ޓްރަމްޕް: އީރާނަށް މިއީ "ފަހު ފުރުސަތު"
4 އޯގަސްޓު 2026 | އަންގާރަ 05:45އީރާނާއެކު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، އީރާނުން ވަނީ އެކަން ދޮގުކޮށް ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން އޮމާނާއެކު ވާހަކަދައްކަމުންދާ ކަމަށް ބުނެފަ. މި މަޝްވަރާތަކުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލުމާއި އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނައްތާލުމަށް އެއްބަސްވުމަކަށް އައުން ކަމަށް ޓްރަމްޕް ގެންދަވަނީ ވިދާޅުވަމުން
މެދުއިރުމަތީގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ޕެރަޓްރޫޕަރަކު، ކުދި ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ތަމްރީނުތައް ފުރިހަމަކުރަނީ. | ސެންޓްކޮމް
އީރާނުން އެކަން ދޮގުކުރި ނަމަވެސް، އެ ގައުމާއެކު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ކަމަށާއި، މިއީ އީރާނަށް ލިބޭ "ފަހު ފުރުސަތު" ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ހޯމަ ދުވަހު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
ވައިޓް ހައުސްގައި ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، ސަރަހައްދީ ބައެއް ގައުމުތަކުގެ އެދުމުގެ މަތިން އީރާނާއެކު ވާހަކަދެއްކުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައިވާ ކަމަށެވެ.
ވޮޝިންގްޓަނާއެކު އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއް ކުރިއަށް ނުދާ ކަމަށް އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ހޯމަ ދުވަހު ބުނި ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕް ވަނީ އެކަން ތަކުރާރުކޮށް ކަށަވަރުކޮށްދެއްވާފަ އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން މިހާރުވެސް މިދަނީ ވާހަކަދައްކަމުން،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.
މީގެއިތުރުން އެމެރިކާގެ ރައީސް ވިދާޅުވީ، މިއީ ރަނގަޅު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރުމަށް އީރާނަށް ލިބޭނެ އެންމެ ފަހު ފުރުސަތު ކަމަށެވެ. އަދި އީރާނުގެ ވެރިކަން މުޅިން ނައްތާލުމުގެ ކުރިން އެ ގައުމަށް ދެވެން އޮތް ހުރިހާ ފުރުސަތެއް ދޭން ބޭނުންވާ ކަމަށްވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.
މި މަޝްވަރާތައް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބިނާވެފައިވަނީ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމަށެވެ. ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މާދަމާވެސް އެ ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލެވިދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނައްތާލުމުގެ މަސައްކަތަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ވަގުތެއް ނަގާފާނެ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ގުޅިގެން އީރާނަށް ކުއްލި ހަމަލާތަކެއް ދޭން ފެށި ފަހުން، ވޮޝިންގްޓަނާއި ތެހެރާން އޮތީ ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތެއްގަ އެވެ. ނަމަވެސް ފާއިތުވި މަސްތަކުގައި ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ކުރެވުނު ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން ބައެއް ދުވަސްވަރު މަސްލަހަތު ފެނުނީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އަމާންކޮށެވެ.
ހަނގުރާމައަށް ފަސް މަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، އީރާނުން އަދިވެސް ދަނީ އެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެމެރިކާއާއި އެމެރިކާގެ ބައިވެރިންގެ އަމާޒުތަކަށް މިސައިލާއި ޑްރޯން ހަމަލާތައް ފޮނުވަމުންނެވެ. އަދި އެ ގައުމުން މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމްގެ ރައްކާތެރިކަންވެސް އަދިވެސް ދަމަހައްޓަމުންދެ އެވެ.
އާންމުކޮށް ކަންކަން ހިނގާ އުސޫލުން، ޓްރަމްޕް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ އީރާނުގެ ހަކަތަ އުފައްދާ ވަސީލަތްތަކަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފަ އެވެ. ނަމަވެސް ހޮނިހިރު ދުވަހު އޭނާ ވަނީ އެ ނިންމުން މަޑުޖައްސާލައި، އެއްބަސްވުމެއްގެ ބިންގާ މިހާރު އެޅިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
އީރާނުން ބުނަމުންދަނީ އެ ގައުމުން އެމެރިކާއާއެކު މިހާރު އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއް ކުރަމުން ނުދާ ކަމަށެވެ.
އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ، ތެޔޮ އުފުލުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެ ގައުމުން މަޝްވަރާ ކުރަމުންދަނީ އޮމާނާއެކު ކަމަށެވެ.
ހުރްމުޒްގެ މައްސަލަ
ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކުގައި ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ. ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވި އެއްބަސްވުން އުވާލުމާ ގުޅިގެން، އީރާނުން ވަނީ ހަނގުރާމައިގެ ކުރީކޮޅުވެސް އެ ސަރަހައްދު ބަންދުކުރި ގޮތަށް އަލުން އެ ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފަ އެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކަށް ހުރަސްއަޅައި، ވިޔަފާރި އުޅަނދުތަކަށް ބަޑީގެ ހަމަލާތައް ދީފައިވެ އެވެ.
މަޝްވަރާ ނުކުރާ ކަމަށް އީރާނުން "ފާޅުގައި އަދި ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު" ބުނާތީ، އެއީ އީރާނުގެ "ދެފުށް ދެގޮތް" ސިޔާސަތެއް ކަމަށް ސިފަކުރައްވައި ޓްރަމްޕް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވިދާޅުވީ، އީރާނުން އެކަމަށް އެއްބަސްވިޔަސް ނުވިޔަސް، އެ ގައުމުން އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އުފައްދާފައިވާ މައްސަލަތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ވާހަކަދެކެވެމުންދާ ކަމަށެވެ.
އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް އެމެރިކާއިން ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަން ފާހަގަކުރައްވައި ޓްރަމްޕް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާއިން ބޭނުންވެގެން މެނުވީ އެއްވެސް އެއްޗަކަށް އީރާނަށް އެތެރެ ނުވެވޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވޭ ނަމަ ނުވަތަ އީރާނުން މުޅިން އަމާންނުދޭ ނަމަ، އެއްވެސް އެއްޗެއް އެ ގައުމަށް ނުލިބޭނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން މިނިވަންކަމާއެކު ދަތުރުފަތުރު ކުރެވުނު ނަމަވެސް، މިހާރު އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެ ސަރަހައްދުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް ހޯދައި، ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުން ފީ ނެގުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާއިން ވަނީ އެކަމަށް އިންކާރުކޮށްފަ އެވެ.
އީރާނުގެ އައްސޭރިފަށާ ކައިރިން ނޫން އެހެން މަގަކުން އުޅަނދުތައް ދަތުރުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ތެހެރާނުން ވަނީ ދެކޮޅު ހަދާފަ އެވެ.
އާދިއްތަ ދުވަހު ބަޣާއީ ދައުލަތުގެ ޓީވީއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ވިދާޅުވީ، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ އަނެއް ފަރާތުގައި އޮންނަ އޮމާނާއެކު ގުޅިގެން އެ ސަރަހައްދު ބެލެހެއްޓުމުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ގާތަށް އާދެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވީ، ދެ ފަރާތަށްވެސް ގަބޫލުކުރެވޭނެ ފަދަ މަގަކާ މެދު މިހާރު އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވެމުންދާ ކަމަށެވެ. އެއީ އުތުރުގެ މަގު ނުވަތަ ދެކުނުގެ މަގު ނޫން ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އެއީ ދެ ގައުމުގެ އިސްތިގުލާލަށް އިހުތިރާމްކުރާ އަދި ގައުމީ މަސްލަހަތާއި ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭނެ މަގެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއްގެ މާނައަކީ ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުން ނޫން ކަމަށް އޭނާ ބާލިދުކުރެއްވި އެވެ.
އާދިއްތަ ދުވަހު އޮމާންގެ އައްސޭރިފަށުން ދަތުރުކުރި ޓޭންކަރަކަށް ބާރުގަދަ ގޮވުމެއްގެ އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މެރިޓައިމް ޓްރޭޑް އޮޕަރޭޝަންސް (ޔޫ.ކޭ.އެމް.ޓީ.އޯ) އިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް އެ އުޅަނދާއި އޭގެ ފަޅުވެރިން ސަލާމަތުން ތިބި ކަމަށް ވަނީ މައުލޫމާތު ލިބިފަ އެވެ.
ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނައްތާލުން 'މަޖުބޫރު'
ހަނގުރާމަ ފެށުނުއިރުވެސް އެމެރިކާގެ ރައީސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މިއީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ދެކޮޅަށް ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ހޯމަ ދުވަހުވެސް އޭނާ ވަނީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނައްތާލުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން އީރާނަށް ތުހުމަތުކުރަނީ އެ ގައުމުން ނިއުކްލިއާ ބޮން އުފައްދަން އުޅޭ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން އަބަދުވެސް ބުނަމުންދަނީ އެއީ ހަމައެކަނި މަދަނީ ބޭނުންތަކަށް ކުރިއަށްގެންދާ ޕްރޮގްރާމެއް ކަމަށެވެ.
ނިމިދިޔަ ބަންދު ދުވަސްތަކުގައި ރިޔާސީ މަތިންދާބޯޓު 'އެއާ ފޯސް ވަން' ގައި ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އިތުރު ހަމަލާތައް ނުދިނުމަށް އީރާނުގެ އިތުރުން ސަރަހައްދީ ބައެއް ގައުމުތަކުން އެދިފައިވާ ކަމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ހަމަލާތައް ދިން ނަމަ، އެއީ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައަށްފަހު ދެވޭނެ އެންމެ ވަރުގަދަ ހަމަލާއަށް ވާނެ އެވެ.
ނަމަވެސް، ހަމަލާ ނުދިނުމަށް އެދި ޓްރަމްޕަށް އެއްވެސް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާފައިވާނެ ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ އީރާނުގެ މީޑިއާތަކުން ވަނީ ދޮގުކޮށްފަ އެވެ.
މިދިޔަ މަހު އެކުލަވާލި ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން ވަނީ ނާކާމިޔާބުވެފަ އެވެ. އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ބޭނުންވާ ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން ތެޔޮ އުފުލާ އުޅަނދުތަކަށް ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލުމަށް އޮތީ ނިންމާފަ އެވެ.
