ވަކިކުރުމުގެ މަރުޙަލާ ފެށިގެން އަންނަނީ ފަނޑިޔާރަކާ ހޭގޮތުން ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާ އެއް ނުވަތަ ތުހުމަތަކާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ވަކި ފަނޑިޔާރެއްގެ ސުލޫކާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު އުފެދޭ ސަބަބުތަކެއް ހުރިކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވިގެން ކަމަށެވެ.

ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުރު މުއްދަތުތަކަށް ރިއާޔަތް ކުރައްވަމުން، މަގާމުން ވަކި ކުރެވޭ ފަނޑިޔާރަކު ޖަވާބުދާރީ ވުމަށް ލިބޭ މުއްދަތާ މެދު ވެސް ކައުންސެލް ޖެނެރަލް ވަނީ ސުވާލު އުފައްދަވާފައެވެ. ގާނޫނުތަކާއި ގަވައިދުތަކުގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ތަކާއި އިޖުރާއަތުތަކަށް އިސްތިސްނާ ގެނައުމުގެ ބާރު ޖޭއެސްސީ އަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގައި ބަޔާން ކޮށްފައި ވުމުން، ތަހުގީގެއް ހިންގޭ ފަނޑިޔާރަކަށް ޖޭއެސްސީގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޖަވާބުދާރީ ވުމުގެ ފުރުސަތުތައް މި ގާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ގާބިލު ނޫން ކަމަށް ކަނޑައަޅާ ފަނޑިޔާރުންނަށް ނުލިބުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ކައުންސިލް ޖެނެރަލް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވާނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓު ތަކުން ކޮށްފައިވާ ހުކުމް ތަކަށް ބަލާއިރު، ދައުލަތައް ޚިދުމަތް ކުރާ ދައުލަތުން އުޖޫރަ ލިބޭ މީހަކު ވިޔަސް އެމީހަކާ ދޭތެރޭ ތުހުމަތެއް ކޮށް އެކަމަކީ އެމީހަކަށް އެކަމުގެ އަސަރު ކުރާނެ ކަމެއް ނަމަ އެކަމެއް އެމީހަކަށް އަންގައި އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން އެމީހަކަށް ޖަވާބުދާރީވެ ދިފާއުވުމުގެ ހައްގު ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ.

ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގައި ހަމަ ނުޖެހޭ އެހެން މުހިންމު ކަމެއް ކައުންސެލް ޖެނެރަލް ވަނީ ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ. އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޚައްސަ އިނާޔަތް ތަކާއި އިމްތިޔާޒު ތަކަކީ ޝަރަފްވެރި ކަމާއެކު މަގާމުން ވަކިވާ ފަނޑިޔާރުންނަށް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ލިބިދޭ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވާއިރު، ފަނޑިޔާރު ކަމުގެ ގާބިލުކަން ނެތް ކަމަށް ޖޭއެސްސީ އިން ކަނޑައަޅާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ވަކި ކުރާ ފަނޑިޔާރުންނަށް ދައުލަތުން ޚާއްސަ އިނާޔަތްތައް ލިބޭ ގޮތައް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގައި އޮތުމީ ދެކޮޅު ޖެހޭ އުސޫލެއް ނޫން ކަމަށް ކައުންސެލް ޖެނެރަލް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.