ފިލިޕީންސް އަށް 6.5 ގެ ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއް އަތުވެއްޖެ

ފިލިޕީންސްގެ ދެކުނު ސަރަހައްދަށް ހުކުރު ދުވަހު ރިކްޓަރ މިންގަނޑުން 6.5 ގެ ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއް އަތުވެއްޖެ ކަމަށް ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް ޖިއޮލޮޖިކަލް ސަރވޭ (ޔޫއެސްޖީއެސް) އިން ބުނެފިއެވެ. މި ބިންހެލުން އައިސްފައި މިވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް އައި ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއްގައި 80 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވިތާ ތިން ހަފުތާވެސް ނުވަނީހެވެ.

ޔޫއެސްޖީއެސް އިން މައުލޫމާތު ދޭ ގޮތުގައި، މި ބިންހެލުން އައިސްފައިވަނީ އެ ގައުމުގެ ގަޑިން ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭގަނޑު 7:42 (ޖީއެމްޓީން 11:42) ގައެވެ. މި ބިންހެލުން އައީ މިންޑަނާއޯ ރަށުގެ ހޯސޭ އަބާދު ސަންތޯސް އަވަށުގެ ހުޅަނގު ދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 35 ކިލޯމީޓަރު ދުރަށް، ކަނޑުގެ 52.4 ކިލޯމީޓަރު (33 މޭލު) އަޑިއަށެވެ. ޔޫއެސްޖީއެސް އިން ކުރިން މި ބިންހެލުމުގެ ބާރުމިން 6.7 ގައި ހުރި ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، ފަހުން ވަނީ އެ އަދަދު 6.5 އަށް އިސްލާހުކޮށްފައެވެ.

މި ބިންހެލުމާ ގުޅިގެން ސުނާމީގެ އެއްވެސް އިންޒާރެއް ނެރެފައެއް ނުވެއެވެ.

ސަންތާ މާރިއާ އަވަށުގެ ރެސްކިއު އޮފިޝަލެއް ކަމަށްވާ ޖަރސަން ތަލާހިގް އޭއެފްޕީ ނިއުސް އެޖެންސީއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ، މި ބިންހެލުމުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާވިކަމުގެ ނުވަތަ މުދަލަކަށް ގެއްލުންވިކަމުގެ ރިޕޯޓެއް މިހާތަނަށް ލިބިފައިނުވާ ކަމަށެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ބުނި ގޮތުގައި، މިއީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއް ނަމަވެސް، ބިންހެލުން އައީ ވަރަށް ކުއްލިއަކަށެވެ. އަދި ބިންހެލުން އައި ވަގުތު ބައެއް އިމާރާތްތައް ތަޅުވަމުންދިޔަ މަންޒަރު ފެނުނު ކަމަށްވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.

މިދިޔަ ޖޫން މަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު މިންޑަނާއޯއަށް އައި ރިކްޓަރ މިންގަނޑުން 7.8 ގެ ބާރުގަދަ ބިންހެލުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ އިމާރާތްތަކެއް ވެއްޓި، ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިވެއެވެ. އެ ހާދިސާގައި އެތައް ހާސް ބަޔަކު ހާލުގައި ޖެހުނުއިރު، މުޅި ސަރަހައްދަށް ސުނާމީގެ އިންޒާރުވެސް ނެރުނެވެ.

އެ ބާރުގަދަ ބިންހެލުމުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ އަޑީގެ ބިންގަނޑު ދެ މީޓަރު (6.6 ފޫޓު) އަށް މައްޗަށް އުފުލި، ކުރިން ކަނޑުގެ އަޑީގައި ހުރި މުރަކަތައް ފެންމަތިވެފައިވެއެވެ. "ކޯސްޓަލް އަޕްލިފްޓް" ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ބިންވިދުރި ހާދިސާގެ ސަބަބުން، އެ ސަރަހައްދުގެ އަތިރިމަތި 200 މީޓަރަށްވުރެ ބޮޑަށް ބޭރަށް ނުކުމެފައިވެ އެވެ.

ޖޫން 8 ގައި އައި ފުރަތަމަ ބިންހެލުމަށްފަހު ދެ ގަޑިއިރު ނުވަނީސް، އެ ސަރަހައްދަށް ބާރުގަދަ ލޮޅުންތަކެއް (އެފްޓަރޝޮކްސް) އަރާފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 6.5 ގެ ބާރުމިނުގެ ލޮޅުމެއްވެސް ހިމެނެއެވެ.

ހުކުރު ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ލިބިފައިވާ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ޖޫން 8 ގެ ބިންހެލުމުގައި 81 މީހުން މަރުވެ، 1،300 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް އެކިވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިފައިވެއެވެ.

ފިލިޕީންސަކީ ޕެސިފިކް "ރިންގް އޮފް ފަޔަރ" ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ ގައުމަކަށް ވުމުން، އެ ގައުމަށް ބިންހެލުން އައުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. މި ސަރަހައްދަކީ ޖަޕާނުން ފެށިގެން ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާ އަދި މުޅި ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ ސަރަހައްދަށް ދެމިގެން ގޮސްފައިވާ، ބިންހެލުންތައް އައުން ގާތް ސަރަހައްދެކެވެ.

މިންޑަނާއޯގެ އައްސޭރިފަށާ 50 ކިލޯމީޓަރު (31 މޭލު) ކައިރީގައި އޮންނަ "ކޮޓަބާޓޯ ޓްރެންޗް" އަކީ ގިނަގިނައިން ބިންހެލުން އަންނަ ސަރަހައްދެކެވެ. އެގޮތުން މިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައިވެސް އެ ސަރަހައްދަށް ކުދިކުދި އެތައް ހާސް ބިންހެލުމެއް އައިސްފައިވާކަން ރެކޯޑުކުރެވިފައިވެ އެވެ.