އެމްބީއެސްގެ އުރުދުން ދަތުރުފުޅު: މަގުސަދަކީ ކޮބާ؟

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ނުފޫޒުގަދަ ވަލީއަހުދު، މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާން (އެމްބީއެސް)ގެ ހަރަކާތްޕުޅުތަކަށް ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަމާއި ފާޑުކިއުންތައް އަބަދަމުހެން އަމާޒުވެއެވެ. އެމްބީއެސްގެ ނިންމެވުންތަކަކީ އެކަމުގެ އަސަރު، އެތައް ގޮތަކުން ގިނަ ބަޔަކަށް ފޯރާ ނިންމެވުންތަކަކަށް ވުމީ އެކަމުގެ އެއް ސަބަބެވެ. އެގޮތުން، އަންގާރަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި އުރުދުންއަށް ވަޑައިގެން، އެ ގައުމުގެ ޢަބްދުﷲ ރަސްގެފާނާ އެމްބީއެސް ބައްދަލުކުރައްވާފައިވާއިރު، އެކަމަށްވެސް ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ވަނީ ހުއްޓިފައެވެ.

މިއީ ފާއިތުވީ އެތައް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި އެމްބީއެސް އުރުދުންއަށް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ދަތުރުފުޅެވެ. މި ދަނޑިވަޅަކީ ޔޫކްރައިންގައި ކުރަމުންދާ ވަރުގަދަ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، އުރުދުންގެ އިގުތިސޯދަށްވެސް ތަކުލީފުތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެކެވެ. މިއީ އުރުދުންއާއި ސައުދީގެ ގުޅުންތަކުގެ އާ މަރުހަލާއެއްގެ ފެށުމަށް އެންމެ މުނާސަބު ފުރުސަތު ކަމަށާ، މިއީ އިގުތިސޯދީ މަޝްރޫއުތަކާއި އާ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ދޭދޭ ގުޅުމައިގެން ކުރިއަށް ދިއުމަށްވެސް ރަނގަޅު ފުރުސަތެއް ކަމަށް އުރުދުންގެ އޮފިޝަލަކު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.

އިންވެސްޓްމަންޓް މަޝްރޫއުތަކެއްގެ ގޮތުގައި 3 ބިލިއަނެއްހާ ޑޮލަރު، އުރުދުންއަށް ހަރަދު ކޮށްދޭނެ ކަމަށް ސައުދީއިން މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން ވައުދުވެފައި ވީ ނަމަވެސް، އެކަމަށް އަމަލީ ސިފައެއް ގެނެވިފައި ނުވާ އިރު، އެމްބީއެސްގެ ދަތުރުފުޅާއެކު، އެ ހުވަފެނުގައިވެސް ހަގީގީ ކުލަތައް ޖެހިގެންދާނެ ކަމަށް ވިޔަފާރީ ލީޑަރުންނާއި އޮފިޝަލުން އުއްމީދު ކުރައްވައެވެ.

އުރުދުންގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ސޮވްރިން ވެލްތު ފަންޑާއި ޕަބްލިކް އިންވެސްޓްމަންޓް ފަންޑް މެދުވެރިކޮށް، އުމްރާނީ ބިނާވެށީގެ ތަރައްގީއާ ގުޅޭ މާސިންގާ މަޝްރޫއުތަކެއް އުރުދުންގައި ފެށުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދަނީ ކަޅި އަޅަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 2.5 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަގުހުރި ރޭލްވޭ މަޝްރޫއެއް ހިމެނޭ ކަމަށްވެސް އުރުދުންގެ އޮފިޝަލަކު ވަނީ އިޝާރާތް ކުރައްވާފައެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އުރުދުން އިންވެސްޓަމަންޓްތަކުގެ އަގު، 12 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރައެވެ. ނަމަވެސް ނަގުދު ފައިސާގެ އެހީގެ ގޮތުގައި ބަޖެޓް ސަޕޯޓް ދިނުން އޮތީ މަޑުޖައްސާލާފައެވެ.

އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އުރުދުންއާއެކު އެމްބީއެސް ކުރިއަށް ގެންދަވާ މަޝްވަރާތަކަކީ، އުރުދުންގެ އިގުތިސޯދަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެ އިތުރު ގޮތްތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ކުރައްވާނެ މަޝްވަރާތަކެކެވެ. މި ދަނޑިވަޅަކީ ހަކަތައާއި ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތައް އުފުލެމުން ދިއުމުގެ ސަބަބުން، އުރުދުންގެ އިގުތިސޯދު، މުޅިންހެން ހަފުސް ވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެކެވެ. އުރުދުންއަކީ އެ ގައުމަށް ބޭނުންވާ ހަކަތައިގެ ބޮޑު ޕަސެންޓެއް، އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތް ގައުމެކެވެ.

ގަލްފުގެ އެހީގެ މަޝްރޫއުތައް ހުއްޓާލާފައި އޮތުމާއި، ހުޅަނގުގެ ޑޯނަރުންގެ އެހީތައްވެސް މަޑުޖައްސާލާފައި އޮތުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އުރުދުންއަށް ބޮޑެތި ތަކުލީފުތަކެއް ވަނީ އުފުލަން ޖެހިފައެވެ. އިގުތިސޯދީ ކުރިއެރުމުގެ ދުވެލި މަޑުޖެހުމުގެ އިތުރުން، ވަޒީފާ ނެތް މީހުންގެ އަދަދުތައްވެސް ދަނީ އިތުރުވަމުން ކަން ފާހަގަ ކުރަން ޖެހެއެވެ.

ގަލްފް ކޯޕަރޭޝަން ކައުންސިލް (ޖީސީސީ) ގެ ލީޑަރުންގެ އިތުރުން، އިރާގާއި މިސްރު އަދި އުރުދުންގެ ލީޑަރުންނާއެކު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑަން، އަންނަ މަހު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގައި ބައްދަލު ކުރައްވަން ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ޢަބްދުﷲ ރަސްގެފާނު، އެމްބީއެސްއާ މަޝްވަރާ ކުރައްވާނެ ކަމަށް ލަފާ ކުރެވެއެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއި އުރުދުންއަކީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ މަޝްރޫއުގެ އަމާޒާ މެދު އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރާ ދެ ގައުމެވެ. އެ މަޝްރޫއަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ނަގާލާ ސަބަބެއް ކަމަށް ދެ ގައުމުންވެސް ގަބޫލު ކުރެއެވެ.

ފާއިތުވެދިޔަ އަހަރުތަކަކީ އުރުދުންއާއި ސައުދީގެ ގުޅުންތައް ހިސާބަކަށް ހީނަރުވެގެން ދިޔަ އަހަރުތަކެކެވެ. އެމެރިކާގެ ހުންގާނުގައި އޭރު ހުންނެވި މަހުޖަނު ޑޮނާލްޑް ޓްރަމްޕާއި އުރުދުންގެ ގުޅުންތައް އިންތިހާއަށް ބަދަހިވަމުން ދިޔަ ދިއުމަކީ، އަރަބީންނާއި-އިޒްރޭލުންނާއި ދެމެދު ސުލްހަ ގާއިމު ކުރުމުގައ އުރުދުންއިން އަދާ ކުރި ދައުރު ފަނޑުކުރުވި ކަމެއް ކަމަށް އުރުދުންއިން ގަބޫލުކުރިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން އުރުދުންގެ ވެރިކަމުގެ ކޮއެލުގައި ހަމަނުޖެހުން އުފައްދާ، ޢަބްދުﷲ ރަސްގެފާނުގެ ވެރިކަމަށް ނިމުން ގެނައުމަށް އަމީރު ހަމްޒާއާއެކު ސައުދީއިން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތުވެސް ފެންމަތިވެ، އުރުދުންއާއި ސައުދީގެ ގުޅުންތައް އޮތީ ހީނަރުވެފައެވެ.