ކީވްއަށް ބެލިސްޓިކް މިސައިލްތަކެއް، މޮސްކޯ ވަށައިގެން އެތައް ސަތޭކަ ޑްރޯނެއް އަދި ވޮޝިންގޓަނުގެ ސިއްރު ޑީލްތައް ފަޅާއެރުން!
23 އޮކްޓޯބަރު 2026 | ހުކުރު 09:03ރަޝިޔާއިން ޔޫކްރެއިނަށް ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދީފައިވާއިރު، ޔޫކްރެއިނުން ވެސް ވަނީ މޮސްކޯއަށް އަމާޒުކޮށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޑްރޯން ފޮނުވާލާފައި. މި ހަމަލާތަކާއެކު ވެސް، އެމެރިކާ މެދުވެރިވެގެން އަންނަ މަހު ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތައް އަލުން ފެށުމަށް ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށް ރަޝިޔާގެ ރައީސް ވްލަޑިމިޔަރ ޕުޓިން ވަނީ ވިދާޅުވެފައި. ނަމަވެސް، ބިން ދޫކޮށްލުމާއި ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ދެ ފަރާތުގެ މެދުގައި އަދިވެސް ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އެބަހުރި
ޔޫކްރެއިންގެ ވެރިރަށް ކީވްގެ ޝޮޕިންގ މޯލެއް ކައިރީގައި ހުރި އިމާރާތަކަށް ރަޝިޔާއިން ދިން ވައިގެ ހަމަލާތަކެއްގައި ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތައް ބަލައި، އަނިޔާވި މީހުން ސަލާމަތް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރަނީ | ރޮއިޓަރސް
ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް އެމެރިކާއިން އެންމެ ފަހުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކާއެކު ވެސް، ދެ ފަރާތުން ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ބަދަލުކުރަމުން ދަނިކޮށް، ބުރާސްފަތި ދުވަހު ރަޝިޔާއިން ކީވްއަށް ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދީ، ޔޫކްރެއިނުން މޮސްކޯއަށް އެތައް ސަތޭކަ ޑްރޯނެއް ފޮނުވާލައިފި އެވެ. ޔޫކްރެއިނަށް އެމެރިކާގެ އެހީތެރިކަން ލިބުމާ މެދު ޝައްކު އުފެދި، ވޮޝިންގޓަނާއި ކީވްގެ ގުޅުމުގައި ރެނދުލާން މެދުވެރިވި އެއް މައްސަލަ ކަމަށްވާ، ސްޕޭސްއެކްސްގެ ސީއީއޯ އީލޮން މަސްކް ޔޫކްރެއިނަށް ސްޓާލިންކްގެ ޚިދުމަތް އަލުން ދީފައިވާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.
ތިން ބުރަކަށް ބަހާލައިގެން ރަޝިޔާއިން ގާތްގަނޑަކަށް 21 ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ފޮނުވާލާފައިވާ ކަމަށް ޔޫކްރެއިނުން ބުންޏެވެ. އާންމުންނަށް އޮތް ނުރައްކަލުގެ ސަބަބުން ގިނަ ޤައުމުތަކަކުން މަނާކޮށްފައިވާ އަދި ބޮޑު ސަރަހައްދަކަށް ފެތުރިގެންދާ "ކުދި ބޮންތައް" އެކުލެވޭ ކްލަސްޓަރ މުނިޝަންސް ތިން މިސައިލެއްގައި ހިމެނޭ ކަމަށް ރައީސް ވޮލޮދްމީރް ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި އެވެ. މި ކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ބަހެއް ހޯދުމަށް އެދުމުން ރަޝިޔާގެ ދިފާޢީ ވުޒާރާއިން ޖަވާބެއް ދީފައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި، ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައި ޔޫކްރެއިނުން މޮސްކޯއަށް އަމާޒުކޮށް 630 ޑްރޯން ފޮނުވާލާފައިވާ ކަމަށް ރަޝިޔާއިން ބުންޏެވެ.
ހަނގުރާމައިގައި މަރުވި ސިފައިންގެ ހަށިތައް ދެ ފަރާތުން ބަދަލުކޮށްފައިވާއިރު، މޮސްކޯއިން 252 ހަށިގަނޑު އަދި ޔޫކްރެއިނުން 25 ހަށިގަނޑު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އަވައްޓެރި ބެލަރޫސްގެ ބެލްޓާ ސްޓޭޓް ނޫސް އޭޖެންސީން ރިޕޯޓުކުރި އެވެ. މި ގޮތަށް ހަށިތައް ބަދަލުކުރުމަކީ މާޒީގައި ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅުތަކާއެކު ކުރިއަށް ގޮސްފައިވާ ކަންކަމެވެ.
ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތަކާއި ވިލާތުގެ ސަލާމަތީ އޮނިގަނޑު
އެމެރިކާގެ ޚާއްސަ މަންދޫބު ސްޓީވް ވިޓްކޮފްއާ ބައްދަލުކުރެއްވިތާ އެއް ދުވަސް ފަހުން ރަޝިޔާގެ ޓީވީއަކަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި، އެމެރިކާ މެދުވެރިވެގެން ޔޫކްރެއިނާއެކު ބާއްވާ މަޝްވަރާތައް އަންނަ މަހު އަލުން ފެށުމަށް ރަޝިޔާ އޮތީ ތައްޔާރަށް ކަމަށް ރަޝިޔާގެ ރައީސް ވްލަޑިމިޔަރ ޕުޓިން ކަށަވަރުކޮށްދެއްވި އެވެ. މަޝްވަރާތަކުގެ މަގުސަދަކީ ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް އައުމަށްފަހު ޔޫކްރެއިނާއި ރަޝިޔާގެ ސަލާމަތް ކަށަވަރުކުރުން ކަމަށް ޕުޓިން ވިދާޅުވި އެވެ.
މަޝްވަރާތައް "ވިލާތުގެ ސަލާމަތީ އޮނިގަނޑާ" ހަމައަށް ފުޅާކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށް ވިޓްކޮފް ބާރުއެޅުއްވި ކަމަށް ވެސް ޕުޓިން ވިދާޅުވި އެވެ. "އަދި، އަޅުގަނޑު ވެސް އެކަމަށް އެއްބަސްވަން. އެހެންވީމާ، ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ކަންކަން ހިނގާ ގޮތް ބަލަމާތޯ؟،" ޕުޓިން ވިދާޅުވި އެވެ. ފެބުރުވަރީ މަހަށް ފަހު ބޭއްވޭ ފުރަތަމަ މަޝްވަރާތައް ނޮވެންބަރު މަހުގެ ކުރީކޮޅު ބޭއްވޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށް ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި އެވެ.
ސްޓާލިންކްގެ ޚިދުމަތާއި ދެބަސްވުންތައް
ސްޓާލިންކްގެ ޚިދުމަތާ ގުޅޭ ގޮތުން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން، ޔޫކްރެއިނަށް އެ ޚިދުމަތް އަލުން ދިނުމާ ބެހޭ ގޮތުން މަސްކްއާ ވާހަކަދެއްކެވިތޯ ސުވާލުކުރުމުން އެއަށް ޖަވާބުދެއްވަން ޓްރަމްޕް އިންކާރުކުރެއްވި އެވެ. މީގެ ކުރިން ވޯލް ސްޓްރީޓް ޖަރނަލްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕް ވަނީ މަސްކްއަށް ގުޅުއްވައި، ޔޫކްރެއިނުން އެ ޚިދުމަތް ބޭނުންކުރުމަށް އަޅާފައިވާ ހުރަސްތައް ނައްތާލުމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާފަ އެވެ.
"އަޅުގަނޑު ގުޅީ ކަމެއް ނުވަތަ އެހެން މީހަކު ގުޅީ ކަމެއް، އެ ކަމާ ބެހޭ ގޮތުން އެއްޗެއް ބުނާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން... މައިގަނޑު ކަމަކީ، އޭނާ އެ ޚިދުމަތް އަލުން ދިނުން،" ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި މުވާސަލާތު ކުރުމަށާއި ޑްރޯން އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ޔޫކްރެއިނުން ބޭނުންކުރަނީ ސްޓާލިންކެވެ. އެ ޚިދުމަތް ހަނިކުރުމުގެ ސަބަބުން ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް އެ ޤައުމުން ހިންގާ ހަމަލާތަކަށާއި ވައިގެ ދިފާޢީ ޑްރޯން މިޝަންތަކަށް ހުރަސްއެޅުނެވެ.
ފިންލެންޑުގެ ބޮޑުވަޒީރާއެކު ކުރިން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން، ޔޫކްރެއިނަށް ސްޓާލިންކް ސިސްޓަމްތަކުގެ ސްޕީޑް އަދި އަލުން އިއާދަކޮށްދީފައި ނުވާ ކަމަށް ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން މި ދަނީ އެކަމާ މަސައްކަތް ކުރަމުން،" އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު މާކޯ ރޫބިޔޯއާއެކު މި މައްސަލައާ މެދު މަޝްވަރާކުރައްވަން އުންމީދުކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވަމުން ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި އެވެ.
މި މައްސަލަ އަދިވެސް ކުރިއަށްދާ ކަމަށާއި ކުރިން އެޅި ހުރަސްތައް ގާތްގަނޑަކަށް އެ ގޮތުގައި އެބައޮތް ކަމަށް ސްޓާލިންކްގެ މައްސަލަ އެނގޭ ފަރާތަކުން ބުންޏެވެ. ބައެއް ޑްރޯން ޔުނިޓުތަކުން ގަޑިއަކު 200 ކިލޯމީޓަރު ބާރުމިނަށް ޑްރޯން ދުއްވޭ ކަމަށް ރިޕޯޓުކުރި ނަމަވެސް، އެ ނޫން ގޮތަކަށް ހާލަތަށް ބަދަލެއް އައިސްފައި ނުވާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. "މައިގަނޑު މައްސަލައަކީ ކަން ހިނގަމުންދާ ގޮތުގެ ރަސްމީ އެއްވެސް ތަފްސީލެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައި ނުވުން،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
ވޮޝިންގޓަނާއި ކީވްއާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން
ވޮޝިންގޓަނާއި ކީވްގެ މެދުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދި ހަފުތާއަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، ރަޝިޔާއިން ޔޫކްރެއިނަށް ދޭ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކާ މެދު އެއްޗެއް ވިދާޅުނުވެ، ރަޝިޔާގެ ތެޔޮ ސާފުކުރާ ކާރުޚާނާތަކަށް ޔޫކްރެއިނުން ހަމަލާދޭތީ ޓްރަމްޕް ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ޔޫކްރެއިނަށް ފާޑުވިދާޅުވެފަ އެވެ. އަދި، ޒެލެންސްކީގެ ބަދަލުގައި އެހެން ބޭފުޅަކު ވެރިކަމަށް ގެނައުމަށް ގޮވާލައްވައި، ޔޫކްރެއިންގައި ރަޝިޔާއިން ކުރަމުންދާ ކަންކަމަކީ "ރަނގަޅު" ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް ވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރަށް ފާޑުވިދާޅުވުމާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ދުރުހެލިވެ ހުންނެވި ޒެލެންސްކީ، މިހާރު ގެންދަވަނީ މޮސްކޯއާ ދިމާއަށް އެމެރިކާގެ ތާއީދު އެނބުރެމުންދާ ކަމަށް ސިފަކުރައްވައި، އެ ކަމާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުއްލަވަމުންނެވެ.
ޔޫކްރެއިންގައި ރަޝިޔާގެ ސިފައިން ހައްޔަރުކުރި 74 އަހަރުގެ އެމެރިކާ ރައްޔިތަކު މިނިވަންކުރުމާ ގުޅިގެން، ރަޝިޔާއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި ވިޓްކޮފް ވަނީ ޕުޓިންއަކީ "އިންސާނިއްޔަތުކަން އިސްކުރައްވާ ބޭފުޅެއް" ކަމަށް ވިދާޅުވެ ޝުކުރު އަދާކުރައްވާފަ އެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ޒެލެންސްކީ ވަނީ ވިޓްކޮފްއަށް ވަރުގަދަ ރައްދެއް ދެއްވާފަ އެވެ.
"އިއްޔެ ހަވީރުން ފެށިގެން ރަޝިޔާގެ 'އިންސާނިއްޔަތުކަން އިސްކުރާ ފަރާތްތަކުން' ވަނީ ކީވްއަށް ބެލިސްޓިކް މިސައިލްގެ ތިން ރާޅެއް ފޮނުވާލާފައި. އެ މީހުން [ރަޝިިޔާ] 21 މިސައިލް ބޭނުންކުރި. ހިތާމައަކީ، މުޅި ސިޓީގެ އެތައް ތަނަކަށް ހަމަލާ އަރައި ގެއްލުން ވެފައިވުން،" ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި އެވެ.
ރަޝިޔާއިން ޑީސަލް ގަތުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ޓްރަމްޕް އިއުލާނުކުރައްވައި، މޮސްކޯއާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލެއްވުމާ ގުޅިގެން، ވިޓްކޮފްއާއެކު ޒެލެންސްކީ ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގެ އެއް ބޭނުމަކީ ވޮޝިންގޓަނާއެކު ގޯސްވެފައިވާ ގުޅުން ރަނގަޅުކުރުމެވެ.
ރަޝިޔާގެ މިސައިލް ހަމަލާތަކުގެ އިންޒާރުގެ މައުލޫމާތު ދިނުމުގައި ވޮޝިންގޓަން ފަސްޖެހިފައިވާ ކަމަށާއި، ޔޫކްރެއިންގެ ޑްރޯންތައް ދުއްވުމަށް ބޭނުންކުރާ ސްޕޭސްއެކްސްގެ ސެޓެލައިޓް ނިޒާމު ހަނިކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، ވިލާތުގެ ޤައުމުތަކުން ޔޫކްރެއިނަށް ގަނެދީފައިވާ މިސައިލް ދިފާޢީ ނިޒާމުތައް ހިފަހައްޓާފައިވާ ކަމަށް ކީވްއިން ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް، ޔޫކްރެއިންގެ ސިފައިންނަށް ހުރަސްއެޅޭ ގޮތަށް ސިޔާސަތުތައް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތައް ވޮޝިންގޓަނުން ދޮގުކުރެ އެވެ.
މި ހަފުތާގައި އޮސްލޯގައި ޒެލެންސްކީއާއި ވިލާތުގެ އަދި ނޭޓޯގެ އިސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށްފަހު، "ކުރިއެރުމުގެ ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ބާރެއް" ލިބިފައިވާ ކަމަށް ވިޓްކޮފް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ކްރެމްލިނުން ވަނީ އެކަމާމެދު ޝައްކު އުފައްދާފަ އެވެ.
"އެމެރިކާގެ ފަރާތްތަކަށް (އޮސްލޯއިން) އާ ކަންތައްތަކެއް ފާހަގަކުރެވި، އެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން. ނަމަވެސް، މި ކަންކަމަކީ، އެހެން ދަންނަވާނަމަ، އަޅުގަނޑުމެން މުޅިން ހިތްހަމަޖެހޭ ކަންކަމެއް ނޫން،" ބުރާސްފަތި ދުވަހު ކްރެމްލިންގެ މުޝީރު ޔޫރީ އުޝަކޮވް ވިދާޅުވި އެވެ.
ޕުޓިންއާއި ވިޓްކޮފްގެ މަޝްވަރާތަކުގެ މައުލޫމާތު އިނގޭ ރަޝިޔާގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، އެ ބައްދަލުވުމަކީ ނިސްބަތުން ކުރު އަދި މާބޮޑު މައިގަނޑު ކަންތައްތަކެއް ނެތް ބައްދަލުވުމެއް ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ މަންދޫބު ގެންނެވީ އޮސްލޯގައި އެކުލަވާލި ހުށަހެޅުންތަކެއް ކަމަށާއި، އެ ލިޔުންތައް ޕުޓިންގެ ދިރާސާއަށް ހަވާލުކުރެއްވި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ނޭޓޯއިން މުސްތަގުބަލުގައި ޔޫކްރެއިންގެ ސަލާމަތް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން، ޔޫކްރެއިންގެ ދޮންބާސް ސަރަހައްދު ރަޝިޔާއަށް ދޫކޮށްލުމުގެ ގޮތްތަކެއް އެމެރިކާގެ ހުށަހެޅުންތަކުގައި ހިމެނޭ ކަމަށް ކްރެމްލިންއާ ގާތް އެހެން މަސްދަރަކުން ބުންޏެވެ.
ޔޫކްރެއިނުން އިތުރު ބިންތައް ދޫކޮށްލުމަށާއި، އަސްކަރިއްޔާގެ ސައިޒު ކުޑަކުރުމަށާއި، އިއްތިހާދުތަކާ ގުޅުން ދާއިމީކޮށް މަނާނުކުރާހާ ހިނދަކު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާނުލާނެ ކަމަށް މޮސްކޯއިން ތަކުރާރުކޮށް ބުނެފައިވެ އެވެ. އަދި، ރަޝިޔާގެ ޝަރުތުތަކަކީ ޤައުމު ދިފާޢެއް ނެތް ހާލަތަކަށް ވައްޓާލައި އަމާންދިނުމަށް ކުރާ ޑިމާންޑެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށް ޔޫކްރެއިނުން ވަނީ އެ ކަން ދޮގުކޮށް ބޭރުކޮށްލާފަ އެވެ.
އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ދިން ވަރުގަދަ ހަމަލާތައް
ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައި ޔޫކްރެއިންގެ 12 ސަރަހައްދަކަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި ފަސް ކުޑަކުދިން ހިމެނޭހެން ދެ މީހުން މަރުވެ، 34 މީހުން ޒަޚަމުވެފައިވާ ކަމަށް ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި އެވެ. އިތުއުތުރު ޚަރްކީވް ކައިރީގައި އޮންނަ ލޮޒޯވާގެ މާރުކޭޓަކަށް ރަޝިޔާއިން ދިން ހަމަލާއެއްގައި ދެ މީހުން މަރުވެ، 36 މީހުން ޒަޚަމުވި ކަމަށް ސަރަހައްދީ އޮފިޝަލުން ބުންޏެވެ. އަދި، އިރުދެކުނު ޒަޕޮރީޜިޔާ ސިޓީން ތިން މީހުން މަރުވެފައިވާއިރު، ކައިރީގައިވާ ދްނިޕްރޯޕެތުރޮވްސްކް ސަރަހައްދުން އިތުރު މީހަކު ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.
ޔޫކްރެއިންގެ އޮދެއްސާ ސަރަހައްދުގެ ބަނދަރުގެ ބިނާރަށާއި ޔޫކްރެއިންގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކަށް ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައި "ވަރުގަދަ ހަމަލާއެއް" ދީފައިވާ ކަމަށް ރަޝިޔާއިން ބުންޏެވެ. ރަޝިޔާގެ ވެރިރަށަށް އަމާޒުކޮށް ރޭގަނޑު ފޮނުވާލި ޑްރޯންތަކުގެ ސަބަބުން މޮސްކޯ ކައިރިން ދެ މީހަކު ޒަޚަމުވި ކަމަށް މޭޔަރު ސިރްގިޔޭ ސޮއިބިޔާނިޔަން ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި، ގިނަ ޑްރޯންތައް ވައްޓާލާފައި ވަނީ މޮސްކޯގެ ރަށްބޭރުން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މަސްދަރު: ރޮއިޓަރސް
