ދިރިއުޅުމުގެ ހަޔާތަކީ ހިތާމަތަކާއި އުނދަގޫ ކަންކަން ހިމެނިގެންވާ ހަޔާތެއް، ކޮންމެ ކަމެއްގައި މާތް ﷲއަށް ވަކީލުކުރަންޖެހޭ: ޚުތުބާ
އުފާވެރިކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، ޝުކުރުވެރިވާންޖެހޭ، ހިތްދަތިކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ ކެތްތެރިވާންޖެހޭ
ހުކުރު ނަމާދު ކުރުމަށް މީހަކު އިސްލާމީ މަރުކަޒަށް އަރަނީ
ދިރިއުޅުމުގެ ހަޔާތަކީ ހިތްދަތިކަންކަމާއި ހިތާމަތަކާއި ދަތި އުނދަގޫ ކަންކަން ހިމެނިގެންވާ ހަޔާތެއް ކަމަށާއި، ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް މާތް ﷲއާ ވަކީލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނެފިއެވެ.
''ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ދަތިތަކާމެދު މާޔޫސް ނުވުން'' މިމައުޟޫއަށް ރާއްޖޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކަށް އިއްވި ޚުތުބާގައި ބުނީ ދަތި އުނދަގުލަށް ފަހު، ފަސޭހަކަން އަންނާނެކަން ކަށަވަރު ކަމަށާއި، ހިތާމަތަކަށް ފަހު، އުފާވެރިކަން އަންނާނެކަން ޔަގީންވާ ކަމަށެވެ. މުއުމިން އިންސާނާއަށް ހުރިހައި ކަމެއްގައި ވެސް ވަނީ ހެޔޮކަމެއްކަން ފާހަގަކޮށް ޚުތުބާގައި ބުނީ އުފާވެރިކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ، ޝުކުރުވެރިވާންޖެހޭ ކަމަށާއި، ހިތްދަތިކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ ކެތްތެރިވާންޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ޚުތުބާގައި ބުނީ ހިތްދަތިކަންކަމުން އަރައިގަތުމަށް މަސައްކަތްކުރާންވާނީ ޢަޒުމާއި ހިތްވަރާއެކު ކަމަށާއި، އަގީދާ ވަރުގަދަ މީހަކުވެސް މާޔޫސްވުމުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިދާނެ ގާލަތެއް އަތުވެދާނެ ކަމަށެވެ. އެއީ މީހާގެ އަގީދާގެ ބަލިކަށިކަމުން ވާ ކަމެއްނޫން ކަމަށާއި، އެއީ، އިންސާނާގެ ނަފްސުގެ ބަލިކަށިކަން ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އިންސާނާގެ ނަފްސު މާޔޫސްކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް އަގީދާގައި ސާބިތުވުމަކީ މުހިންމުކަމެއް ކަމަށް ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި މާޔޫސްވުމާއި އުއްމީދު ކެނޑުމާ މެދު އެތައް ބަސްފުޅެއް އައިސްފައިވާކަން ބަޔާންކޮށް ޚުތުބާގައި ބުނީ ހެޔޮ މިންވަރާއި ނުބައި މިންވަރަށް އީމާންވުން އީމާންކަމުގެ ރުކުނެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ މާޔޫސްވުމާއި އެތައް ނުރައްކަލަކުން އިންސާނާ ސަލާމަތުގެ އައްސޭރިއަށް ގެންގޮސްދިނުމުގެ ބާރެއްގެ ގޮތުން ކަމަށެވެ. އަދި މުއުމިނުންނަކީ އެންމެ ބޮޑެތި މުޞީބާތުގެ ވަގުތުތަކުގައި ވެސް، މާތް ﷲ ގެ ރަޙްމަތާއި ލުޔަށް އުއްމީދުކުރާ، އެމީހުންގެ ހިތްތައް ޔަގީންކަމުން ފުރިފައިވާ ބައެއް ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
ޚުތުބާގައި ބުނީ ހިތްދަތިކަމުގެ ހާލަތުގައި ބައެއްފަހަރު ވަސްވާސްތަކާއި ވަހުމުތަކުގެ ޝިކާރައަކަށްވެ، އިންސާނާ ޝައިތާނާގެ މަކަރުވެރިކަމުގެ ދަލުގައި ޖެހި، އަމިއްލަ ނަފްސު ހަލާކުގެ ތެރެއަށް ވައްޓައިލާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް ޚުތުބާގައި ނަސޭހަތްތެރިވެފައިވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ޚުތުބާގައި ބުނީ މުސްލިމުންނާ ކުރިމަތިވާ ހިތާމައާއި ހިތްދަތިކަން ފިލުވުމަށް އެހީތެރިވާނެ ބައެއް ސަބަބުތަކަށް ބަލާއިރު، ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް މާތް ﷲއާ ވަކީލުކުރުން ހިމެނޭ ކަމަށާއި، ހެޔޮލަފާ މީހުންނާ އެކު އުޅުމާއި، އެމީހުންގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހައި، އެމީހުންގެ ނަސޭހަތްތަކުގެ ފައިދާހޯދުން ހިމެނޭ ކަމަށެވެ. އަދި ޤުރްއާނާ މެދު ވިސްނައި ފިކުރުކޮށް އެ ފޮތް ކިޔެވުން ހިމެނޭ ކަމަށާއި، މިއީ ހިތާމަތައް ފިލުވައި، ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ހިތްދަތިކަން ދުރުކުރުމުގައި އެންމެ މަތިވެރި ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
