ސްރީލަންކާ އާއި ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އެކުވެރިކަމުގެ ހެޔޮނިޔަތް ދެމިއޮތް ނަމަވެސް، ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރިން އޮތް ހަމަހަމަކަމާއި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ ރޫހާ ދުރަށް ދެވޭކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވެން ފަށައިފި: ހައިކޮމިޝަނަރު މަސްއޫދު

ސްރީލަންކާ އާއި ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އެކުވެރިކަމުގެ ހެޔޮނިޔަތް ދެމިއޮތް ނަމަވެސް، ކުރިން އޮތް ހަމަހަމަކަމާއި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ ރޫހާ ދުރަށް ދެވޭކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވެން ފަށައިފި ކަމަށް، ސްރީލަންކާގައި ހުންނަވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޮމިޝަނަރު މަސްއޫދު އިމާދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

ޖުލައި މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ކޮލަމްބޯގައި ބޭއްވި ސްރީލަންކާ-މޯލްޑިވްސް ބިޒްނަސް ކައުންސިލްގެ 18 ވަނަ އަހަރީ އާންމު ޖަލްސާގައި ޝަރަފުވެރި މެހެމާނެއްގެ ގޮތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން ވާހަކަދައްކަވަމުން މަސްއޫދު ވިދާޅުވީ، 2025 ވަނަ އަހަރު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވުނު ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތަކުގެ އަގު ގާތްގަނޑަކަށް 137 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް އަރާފައިވާ ކަމަށެވެ. މީގެ ތެރެއިން ސްރީލަންކާއިން ރާއްޖެއަށް އެކްސްޕޯޓްކުރި މުދަލުގެ އަގަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 130 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރެވެ. އަދި ރާއްޖެއިން ސްރީލަންކާއަށް އިމްޕޯޓްކުރި މުދަލުގެ އަގު އުޅެނީ ގާތްގަނޑަކަށް 5.7 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގައި ކަމަށް މަސްއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.

Advertisement

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސްްރީލަންކާގެ ކުންފުނިތަކުން އިންވެސްޓްކޮށްގެން ހިންގާ ރިސޯޓުތައް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކުރިއަށްދާކަމަށް ވެސް މަސްއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ. 

މަސްއޫދު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހުރި ބޭނުންނެތް ހުރަސްތައް ނައްތާލުމަށާއި، ވިޔަފާރިއާއި އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ފުޅާކުރުމަށް ސްރީލަންކާއާއެކު ގާތުން މަސައްކަތްކުރުމުގައި ދިވެހި ސަރުކާރު ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ދެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކޮށް، ދެ ގައުމުގެ ގުޅުމުގެ ކުރިއަށް އޮތް ބާބަކީ ހަމައެކަނި ފަހުރުވެރި ތާރީޚެއް އޮތް ގުޅުމެއްގެ ގޮތުގައި ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އުޖާލާ މުސްތަގުބަލެއް ހިއްސާކުރާ ގުޅުމެއްގެ ގޮތުގައި ހެދުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން އެކުގައި މި ބިނާކުރަނީ އިތުބާރާއި، ދެފަރާތުގެ އިހުތިރާމާއި، އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ގުޅުމެއް. ދިވެހިރާއްޖެއާއި ސްރީލަންކާއަކީ އެތައް ގަރުނެއްވީ އެކުވެރިކަމެއް އޮތް ދެ ގައުމު. މިއީ ހަމައެކަނި ޖިއޮގްރަފީ ގޮތުން އޮތް ގާތްކަމެއް ނޫން. ތާރީޚާއި، ސަގާފަތާއި، ވިޔަފާރިއާއި، ތައުލީމާއި އަދި އާއިލީ ގުޅުންތަކުން ވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުން ގުޅުވާލާފައި. ސްރީލަންކާއަކީ އަދިވެސް ރާއްޖޭގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ވިޔަފާރީގެ ބައިވެރިޔާ. ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށާއި ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ މުދަލާއި ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ސްރީލަންކާގެ ދައުރު ބޮޑު. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެން އިޚުލާސްތެރިކަމާއެކު ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ ހަގީގަތެއް އެބައޮތް. އަޅުގަނޑުމެންގެ އެކުވެރިކަން ފުން، އަދި އެއީ ހަގީގީ ގުޅުމެއް. އެހެންނަމަވެސް، ދެ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ގުޅުމުން އެ އެކުވެރިކަމުގެ ބާރު ފުރިހަމައަށް ފެންނާކަށް ނެތް. ކުރީގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ގުޅުމަކީ އިތުބާރާއި، ދެފުށް ފެނުމާއި، ދެފަރާތަށް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އޮތް ކަމެއް. މިއަދު ދެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް ހެޔޮނިޔަތް ދެމިއޮތް ނަމަވެސް، ކުރިން އޮތް ހަމަހަމަކަމާއި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ ރޫހާ ދުރަށް ދެވޭކަމުގެ އިހުސާސް ދަނީ ބޮޑުވަމުން،" މަސްއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.

މަސްއޫދު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މި ވާހަކަތައް ދައްކަވަނީ އެއްވެސް ގައުމެއް ދަށްކޮށްލުމުގެ ނިޔަތުގައި ނޫން ކަމަށާއި، ނަމަވެސް މިއީ މިކަމާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލުމަށް ދެއްވާ ދައުވަތެއް ކަމަށެވެ. ހަގީގީ އެކުވެރިންނަކީ އެކަކު އަނެކަކަށް އިހުތިރާމާއެކު ހަގީގަތް ހާމަކުރަން ކެރޭ ބައެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ކުރިން އޮތް ވަރުގަދަ ގުޅުން އަލުން އިއާދަކުރުމަށްޓަކައި، އެ ގުޅުން ބަލިކަށިވާން މެދުވެރިވި ސަބަބުތައް ދެނެގަންނަންޖެހޭ ކަމަށާއި، ސިޔާސަތުތަކާއި އިދާރީ އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވުމަކީ އެއްވެސް ގައުމަކަށް ފައިދާހުރި ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން އަބަދުވެސް މި ދައްކަނީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ޚާއްސަ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ. އެއީ ރަނގަޅު ވާހަކައެއް. އެހެންނަމަވެސް، އެ އެކުވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ދައްކާ ވާހަކައަކަށް ނުހަދައި، ރައްޔިތުންނާއި ވިޔަފާރިތަކަށް އަމަލީ ގޮތުން ފެންނަ ކަމަކަށް ހެދުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ޒިންމާއެއް،" މަސްއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.

ހައިކޮމިޝަނަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރާއްޖެއިން އަބަދުވެސް ސްރީލަންކާއަށް ބަލަނީ މަރުހަބާ ކިޔާ، އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ގައުމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެގޮތުން 2023 އާއި 2025 އާ ދެމެދު، އަލަށް ދޫކުރި ވޯކް ޕާމިޓްތަކާއެކު 30,100 އަށްވުރެ ގިނަ ސްރީލަންކާ ރައްޔިތުން ރާއްޖޭގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. ހަމަ އެ މުއްދަތުގައި ރާއްޖެއިން ވަނީ 238 ސްޓޫޑަންޓް ވިސާއާއި 616 ޑިޕެންޑަންޓް ވިސާ ދޫކޮށްފަ އެވެ. މިއަދު 31,300 އަށްވުރެ ގިނަ ސްރީލަންކާ ރައްޔިތުން ރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅެ، ވަޒީފާ އަދާކޮށް، ކިޔަވައި، ދިވެހި މުޖުތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރަމުންދާކަން މަސްއޫދު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. މި ހިސާބުތަކުން ދޭހަވަނީ ހަމައެކަނި މަސައްކަތްތެރިންގެ އަދަދެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިއީ ސްރީލަންކާގެ ފަންނީ މަސައްކަތްތެރިންނާއި، ވިޔަފާރިވެރިންނާއި، އާއިލާތަކުން ރާއްޖެއަށް ކުރާ އިތުބާރު ރަމްޒުކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ހަމަ އެ މުއްދަތުގައި ސްރީލަންކާގައި ދިރިއުޅޭ ދިވެހިންގެ އަދަދު ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 1,700 އަށް ދަށްވެފަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ކިޔަވާ ކުދިންނާއި، ބެލެނިވެރިންނާއި، ބޭސްފަރުވާއަށް ގޮސް އުޅޭ މީހުންނެވެ. މަސްއޫދު ވިދާޅުވީ މިއީ ހަމައެކަނި އަދަދުތަކެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫން ކަމަށާއި، ނުވަތަ ދެ ގައުމުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ އަދަދު އެއްވަރުކުރަން ގޮވާލާ ގޮވާލުމެއްވެސް ނޫން ކަމަށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ މުހިންމު ސުވާލެއް އުފެދޭ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން މި ފަހުރުވެރިކަމާއެކު ދައްކާ އެކުވެރިކަމުގެ އަސަރު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަޖުރިބާއިން ހަގީގަތުގައިވެސް ފެނޭތޯ؟" މަސްއޫދު ސުވާލު އުފެއްދެވި އެވެ.

ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް އިގްތިސާދީ ބައިވެރިކަން ވަރުގަދަކުރުމުގައި ސްރީލަންކާ-މޯލްޑިވްސް ބިޒްނަސް ކައުންސިލުން އަދާކުރަނީ މުހިންމު ދައުރެއްކަން މަސްއޫދު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އަދި މި ކައުންސިލުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ޒަމާންވީ ގާތް އެކުވެރިކަމެއްގެ ބިންގަލުގެ މަތީގައިކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.