އިރާގުން ސައުދީ ތެޔޮ ހޮޅިއަށް ހަމަލާދިން ޑްރޯން ލޯންޗަރ ހޯދައިފި
13 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 | އާދީއްތަ 08:12ސައުދީގެ ތެޔޮ ހޮޅިއަށް ދިން ހަމަލާގެ ތަހުގީގަށް އިރާގުން ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންދާއިރު، މިކަމުގައި އީރާނުގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މި ހަމަލާއާ ގުޅިގެން އިރާގުގެ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުތަކުގެ ސަލާމަތީ ކޮމާންޑަރުން މަގާމުން ވަކިކޮށްފައިވާއިރު، ސައުދީން މަސައްކަތް ކުރަނީ މި މައްސަލަ ސިޔާސީ މަގުން ހައްލުކުރުމަށެވެ.
އިރާގުގެ ދެކުނުގައިވާ މައިސާން ޕްރޮވިންސްގެ މަތިން ރޯޔަލް އެއާ ފޯސްގެ ޕޫމާ ހެލިކޮޕްޓަރެއް އުދުހެނީ. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އިރުމަތިން ހުޅަނގަށް އަޅާފައިވާ ތެޔޮ ހޮޅިއަކަށް ދިން ހަމަލާގައި ބޭނުންކުރި ކަމަށް ބެލެވޭ ޑްރޯން އުދުއްސާލާ ޕްލެޓްފޯމެއް، އިރާގުގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ހޯދައި އަތުލައިގެންފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނެފި އެވެ.
އިރާގުގެ ރަސްމީ ނިއުސް އެޖެންސީ (އައި.އެން.އޭ) އިން ހޮނިހިރު ދުވަހު އާންމުކުރި ބަޔާނެއްގައި، އެ ގައުމުގެ ސެކިއުރިޓީ މީޑިއާ ސެލްގެ ވެރިޔާ ލެފްޓިނެންޓް ޖެނެރަލް ސާދު މާން ވިދާޅުވީ، އިންޓެލިޖެންސް އަދި ސަލާމަތީ ޓާސްކް ފޯހަކުން ކުރި މަސައްކަތުން، ހަމަލާ ދިނުމަށް ބޭނުންކުރި ލޯންޗިން އިކުއިޕްމަންޓްތައް ހޯދައި، މިހާރު އެތަކެތި ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވާ ކަމަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން ސާދު މާން ވިދާޅުވީ، މި ހަމަލާގެ ފަހަތުގައި ތިބި ބަޔަކު ދެނެގަތުމަށް ފޮރެންސިކް އަދި ފަންނީ މާހިރުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި މި ތަހުގީގުގައި ބައިވެރިވެ، އޭގެ ހޯދުންތައް މުރާޖައާ ކުރުމަށް އީރާނުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމަކަށް އިރާގުގެ ކޮމާންޑަރ-އިން-ޗީފް ހުއްދަ ދެއްވާފައިވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މި މައްސަލައިގައި އިންޓެލިޖެންސް މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމަށްޓަކައި، ބަޣުދާދުން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކާ ސީދާކޮށް މުއާމަލާތް ކުރަމުންދާ ކަމަށްވެސް މާން ވިދާޅުވި އެވެ.
އައި.އެން.އޭ އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މާން ވިދާޅުވީ، އިރާގުން ގެންގުޅެނީ "ޕްރިވެންޓިވް ސޮވެރެންޓީ" ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަމުގެ އިސްތިގުލާލުގެ އުސޫލެއް ކަމަށެވެ. އޭގެ މާނައަކީ ހަމައެކަނި އިރާގުގެ ބިމަށް ދޭ ހަމަލާތައް ހުއްޓުވުން ނޫން ކަމަށާއި، އެ ގައުމުގެ ބިމަކީ އެހެން އެއްވެސް ގައުމަކަށް ހަމަލާދޭން ބޭނުންކުރާ ތަނަކަށް ވިޔަނުދިނުން ނުވަތަ އެހެން ބައެއްގެ ބަދަލުގައި ކުރާ ހަނގުރާމައެއްގެ (ޕްރޮކްސީ ވޯ) ބަޔަކަށް އިރާގު ވިޔަނުދިނުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ވޭތުވެދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު އިރާގުން އުދުއްސާލި ބައެއް ޑްރޯންތަކުން ސައުދީގެ ރިޔާޟް އަދި މަދީނާ ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ އީސްޓް-ވެސްޓް ތެޔޮ ހޮޅިއަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި ބައެއް މީހުންނަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް ސައުދީގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ސަޕްލައިކުރާ ތެލުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 4 އިންސައްތައާއި 5 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރެއް އުފުލާ މި ހޮޅިއަކީ، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބޭނުންނުކޮށް ތެޔޮ ބޭރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ސައުދީއަށް ލިބިދޭ މުހިންމު ވަސީލަތެކެވެ. ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން މި ހޮޅިން ތެޔޮ ފޮނުވުން ވަނީ ވަގުތީގޮތުން މެދުކަނޑާލާފަ އެވެ.
އިރާގު ސަރުކާރުގެ އެދުމުގެ މަތިން، މި ހަމަލާއަށް ރައްދު ހަމަލާއެއް މިވަގުތު ނުދިނުމަށް ސައުދީން ނިންމާފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ ގައުމުން ބުނެފައިވެ އެވެ.
ސައުދީގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ޑްރޯންތައް އުދުއްސާލާފައިވަނީ އިރާގުގެ އިރުދެކުނުގައި އޮންނަ މައިސާން ޕްރޮވިންސުންނެވެ. މިއީ އީރާނާ ބޯޑަރު ހިއްސާކުރާ، އަދި އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުގެ ނުފޫޒު އޮންނަ ސަރަހައްދެކެވެ.
އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އިރާގުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ލަފާކުރަނީ މި ހަމަލާ ދީފައިވަނީ މައިސާން ޕްރޮވިންސުގެ އިރުއުތުރުގައި އޮންނަ އަލް-ތައްޔިބު ބޯޑަރު ސަރަހައްދުން ކަމަށެވެ.
ރައްމާލް އިތުރަށް ބުނި ގޮތުގައި، ހަމަލާ އަމާޒުވި ސަރަހައްދުތަކަކީ މަދީނާއާ ގާތްގަނޑަކަށް 1،100 ކިލޯމީޓަރު އަދި ރިޔާޟާ 800 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައި ހުރި ތަންތަނަށް ވުމުން، މި ހަމަލާގައި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ އާދައިގެ ޑްރޯންތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ދުރު ރާސްތާއަށް ދަތުރުކުރާ ކުރިއަރާފައިވާ ޑްރޯންތަކެއް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.
އިރާގު ސިފައިންގެ ތަރުޖަމާނު ސަބާހް އަލް-ނޫމާން ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ކުރީކޮޅު ވިދާޅުވީ، މި ހަމަލާގައި ބައިވެރިވި ހުރިހާ އެންމެން ހައްޔަރުކުރުމަށް ސަލާމަތީ އަދި އިންޓެލިޖެންސް އިދާރާތަކުން ހާއްސަ އޮޕަރޭޝަންތަކެއް ހިންގަމުންދާ ކަމަށެވެ.
މި ހަމަލާއާ ގުޅިގެން، ސަލާމަތީ ކަންކަން ބެލުމަށްޓަކައި އިރާގުން ވަނީ އީރާނާ ގުޅޭ ބައެއް ބޯޑަރުތައް ކަމަށްވާ ޝަލަމްޗޭ، ޗަޒާބޭ އަދި މަންދަލީ ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި މިހާރު ވަނީ ބައެއް ބޯޑަރުތައް އަލުން ހުޅުވާލާފަ އެވެ.
މި ހަމަލާއަށްފަހު، އިރާގުގެ ބޮޑުވަޒީރު އަލީ އަލް-ޒައިދީ ވަނީ މައިސާން ޕްރޮވިންސް ހިމެނޭހެން ބޯޑަރު ސަރަހައްދުތަކުގެ އަސްކަރީ ކޮމާންޑަރުންގެ މަގާމުތަކަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަވާފަ އެވެ.
އަލްޖަޒީރާ އިން ބުނި ގޮތުގައި، މަގާމުން ވަކިކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި މައިސާންގެ އޮޕަރޭޝަންސް ކޮމާންޑަރާއި އެ ޕްރޮވިންސުގެ ޕޮލިސް ޗީފް ހިމެނެ އެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތީ އިސް ކޮމާންޑަރުންގެ ގްރޫޕެއްގެ މައްސަލަ މިހާރު ދަނީ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.
ސިޔާސީ ދިރާސާވެރިޔާ ސަލީމް ޒަޚޫރު އަލްޖަޒީރާއަށް ބުނި ގޮތުގައި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން މި މައްސަލައިގައި "ސީދާ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުމަކަށް" ނުގޮސް، އިރާގު ސަރުކާރު މެދުވެރިކޮށް ސިޔާސީ މަގުން މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ހިނގާދިޔަ ކަންތައްތަކަކީ ސައުދީއަށް ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. އެގޮތުން ބާބުލް މަންދަބާ ދިމާލަށް ހޫޘީން ކުރިއަރަމުން ދިއުމާއި، އީސްޓް-ވެސްޓް ތެޔޮ ހޮޅިއަށް ދިން ހަމަލާ އޭނާ ފާހަގަކުރި އެވެ.
މީގެ ސަބަބުން ރިޔާޟް އޮތީ ދިފާއީ ގޮތުން ވަރަށް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައި ކަމަށާއި، މިފަދަ ހަމަލާތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި "އަމަލީ އަދި ހަގީގީ ފިޔަވަޅުތަކެއް" އަޅަންޖެހިފައިވާ ކަމަށް ޒަޚޫރު ބުންޏެވެ.
މަސްދަރު: އަލްޖަޒީރާ
