އީރާން އިގްތިސާދީގޮތުން އެކަހެރިކުރުމަށް ޓްރަމްޕްގެ ރޭވުންތަކަށް ޗައިނާއާއި ރަޝިޔާއިން ހުރަސްއެޅުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ގޮތް

އީރާނުގެ އިގްތިސާދަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ކޮންމެ ގައުމަކަށް މާލީ ގޮތުން އަދަބު ދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ދެއްވައިފި އެވެ. ޓްރަމްޕް މި އިންޒާރު ދެއްވީ ތެހެރާނާ ދެކޮޅަށް "އިގްތިސާދީ ޑީ-ޑޭ" އެއް އިއުލާން ކުރައްވަމުންނެވެ.

އެމެރިކާއިން އީރާނާއެކު ކުރަމުންދާ ބޮޑު ހޭދައެއް ހިނގާ ކުރިމަތިލުންތަކަށް ހަ މަސް ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، މިއީ ޓްރަމްޕްގެ ދެވަނަ ދައުރުގެ ކުރީކޮޅު ކުރިމަތިވި ވިޔަފާރީގެ ހަނގުރާމަތަކަށް ފަހު، އެމެރިކާގެ އިގްތިސާދީ ބާރު ބޭނުންކުރައްވައިގެން ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލުކުރެއްވުމަށް ކުރައްވާ އެންމެ ފަހުގެ މަސައްކަތެވެ.

ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ވިޔަފާރީގެ މުހިންމު ދެ ބައިވެރިން ކަމަށްވާ ޗައިނާއާއި ރަޝިޔާގެ މައްޗަށް ޓްރަމްޕަށް އޮތް ނުފޫޒު ކުޑަ ކަމަށް މުހައްލިލުން ބުނެ އެވެ. ރަޝިޔާއަކީ މިހާރުވެސް އެމެރިކާގެ ވަރުގަދަ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއްގެ ދަށުގައި އޮތް އަދި އެމެރިކާ އިސްވެ އޮންނަ އިގްތިސާދީ ނިޒާމުން ބޭރުގައި މުއާމަލާތްކުރާ ގައުމެކެވެ. ހަމައެއާއެކު، އަމިއްލަ އިގްތިސާދީ މަސްލަހަތު ހިމެނޭ ކަންކަމުގައި އެމެރިކާގެ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބޯނުލަނބާނެކަން ޗައިނާއިން ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ދައްކުވައިދީފަ އެވެ.

ގަތަރުގައި ހުންނަ ޖޯޖްޓައުން ޔުނިވާސިޓީގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރެއް ކަމަށްވާ ޕޯލް މުސްގްރޭވް އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވީ، ޓްރަމްޕްގެ މި ފިއްތުންތަކުގެ ކެމްޕޭން ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަކީ "ވަރަށް އުނދަގޫވާނެ" ކަމެއް ކަމަށެވެ.

"އާންމުކޮށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ގުޅިގެން އަޅާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް، ޓްރަމްޕް މި މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ އެކަނިމާއެކަނި ތަންފީޒު ކުރައްވަން. އޭގެ މާނައަކީ ޗައިނާއާއި، ރަޝިޔާ އަދި އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ދާއިމީ ފަސް މެންބަރުން މިކަމުގައި ބައިވެރިކުރަން ޖެހޭނެ،" މުސްގްރޭވް ވިދާޅުވި އެވެ.

ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް އަޅާ އެންމެ ހަރުކަށި އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅުތައް

އަންގާރަ ދުވަހު ޓްރަމްޕްގެ "ޓްރުތް ސޯޝަލް" ޕްލެޓްފޯމްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ މި ކެމްޕޭނަކީ "ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް މިހާތަނަށް ހިންގާ އެންމެ ވަރުގަދަ އިގްތިސާދީ އޮޕަރޭޝަން" ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ތެޔޮ ވަގަށް ބޭރުކުރުމާއި، ސްވޮޕް ލައިންތަކާއި، ފައިސާ ބަދަލުކުރުމާއި، އެކްސްޗޭންޖް ހައުސްތަކާއި، އުޅަނދުފަހަރު ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާއި އަދި ފްރަންޓް ކުންފުނިތައް ފަދަ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން އެމެރިކާގެ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ރެކެން އީރާނަށް އެހީތެރިވާ ގައުމުތަކަށް "ބޮޑެތި އިގްތިސާދީ ނަތީޖާތަކަކާ" ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"މި ހުރިހާ ކަމެއް މިހާރުން މިހާރަށް ހުއްޓާލަން ޖެހޭ،" ޓްރަމްޕް ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.

އެ ދުވަހުގެ ކުރީކޮޅު، އީރާނުގެ މުހިންމު މުދާ އެތެރެކުރުމަށާއި ވިޔަފާރީގެ ބާޒާރުތަކަށް ވަނުމަށް ބަރޯސާވާ ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫއޭއީ) އިން ވަނީ ތެހެރާނާއެކު ކުރާ ވިޔަފާރި މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ހުއްޓާލިކަން އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. ޔޫއޭއީން މި ފިޔަވަޅު އެޅީ އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އެ ގައުމަށް ދެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ފޮނުވާލި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރުމަށްފަހު އެވެ.

ބްރެންޑައިސް ޔުނިވާސިޓީގެ މިޑްލް އީސްޓް އިކޮނޮމިކްސް ޕްރޮފެސަރު ނާދިރު ހަބީބީ ވިދާޅުވީ، ޔޫއޭއީން ވިޔަފާރި ހުއްޓާލުމަށް އެމެރިކާއިން "ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުއެޅި ނުވަތަ ހިތްވަރު ދިން" ކަމަށް ގަބޫލުކުރައްވާ ކަމަށެވެ. އަދި އީރާނުގެ އެންމެ ބޮޑު ވިޔަފާރީގެ ބައިވެރިޔާ ކަމަށްވާ ޗައިނާ ހިމެނޭހެން އެހެން ގައުމުތަކަށް ވެސް އެމެރިކާއިން ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރަން މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް އޭނާ ލަފާކުރެއްވި އެވެ.

'ވަގުތީ ސުލްހައެއް'

ޗައިނާއާއި އީރާނުގެ ވިޔަފާރި ހުއްޓުވުމަށް އެމެރިކާއިން ކުރާ ކޮންމެ ކަމަކަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވާނެ އެވެ.

ކެޕްލަރ އެނަލިޓިކްސް ފާމްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، 2025 ވަނަ އަހަރު އީރާނުން ބޭރުކުރި ތެލުގެ 80 އިންސައްތަ ގަނެފައިވަނީ ޗައިނާއިންނެވެ. ނަމަވެސް ޗައިނާގެ ތެޔޮ ސާފުކުރާ ކާރުޚާނާތަކަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ ތަންތަނަކީ އެމެރިކާގެ މާލީ ނިޒާމަށް ބަރޯސާނުވާ މިނިވަން ތަންތަނަށް ވާތީ އެވެ.

އަދި އީރާނުގެ ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތައް ހިންގާ ނަމަ ޗައިނާގެ ބޮޑެތި ބޭންކުތަކަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީން އިންޒާރު ދީފައިވީ ނަމަވެސް، އެފަދަ ފިޔަވަޅެއްގެ ސަބަބުން މުހިންމު ދަނޑިވަޅުގައި ޗައިނާއިން ރައްދު ދިނުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެ އެވެ.

ޗެތަމް ހައުސް ތިންކް ޓޭންކްގެ ސީނިއާ ރިސާޗް ފެލޯ ޔޫ ޖީ ވިދާޅުވީ، އީރާނުގެ އިގްތިސާދީ ބައިވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށް ޓްރަމްޕް ދެއްވާ އިންޒާރުތަކުގެ ސަބަބުން ޗައިނާއިން އީރާނާއެކު ބާއްވާ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުމަކަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ.

"ޓްރަމްޕް ބޭނުންފުޅުވަނީ ޗައިނާއާއެކު އޮތް ގުޅުން ހަމައަކަށް އަޅުވަން. ހަމައެފަދައިން ބެއިޖިންގް އިން ވެސް ބޭނުންވަނީ ވޮޝިންގްޓަނާއެކު ވަގުތީ ސުލްހައެއް ގާއިމުކުރަން،" ޔޫ އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

މުސްގްރޭވް ވިދާޅުވީ، އީރާނާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާއިން އަޅާ ކޮންމެ "ވަރުގަދަ" ސެކަންޑަރީ ސޭންކްޝަނަކީ ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅަކަށް ވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މިވަގުތު އެމެރިކާއާއި ޗައިނާ "އިގްތިސާދީ ފިނި ހަނގުރާމައެއްގެ" ތެރޭގައި ތިބުމާއެކު، އެމެރިކާ-ޗައިނާ އިގްތިސާދީ ގުޅުން ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލަން ޓްރަމްޕް ބޭނުންފުޅު ނުވާނެ ކަމަށް އޭނާ ލަފާކުރެއްވި އެވެ.

ޗައިނާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު ލިން ޖިއާން، ޓްރަމްޕްގެ އިގްތިސާދީ ފިއްތުންތަކަށް ރައްދު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، އިތުރު ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން "މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބޭނެ" ކަމަށެވެ.

"ޗައިނާއިން ގޮވާލަނީ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ޒިންމާދާރު ފިޔަވަޅުތައް އަޅައި، ޚާރިޖީ އަދި ސިޔާސީ މަގުން މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް،" ލިން ވިދާޅުވި އެވެ.

އަންނަ މަހު ޗައިނާގެ ރައީސް ޝީ ޖިންޕިންގް ވޮޝިންގްޓަނަށް ކުރައްވަން ރާވާފައިވާ ދަތުރުފުޅުގެ ކުރިން، ޗައިނާއާއެކު އޮތް ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކުރުމަށް އެމެރިކާއިން ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ.

އެ ދަތުރުފުޅާއި، އަދި މިއަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ދެ ގައުމުގެ ލީޑަރުން ބައްދަލުކުރައްވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ އެހެން ބައްދަލުވުންތަކުގައި "ގަލްފް ސަރަހައްދުގައި ދިގުލައިގެން ގޮސްފައިވާ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ބެހޭގޮތުން ދެ ފަރާތުން މަޝްވަރާ ކުރާނެ. ނަމަވެސް އެއީ އެންމެ މުހިންމު މައުޟޫއަކަށް ނުވާނެ،" ޔޫ ވިދާޅުވި އެވެ.

ރަޝިޔާ އާއި އީރާންގެ ގުޅުން

ރަޝިޔާއަކީ ވޮޝިންގްޓަނަށް އޮތް ތަފާތު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

ޗައިނާއާ އަޅާބަލާއިރު ރަޝިޔާއަކީ އީރާނުގެ ވިޔަފާރީގެ ކުޑަ ބައިވެރިއެއް ނަމަވެސް، މޮސްކޯއާއި ތެހެރާނުން ވަނީ ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒުން ބޭރުން މުހިންމު ވިޔަފާރީގެ އަދި އަސްކަރީ ގުޅުންތަކެއް ބިނާކުރުމަށް ގިނަ އަހަރުތަކެއް ހޭދަކޮށްފަ އެވެ.

ރަޝިޔާގެ އެނާޖީ މިނިސްޓަރު ސަރްގޭ ސިވިލިއޯފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައިވާ މި ދެ ގައުމުން 2025 ޖެނުއަރީގައި ވަނީ 20 އަހަރުގެ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ 11 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެ ގައުމުގެ ވިޔަފާރީގެ މިންވަރު 4.8 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ.

ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައިވާ ތެލުގެ އިތުރުން، ރަޝިޔާއާއި އީރާނުން ކެސްޕިއަން ކަނޑު މެދުވެރިކޮށް ހަތިޔާރާއި އަސްކަރީ ސާމާނު ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ.

ހޯމަ ދުވަހު އެންބީސީ ނިއުސްއިން ޔޫރަޕްގެ ސަރުކާރެއްގެ ލިޔުމަކާ ހަވާލާދީ ބުނެފައިވަނީ، ރަޝިޔާއިން ކަނޑުމަގުން އީރާނަށް "ޑްރޯންގެ ބައިތަކާއި، ވަޒަނާއި އަދި ޓީއެންޓީ" ފޮނުވާފައިވާ ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާއިން މިހާރުވެސް ވަނީ ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ އިގްތިސާދީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ.

'އިގްތިސާދީ ޓެރަރިޒަމް'

އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ބުދަ ދުވަހު ވަނީ ޓްރަމްޕްގެ އިގްތިސާދީ ކެމްޕޭނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފަ އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ މިއީ ވޮޝިންގްޓަނުގެ "ނާކާމިޔާބު ސިޔާސަތުތަކުގެ" ކުރިއެރުމެއް ކަމަށާއި، މީގެ ނަތީޖާއަކީ "އިތުރު ބަލިވުމެއް" ކަމަށެވެ.

"އެމެރިކާގެ އިގްތިސާދީ ޓެރަރިޒަމަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށާއި ގައުމުތަކުގެ މިނިވަންކަމަށް އޮތް ނުރައްކަލެއް،" އައްބާސް އަރަގްޗީ އެކްސްގައި ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.

ރަޝިޔާ، ޗައިނާ، އިންޑިއާ، ބްރެޒިލް އަދި ދުނިޔޭގެ އެހެން ބާރުތައް ހިމެނޭ ބްރިކްސް (BRICS) ޖަމާއަތުގެ މެންބަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން، އީރާނުން ދަނީ މާލީ އާ މަގުތައް ހޯދުމަށް އެ ޖަމާއަތުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.

ނިމިދިޔަ ހަފްތާގައި އީރާނުގެ ސެންޓްރަލް ބޭންކުގެ ގަވަރުނަރު އަބްދުއްނާސިރު ހިއްމަތީ ވިދާޅުވީ، ބްރިކްސްގެ ނިއު ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކް (NBD) އާ ގުޅުމަށް އީރާނުން ރާވާފައިވާ ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހުޅަނގުގެ ބާޒާރުތަކުން ބޭރުން ފައިނޭންސް ހޯދުމަށް އިތުރު ދޮރުތަކެއް ހުޅުވިގެންދާނެ އެވެ.

އަދި ބްރިކްސްގެ ގައުމުތަކަށް އެ ގައުމުތަކުގެ އަމިއްލަ ފައިސާއިން މުއާމަލާތް ކުރެވޭނެ ކަމަށް އީރާނުން ގަބޫލުކުރާ ކަމަށާއި، ބްރިކްސްގެ މެންބަރުންނާއެކު ދެފަރާތުގެ އަދި ތިންފަރާތުގެ މާލީ އެއްބަސްވުންތަކަށް އީރާނުން ބަލަމުންދާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އީރާނުން އެ ބޭންކާ ގުޅުމާ ބެހޭގޮތުން އެންބީޑީން އަދި ވަކި އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެ އެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ވަކި މަރުހަލާތަކެއް ފުރިހަމަކުރަން ޖެހޭނެ އެވެ.

ތެހެރާންގެ ސެންޓަރ ފޯ ސްޓްރެޓީޖިކް ސްޓަޑީޒްގެ އެނަލިސްޓް އަލީ އަކްބަރު ދަރީނީ ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާގެ "ނޭވާ ހާސްކުރުވާ ފަދަ" ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު ވެސް އީރާނުން ކުރިއަށްދާނެ މަގެއް ހޯދާނެ ކަމަށެވެ.

"ޓްރަމްޕް މިވަނީ ކާމިޔާބު ނުކުރެވޭނެ، އަދި ސަލާމަތްވެސް ނުވެވޭނެ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރޭގައި ތާށިވެފައި،" ދަރީނީ އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.