ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިނާރެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅި ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް!

ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިނާރެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން މިހާރު ވަނީ ބޮޑު ސުވާލެެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ.

ޔަމަނާއި ޖިބޫޓީއާ ދެމެދު ރަތްކަނޑުގެ ދޮރުމަތީގައި އޮންނަ ހަނި ކަނޑުއޮޅިއަކީ މެދުއިރުމަތީގެ ތެލުގެ ބޮޑު ބައެއް ބޭރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ މުހިންމު މަގެކެވެ. ނަމަވެސް، މި މުހިންމު މަގުގެ ރައްކާތެރިކަމާ މެދު މިހާރު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފަ އެވެ.

ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅީގެ ޗާޓު | އެލަމީ

އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ޔަމަނުގެ ހޫޘީ ހަނގުރާމަވެރިން ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށް އިންޒާރު ދެމުން އަންނަތާ މިހާރު ހަފުތާތަކެއް ވެއްޖެ އެވެ. މިއީ ތެހެރާނާއި ވޮޝިންޓަނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ، އަދި މިހާރު ހަތްވަނަ މަހަށް އަޅާފައިވާ ހަނގުރާމައިގެ އާ ކުރިމަތިލުމެއް ފެށުމަށް ހޫޘީން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެ އެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ 24 ގަޑިއިރު ނުވަނީސް، ހޫޘީން ވަނީ މި ކަނޑުއޮޅީގެ މައްޗަށް އޮތް ބާރުވެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުގަދަކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން ބަނދަރު ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ މުޚާގެ އިތުރުން، ޔަމަނު ސަރުކާރުގެ މަސްދަރުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ކަނޑުއޮޅީގެ މެދުގައި އޮންނަ އިސްތިރާތީޖީ ގޮތުން މުހިންމު ޕެރިމް އައިލެންޑް ވެސް މިހާރު ވަނީ ހޫޘީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފަ އެވެ.

ބާބުލް މަންދަބަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރީގެ މުހިންމު ނާރެހެކެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ކައިރީގައި އޮންނަ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމާ އެކު، ބާބުލް މަންދަބުގެ މުހިންމުކަން ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެގެން ދިޔަ އެވެ.

ފާއިތުވި މަސްތަކުގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ވަނީ މިލިއަނުން ތެޔޮ ބޭރުކުރުމަށް މި މަގު ބޭނުންކޮށްފަ އެވެ. ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވެއްޖެ ނަމަ، އެ ސަރަހައްދުން ތެޔޮ ބޭރުކުރެވޭ މިންވަރު މަދުވާނެ އެވެ. އަދި ތެޔޮ އުފުލުމަށް މާ ދިގު މަގުތަކެއް އިޚްތިޔާރުކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، މުދާ އުފުލުމުގެ އަގުތައް އިންތިހާއަށް އުފުލި، އިންފްލޭޝަން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވުމަށް މަގުފަހިވާނެ އެވެ.

"ބާބުލް މަންދަބަކީ އިގްތިސާދީ މައިނާރެއް. އެ މަގު ގެއްލުމަކީ މިހާރު އޮތް ހާލަތަކީ ދެމެހެއްޓެނިވި ހާލަތެއް ނޫންކަން ތެލުގެ ބާޒާރަށް ވިސްނައިދިން ކަމެއް،" އެނާޖީ އެސްޕެކްޓްސްގެ ކޯ-ފައުންޑަރ ރިޗަޑް ބްރޮންޒް ސީ.އެން.އެން އަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވި އެވެ.

ތެޔޮ ބޭރުކުރާ މިންވަރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައި

ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި، ނުވަތަ ދުވާލަކު 20 މިލިއަން ފީފާ ތެޔޮ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރެ އެވެ. އެ މަގު ބަންދުވުމާ އެކު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ވަނީ އެ ގައުމުގެ އިރުމަތިން ހުޅަނގަށް އަޅާފައިވާ ހޮޅިލައިން މެދުވެރިކޮށް ރަތްކަނޑުގެ ބަނދަރެއް ކަމަށްވާ ޔަންބޫއަށް ތެޔޮ ފޮނުވަން ފަށާފަ އެވެ.

ބްރޮންޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެންމެ ގިނައިން ތެޔޮ ބޭރުކުރި ދުވަސްވަރު ޔަންބޫ ބަނދަރުން ދުވާލަކު 4.5 މިލިއަން ފީފާ ތެޔޮ ބޭރުކުރި އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް، ނުވަތަ ދުވާލަކު 3 މިލިއަން ފީފާ ތެޔޮ ބޭރުކުރީ ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅި މެދުވެރިކޮށެވެ.

ނަމަވެސް، ހޫޘީންގެ ނުރައްކަލާ ގުޅިގެން އޮގަސްޓް މަހު ބާބުލް މަންދަބުން ދަތުރުކުރި ސައުދީ ތެލުގެ މިންވަރު ދުވާލަކު 400،000 ފީފާއަށް ވަނީ ދަށަށް ގޮސްފަ އެވެ. އަދި މިހާރު އެ އަދަދު އެއަށްވުރެ ވެސް ދަށްވެފައިވާ ކަމަށް ބްރޮންޒް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

މި ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުން ހުއްޓާލުމަށްފަހު، އޭޝިއާއަށް ތެޔޮ ފޮނުވުމަށްޓަކައި ސުއޭޒް ކެނަލް ހުރަސްކޮށް މެޑިޓެރޭނިއަން ކަނޑަށް ވަދެ، އެފްރިކާގެ ހުޅަނގު އައްސޭރިން ދަތުރުކޮށް، މުޅި އެފްރިކާ ބައްރު ވަށާލައި އިންޑިއާ ކަނޑަށް ވަންނަން ޖެހެ އެވެ. މި ދިގު ދަތުރުގެ ސަބަބުން ދަތުރުގެ މުއްދަތަށް ގާތްގަނޑަކަށް މަހެއްހާ ދުވަސް އިތުރުވެ، މުދާ އުފުލުމުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވެގެންދެ އެވެ.

"އޭޝިއާގެ ގިނަ ރިފައިނަރީތަކުން މިހާރު ދަނީ ތެޔޮ ހޯދާނެ އެހެން ގޮތްތައް ބަލަމުން. މީގެ ސަބަބުން އެހެން ސަރަހައްދުތަކުގެ ތެލުގެ އަގު އުފުލި، މުޅި ދުނިޔޭގައި ތެލުގެ އަގު މިހާ ބޮޑަށް މައްޗަށް ދިއުމަށް މެދުވެރިވަނީ،" ބްރޮންޒް ވިދާޅުވި އެވެ.

އިސްތިރާތީޖީ ގޮތުން މުހިންމު ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅި ހޫޘީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިޔަ ޚަބަރާއެކު، ބުރާސްފަތި ދުވަހު ތެލުގެ އަގު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އުފުލިފަ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ބަލާ މިންގަނޑު ކަމަށްވާ ބްރެންޓް ކްރޫޑް އަދި އެމެރިކާގެ މިންގަނޑު ކަމަށްވާ ޑަބްލިއު.ޓީ.އައި ގެ އަގު 7 އިންސައްތައަށް ވުރެ މައްޗަށް ގޮސް، ފީފާއެއްގެ އަގު ވަނީ 108 ޑޮލަރާއި 103 ޑޮލަރަށް އަރާފަ އެވެ. މިއީ މެއި މަހަށްފަހު ތެލުގެ އަގު މިހާ މައްޗަށް ދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

ކެޕްލަރގެ ސީނިއާ އެނަލިސްޓް ޔޯހަނަސް ރައުބަލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރަތްކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރަށް ހުރަސް އެޅުމާއި، ސައުދީން ތެޔޮ އުފައްދާ މިންވަރު މަދުކުރުމާއި، ޔޫކްރެއިނުން ރަޝިއާގެ ހަކަތައިގެ ވަސީލަތްތަކަށް ދޭ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ވަނީ ފީފާއެއް 100 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފަ އެވެ.

"މި މައްސަލައަށް އަވަސް ހައްލެއް ފެންނަން ނެތުމާއި، ދަތުރުފަތުރަށް ހުރި ހުރަސްތައް ދެމިއޮތުމުން، ރިފައިނަރީތަކަށް ވަނީ އިތުރަށް ތެޔޮ ހޯދަން މަޖުބޫރުވެފައި. މީގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު ދަނީ މައްޗަށް،" އޭނާ ސީ.އެން.އެން އަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ބޭނުންކޮށްގެން އުފައްދާ ޑީސަލަކީ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ހިންގުމަށް ބޭނުންކުރާ އެންމެ މުހިންމު ހަކަތަ އެވެ. މިއީ ލޮރީތަކާއި، ޓްރެކްޓަރުތަކާއި، މުދާ އުފުލާ ރޭލުތަކާއި އެހެނިހެން ވިޔަފާރި އުޅަނދުތައް ދުއްވުމަށް ބޭނުންކުރާ ތެލެވެ. އޭ.އޭ.އޭ ގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން އެމެރިކާގައި ޑީސަލްގެ އަގު ވަނީ 50 އިންސައްތައަށް ވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފަ އެވެ. އަދި ހުކުރު ދުވަހު ޑީސަލް ގެލަނެއްގެ އަގު ވަނީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 6 ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރާފަ އެވެ.

ހަކަތައިގެ އަގު ބޮޑުވުމަކީ އާންމު އިންފްލޭޝަން މައްޗަށް ދިއުމަށް ދިމާވާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބޭންކުތަކުގެ އިންޓްރެސްޓް ރޭޓް މަތިކުރަން ޖެހި، އާންމު ރައްޔިތުން ލޯނު ނެގުމަށް ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދު ވެސް ބޮޑުވެގެންދާނެ އެވެ.

ކޮންމެ އުޅަނދަކީ ވެސް "ހަމަލާއެއް އަމާޒުވެދާނެ އުޅަނދެއް"

ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ ކުންފުނިތަކަކީ ރަތްކަނޑުގެ މަގު ދޫކޮށް އެހެން މަގުތަކުން ދަތުރުކުރުމަށް މިހާރު އާދަވެފައިވާ ކުންފުނިތަކެކެވެ.

ޔަމަނުގެ ހޫތީންގެ މީޑިއާ ސެންޓަރުން އާންމުކޮށްފައިވާ ވީޑިއޯއަކުން ނަގާފައިވާ މި ފޮޓޯއިން ފެންނަނީ، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު ރަތްކަނޑުގައި ދިން ހަމަލާއަކަށްފަހު، "ދަ މެޖިކް ސީސް" ނަމަކަށް ކިޔާ މުދާ އުފުލާ ބޯޓު ހޫތީ ހަނގުރާމަވެރިންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވާ މަންޒަރު | ގެޓީ އިމޭޖަސް

ޣައްޒާގައި އިސްރާއީލުން ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން، 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅުން ފެށިގެން ހޫޘީން ވަނީ ބާބުލް މަންދަބު ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށް ހަމަލާދޭން ފަށާފަ އެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ކުންފުނިތަކުން ދަނީ ދިގު މަގުތައް އިޚްތިޔާރުކުރަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަތުރުތަކަށް ހޭދަވާ ވަގުތު އިތުރުވެ، ތެލާއި، އިންޝުއަރެންސާއި، ފަޅުވެރިންގެ މުސާރައަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ.

ޒެނެޓާގެ ޗީފް އެނަލިސްޓް ޕީޓަރ ސޭންޑް އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، ހޫޘީންގެ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ބާބުލް މަންދަބުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަދަދު ވަނީ 60 އިންސައްތައާއި 70 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދަށަށް ގޮސްފަ އެވެ. އަދި ފާއިތުވި ދެތިން ދުވަހު ހަނގުރާމަ ވަރުގަދަވުމާ ގުޅިގެން، ދަތުރުތައް ވަނީ އިތުރު 46 އިންސައްތައަށް ދަށަށް ގޮސްފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، މި މަގުން ދަތުރުކުރުން މުޅިން ހުއްޓޭނެ ކަމަކަށް އޭނާ ގަބޫލެއް ނުކުރެ އެވެ. ސަބަބަކީ ނުރައްކާތެރި ސަރަހައްދުތަކުގައި ދަތުރުފަތުރު ކުރުމަކީ ކުންފުނިތަކަށް އާ ކަމަކަށް ނުވާތީ އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އޭނާ ވިދާޅުވީ "މިހާރު އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރާ ކޮންމެ އުޅަނދަކީ ވެސް ހަމަލާއެއް އަމާޒުވެދާނެ އުޅަނދެއް" ކަމަށެވެ.