މޮރޮކޯ މަގުން ސްޕޭނުގެ ސިއުޓާއަށް ކުއްލި ގޮތަކަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ހިޖުރަވެރިން ވަދެގަތް މައްސަލައިގައި، އިސްރާއީލާއި އެމެރިކާގެ ބައިވެރިވުން އޮތް ކަމަށް އީރާނުން ތުހުމަތުކޮށްފި

ސްޕެއިނުގެ ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ ސިއުޓާއަށް މޮރޮކޯއިން ގިނަ އަދަދެއްގެ ހިޖުރަވެރިން ވަދެގަތް ހާދިސާއަކީ، މެދުއިރުމަތީގެ މައްސަލަތަކުގައި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ކުރިމަތިކުރާ ފިއްތުންތަކަށް ސްޕެއިންން ބޯނުލެނބުމުން އެ ގައުމަށް އަދަބު ދިނުމަށް އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ރާވައިގެން ހިންގި ކަމެއް ކަމަށް ކެންޔާގައި ހުންނަ އީރާނުގެ އެމްބަސީން ތުހުމަތުކޮށްފި އެވެ. ޣައްޒާ ހަނގުރާމައާއި އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ސްޕޭނާއި ވޮޝިންޓަނާ ދެމެދު އަދި ސްޕޭނާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ވަނީ ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދިފަ އެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ މަދު ދުވަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި، އެއްގަމާއި ކަނޑުމަގުން މޮރޮކޯއިން ސިއުޓާއަށް ގާތްގަނޑަކަށް 50،000 އާއި 60،000 އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ހިޖުރަވެރިން ވަނީ ވަދެފަ އެވެ. މިއީ އެ ސަރަހައްދުގައި އާންމުކޮށް ދިރިއުޅޭ އާބާދީގެ 70 އިންސައްތައާ އެއްވަރުގެ އަދަދެކެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހިޖުރަވެރިންގެ އަދަދު އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން، އެ ސަރަހައްދުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ހާލަތު ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓިފައިވާ ކަމަށް އެއްބަސްވެފަ އެވެ.

ޔޫރަޕްގެ އިއްތިހާދުގެ ތާރީޚުގައި ހިނގި އެންމެ ބޮޑު މި ހިޖުރަވެރިންގެ ވަދެގަތުމުގައި މިހާތަނަށް މަދުވެގެން 86 މީހުން މަރުވެފައިވާއިރު، މި އަދަދު އިތުރުވާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މަރުވި މީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ ކަނޑަށް ޣަރަގުވެގެން ނުވަތަ ބޯޑަރުގެ ޗެކްޕޮއިންޓްތަކުގައި އުފެދުނު ފިތުމުގެ ތެރޭގައި މަރުވި މީހުންނެވެ.

ނައިރޯބީގައި ހުންނަ އީރާނުގެ އެމްބަސީން ހުކުރު ދުވަހު ބުނެފައިވަނީ، މި ހިޖުރަވެރިންގެ އޮއިވަރަކީ ސްޕޭނަށް އިތުރު ފިއްތުންތައް ކުރިމަތި ކުރުމަށްޓަކައި ވޮޝިންޓަނާއި ތަލް އަވީވުން ރާވައި، އަވަށްޓެރި ބައެއް ގައުމުތަކުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ހިންގި އޮޕަރޭޝަނެއް ކަމަށެވެ.

މީގެއިތުރުން، މިއީ ޔޫރަޕްގެ ކަނާތު ފިޔައިގެ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ މީހުންނަށް ދިން "ހަދިޔާއެއް" ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ބާރުވެރިކަމަށާއި އިސްރާއީލަށް ގޮންޖެހި ގައުމަކަށް ދިން "އަދަބެއް" ކަމަށް އީރާނުން ސިފަކުރި އެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ބާރުވެރިކަމާ ދެކޮޅުވުމަކީ އެ ގައުމުން ދުވަހަކުވެސް ބަލައިގަންނާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އީރާނުން އިންޒާރު ދިނެވެ.

މި ތުހުމަތުތަކާ ގުޅިގެން އެމެރިކާއިންނާއި އިސްރާއީލުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، އދ. އަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ އިސްރާއީލުގެ ސަފީރު ޑެނީ ޑެނަން ވަނީ މި މައްސަލައިގައި ސްޕެއިން އަމަލުކުރި ގޮތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފަ އެވެ. "އިސްރާއީލަށް ނަސޭހަތް ދިނުމުގައި އެއްވެސް ފުރުސަތެއް ދޫކޮށްނުލާ ސްޕެއިން، އެ ގައުމުގެ ހިޖުރަވެރިންގެ ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި މި ހާލަތާ ގުޅިގެން ސިއުޓާގައި މިވަނީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާންކޮށްފައި،" އެކްސްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ޑެނަން ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އިސްރާއީލަށް ފާޑުކިޔުމުގެ ކުރިން، އެފްރިކާ ބައްރުގައި އަދިވެސް ސްޕެއިންގެ އިސްތިއުމާރީ ސަރަހައްދުތައް ބަލަހައްޓަމުންދާ ސަބަބު ދުނިޔެއަށް ކިޔައިދިނުމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވި އެވެ.

އިސްރާއީލު ސަފީރުގެ މި ވާހަކަތަކަށް ރައްދު ދެއްވަމުން ސްޕެއިންގެ ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރު އޮސްކާ ޕުއެންޓޭ ވިދާޅުވީ، ކަންތައްތައް ވަމުންދާ ގޮތް މިހާރު ވަރަށް ސާފުވަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. މީގެއިތުރުން، އެމެރިކާގެ ކަނާތު ފިޔައިގެ ކޮމެންޓޭޓަރު އެލެކްސް ޖޯންސް ވެސް ވަނީ އިސްރާއީލުން ސްޕޭނަށް "އިސްލާމީ ވަދެގަތުމެއް" ފަށާފައިވާ ކަމަށާއި، މީގެ ފަހަތުގައި އެމެރިކާގެ އެހީތެރިކަން އޮތް ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފަ އެވެ. ކެޓަލާން ރިޕަބްލިކަން ލެފްޓް (އީ.އާރް.ސީ) ގެ ޕާލަމެންޓްރީ ތަރުޖަމާނު ގަބްރިއަލް ރޫފިއަން ވެސް ވަނީ މި ހިޖުރަވެރިންގެ މައްސަލައަކީ އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ މަސްލަހަތު ހިމެނޭ ކަމެއް ކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާފަ އެވެ.

މި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދިފައިވަނީ ޣައްޒާ ހަނގުރާމައާއި އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ކުރާ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން މެޑްރިޑާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. ސްޕެއިން 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހު ފަލަސްތީނަކީ މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެ، ޣައްޒާގައި އިސްރާއީލުން ހިންގަނީ "ގަތުލުއާންމެއް" ކަމަށް ވަނީ ތުހުމަތުކޮށްފަ އެވެ. އަދި އީރާނަށް ހަމަލާދިނުމާ ދެކޮޅު ހެދުމުގެ ގޮތުން އިސްރާއީލުގައި ހުންނަވާ ސަފީރު ދާއިމީކޮށް އަނބުރާ ގެންގޮސް، އެ ހަމަލާތަކުގައި ބައިވެރިވާ އެމެރިކާގެ މަތިންދާބޯޓުތަކަށް ސްޕެއިންގެ ވައިގެ ސަރަހައްދު ވަނީ ބަންދުކޮށްފަ އެވެ.

އިސްރާއީލުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ގިޑިއޯން ސާރު ވަނީ ސްޕެއިން "އަނިޔާވެރިންނާއެކު" ތިބި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވާފަ އެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވެސް ވަނީ ސްޕެއިން ނޭޓޯއާ މެދު އަމަލުކުރަނީ ވަރަށް ގޯސްކޮށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ ފާޑުވިދާޅުވެފަ އެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުން ވަނީ ހަނގުރާމައާ މެދު ސްޕެއިންން ގެންގުޅޭ "އުސޫލީ" ނިންމުންތަކަށް ތައުރީފުކޮށްފަ އެވެ.

ހަމައެއާއެކު، ސްޕެއިންގެ ބޮޑުވަޒީރު ޕެޑްރޯ ސަންޗޭޒްގެ ސަރުކާރުން ދާދިފަހުން 500،000 ގަވާއިދާ ޚިލާފު ހިޖުރަވެރިންނަށް ގާނޫނީ ހުއްދަ ދިނުމާ ގުޅިގެން، ޔޫރަޕްގެ ބައެއް ލީޑަރުން ވަނީ މި ހިޖުރަވެރިންގެ މައްސަލައަކީ އޭނާގެ ދޫދޭ ސިޔާސަތުތަކުގެ ނަތީޖާ ކަމަށް ބުނެ ފާޑުކިޔާފަ އެވެ.

ޔޫރަޕިއަން ކޮމިޝަންގެ ރައީސާ އުރުސުލާ ފޮން ޑާ ލެޔަންއަށް ފޮނުއްވި ސިޓީއެއްގައި ސަންޗޭޒް ވިދާޅުވީ، ޔޫރަޕްގެ ބައެއް ސަރުކާރުތަކާ މެދު އޭނާގެ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އެބަހުރި ކަމަށެވެ. ޔޫރަޕްގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން ދިން ނަމަވެސް، ބައެއް ގައުމުތަކުން "އަމިއްލަ އެދުމާއި، ދޮގު ޚަބަރާއި، ނޭނގުންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް" ޣައިރު ގާނޫނީ ރައްދުތަކެއް ދެމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ ބައިވެރިވުން އޮތް ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކުގެ އިތުރުން، މި މައްސަލައިގައި އެހެން ބައެއް ވާހަކަތައް ވެސް ދަނީ ދެކެވެމުންނެވެ. ސްޕެއިންގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި، މިއީ ހިޖުރަވެރިން ފޮނުވައިދޭ ޖިނާއީ ނެޓްވޯކްތަކުން ސޯޝަލް މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް ހިންގި ކެމްޕޭނެއްގެ ނަތީޖާ އެވެ. އެމީހުން ވަނީ ހިޖުރަވެރިން ވަގުތުން އަނބުރާ ފޮނުވާލުން މަނާކޮށް ސްޕެއިންގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު ހުކުމެއްގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގާފަ އެވެ.

އެއާއެކު، "ދަ ޓެލެގްރާފް" އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ހުޅަނގުގެ ޖާސޫސީ މަސްދަރުތަކުން ބުނަނީ، އަލްޖީރިއާއާއެކު ގުޅުން ބަދަހިކުރަން ސަންޗޭޒް މަސައްކަތް ކުރައްވާތީ، އެކަމުގެ ބަދަލުހިފުމެއްގެ ގޮތުން މޮރޮކޯއިން ބޯޑަރުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ދޫކޮށްލީ ކަމަށެވެ.