އިގްތިސޯދީ ވައުދުތައް ބިލާހަކަށް!

އަނެއްކާވެސް އިތުރު އަހަރެއް ނިމިގެންދިޔައީ އެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ގިނަ ބަޔަކު "ނިއު އިޔަރ ރިޒޮލިއުޝަން" ތަކެއް ކަނޑައަޅާ އިރު ސަރުކާރުންވެސް އިގްތިސާދީ ގޮތުން އާ ހަރުފަތްތަކަކަށް ދިއުމަށް ޕްލޭންތަކެއް ހަދައި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެ އެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރު ވެސް ބަޖެޓުން ހާސިލް ކުރެވުނު ކަންކަމާއި އިގްތިސާދީ ގޮތުން ކުރެވުނު ކަންކަމަށް ބަލައިލާނަމެވެ.

ސަރުކާރުން 2017 ވަނަ އަހަރު އެންމެ ބޮޑަށް ދެއްކި އެއް ވާހަކައަކީ 200 މިލިއަން ޑޮލަރު ނުވަތަ 3.1 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ސޮވެރިންގ ބޮންޑެއް ވިއްކާލުމުގެ ވާހަކަ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ މަރޗު ހިސާބުގައި ބޮންޑު ވިއްކާފައިވާ އިރު ބޮންޑު ފައިސާގެ ތެރެއިން މިއަހަރު ގާތްގަނޑަކަށް 130 މިލިއަން ޑޮލަރު ހަރަދުކޮށްފައިވެ އެވެ. ބޮންޑުގެ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ހަރަދުކޮށް ނިމޭނީ 2018 ވަނަ އަހަރުގެ މެދު ތެރޭގައި ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބުނެ އެވެ.

ފްރީހޯލްޑް އުސޫލުން 10 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ފ. އަތޮޅުން ބިން ދޫކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމި ވާހަކައަކީ މިއަހަރުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއްވާހަކައެވެ. އެެހެން ނަމަވެސް އަހަރު ނިމުނު އިރުވެސް އެކަންވެސް ވެގެންދިޔައީ ހަގީގަތަކަށް ނުވި ހުވަފެނަކަށެވެ. މިފަދަ އެހެން އަވާމެންދުރެއް ވެސް ދެއްކި އެވެ. މަރޗު ސަރުކާރުން ބޮޑު މަޝްރޫއެެއް އިއުލާނުކޮށް، ނޫސްތަކުގެ ފަލަ ސުރިހީން ޖާގަ ހޯދި އެވެ. އެއީ ފަސް އެއާޕޯޓް ތަރައްގީކުރަން، 57.7 މިލިއަން ޑޮލަރަށް މެލޭޝިއާގެ ގްރީފޯން އެނަރޖީއާ ހަވާލުކުރި ހަބަރެވެ. އެއްވެސް ބީލަމަކަށް ލުމެއް ނެތި އަޑިއަޑިން ނިންމާލި މި ޑީލް ވެސް ކާޟިޔާބެއް ނުވެ، މަޝްރޫއު ވަނީ ހުއްޓިފަ އެވެ. ފެން ނެތް ބޮޑެތި ކަރާ ސަރުކާރުން ފަޅަމުންދާތީވެ، ގިނަ ބައެއްގެ ފާޑުލިޔުން އޮހެމުންދެ އެވެ.

ކޭއެފްސީ އާއި ޕިއްޒާހަޓްގެ ރަހަތައް މާލޭގެ ރަށްވެހިންނާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށް ދިނުމުގެ މަގުސަދުގައި ރަސްފަންނުގައި ޕެވެލިއަންއެއް ތަރައްގީކުރަން ފެށިނަމަވެސް، 2017 ވަނަ އަހަރު ވެސް ނިމިގެންދާއިރު ވެސް އެކަން ހަގީގަތަކަށް ނުވި އެވެ. އަދި މާލޭގެ ހުޅަނގު ދެކުނު ފަރާތުގެ ފުޑްކޯޓްތަކުގެ މަޝްރޫއު ވެސް ކުރިއަށް ދަނީ ފިނިހަކަ ދުވެލީގަ އެވެ. ދެން އޮތީ މި ސަރުކާރުގެ އެންމެ ބޮޑު ވާހަކަ އެވެ. އެސްއީޒެޑެވެ. 2017 ވަނަ އެސްއީޒެޑުން އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި 500 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު ދިޔައީ ސުމަކުންނެވެ. އަންނަ އަހަރަށް އެސްއީޒެޑްގެ ވާހަކަ ނުވެސް ނެތެވެ. ރިސޯޓް ހިއްސާ ދިނުމުގެ ވައުދު ވެސް ވެފައިވަނީ ހޮޅި ވާހަކައަކަށެވެ. އަދި ތެޔޮ ނެގުން ވެސް ދިޔައީ މިފަދަ ގޮތަކަށެވެ.

އިތުުރު އަހަރެއް ނިމިިގެން ދިޔަ އިރުވެސް މި ފެނިގެންދިޔައީ ސަރުކާރުން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ދަރަނި މެނޭޖް ކުރުމުގެ އުސޫލެއް ނެތި ހިތަށް އެރި ގޮތަކަށް ލޯންތަކާއި ބޮންޑް ވިއްކަމުންދާ މަންޒަރެވެ.

ދަރަނި މައްޗަށް ދަރަނި ވަމުންދާއިރު ފަރުވާލެއް ނެތެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ދަރަނި 43 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާއިރު، ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ކްރެޑިޓް ރޭޓީން ކުންފުންޏެއް ކަމުގައިވާ، މޫޑީސް އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، 2019 އަހަރު ރާއްޖޭގެ ޖީޑީޕީގެ 82 ޕަސެންޓް ދަރަނި ހިއްސާ ކުރާނެ ކަމަށެވެ. މި ހާލަތަށް ދިއުމަކީ ގައުމަށް ކުރިމަތިވާނެ ބޮޑު ގެއްލުމަކަށް ނޫނީ ނުވާނެ އެވެ.

2017 އަހަރު ނިންމާލީ، ޗައިނާއާއެކު ހެދި މިނިވަން ވިޔާފާރީގެ އެއްބަސްވުމުންނެވެ. މި އެއްބަސްވުމަކީ ރާއްޖެއަށް ލިބޭ ފައިދާއަށް ވުރެ ގެއްލުން ބޮޑު އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށާއި މި ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުމަށް ވެސް ލޮޅުން އަދުވެދާނެ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުންދެ އެވެ.