އީރާން ހަނގުރާމައިގެ އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނީ ނަތަންޔާހޫ އަށް
އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން، ވޮޝިންޓަންގެ ނިންމުންތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވޭނެ ހަމައެކަނި ލީޑަރަކީ އޭނާ ކަމަށް ދައްކައިގެން ނަތަންޔާހޫ ބިނާކުރި ސިޔާސީ ތަަސްވީރަށް ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެއް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައި. އީރާނާއި ހިޒްބުالله ބަލިކޮށްލުމަށް ކުރި ހަނގުރާމައިގައި އަމާޒުތައް ހާސިލުނުވުމުގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ އިތުބާރު ގެއްލި ނަތަންޔާހޫ މިހާރު ވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މަސްރަހުގައި އެކަހެރިވެފައި.
ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ޕެރިހުގައި 2026 އޭޕްރީލް 18 ވީ ހޮނިހިރު ދުވަހު ފާހަގަކުރި ބައިނަލްއަގުވާމީ ފަލަސްތީނުގެ ގައިދީންގެ ދުވަހުގެ މުޒާހަރާގެ ތެރެއިން، އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫގެ ފޮޓޯއަކަށް މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިއަކު ފައިން އަރައި އެ ފޮޓޯ ފިސްފިސްކޮށްލަނީ. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިގެންދާނީ އިސްރާއީލުން އީރާނާ މެދު ގެންގުޅޭ އިސްތިރާތީޖީ ސިޔާސަތަށް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބިނާކުރި ސިޔާސީ ތަަސްވީރަށް ލިބުނު ނާކާމިޔާބީއެއް ކަމަށް މުހައްލިލުންނާއި އެމެރިކާގެ ކުރީގެ އޮފިޝަލުން ބުނެފިއެވެ. ނަތަންޔާހޫ ވަނީ އީރާނުގެ މައްސަލައިގައި ވޮޝިންޓަންގެ ނިންމުންތައް ބަދަލުކޮށްލެވޭނެ ހަމައެކަނި އިސްރާއީލުގެ ލީޑަރަކީ އޭނާ ކަމަށް ދައްކުވައިދީފައެވެ.
ނަތަންޔާހޫގެ ސިޔާސީ ވަނަވަރު ބިނާކޮށްފައިވަނީ ކެރޭ، އުނދަގޫ ކަންކަން ކުރެވޭ މީހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ އީރާނުގެ މައްސަލައިގައި އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުގެ އިސްތިރާތީޖީ ވިސްނުން އެއްގަލަކަށް އެރުވޭނެ ހަމައެކަނި ލީޑަރަކީ އޭނާ ކަމަށް ބުނާ ބުނުމެވެ. އެމެރިކާގެ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ތާއީދު ހޯދައިގެން، އޭނާ އަމިއްލަ ނަފްސު ސިފަކުރީ އެމެރިކާގެ ރައީސުންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވޭނެ ހަމައެކަނި އިސްރާއީލުގެ ވެރިޔާގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އީރާނު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި މެދުނުކެނޑި އަސްކަރީ ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކޮށްގެން ކަމަށް އޭނާ އަބަދުވެސް ވަކާލާތު ކުރިއެވެ.
ނަތަންޔާހޫގެ ބާރުގަދަ ދުވަސްވަރު، ޑިޕްލޮމޭޓުން އޭނާ ސިފަކުރީ "އެމެރިކާގެ ކަންފަތްދޮށުގައި ވާހަކަދައްކާ މީހާ" ނުވަތަ "އެމެރިކަން ވިސްޕަރާ" ގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ ފޯނު ކޯލަކުން ވޮޝިންޓަންގެ އިސްތިރާތީޖީ ނިންމުންތައް އިސްރާއީލުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ބަދަލުކޮށްލުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރި ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މުހައްލިލުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ އެހެން އެއްވެސް ބޮޑުވަޒީރަކު ނަތަންޔާހޫ ފަދައިން އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސްގައި ތަގުރީރުކޮށް، އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އެހާ ވަރުގަދަ ސިޔާސީ ނުފޫޒެއް ގާއިމުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ނަމަވެސް، މިއަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ފެށި ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ވޮޝިންޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު ވެވުނު ވަގުތީ އެއްބަސްވުމުން ފެންނަނީ މުޅިން ތަފާތު މަންޒަރެއް ކަމަށް މުހައްލިލުން ބުނެއެވެ. ވޮޝިންޓަންގެ އީރާނު ސިޔާސަތު ބައްޓަންކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ނަތަންޔާހޫއަށް މިހާރު މަޖުބޫރުވެފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ނިންމުންތަކަށް ބޯލެނބުމަށެވެ. އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ކުރައްވާ މަސައްކަތުގައި، އިސްރާއީލުގެ އިއުތިރާޒުތަކަށް ދެނީ ވަރަށް ކުޑަ ސަމާލުކަމެކެވެ.
އެމެރިކާގެ ކުރީގެ އޮފިޝަލް ޑެނިސް ރޮސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ އެތެރޭގެ މަސްރަހުގައިވެސް ނަތަންޔާހޫއަށް އޮތް ގޮންޖެހުންތައް ބޮޑެވެ. އޭނާ މިހާރު ހުރީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލަން ބޭނުންވާ އެމެރިކާގެ ރައީސަކާއި، ދޫދިނުމާ ދެކޮޅު އިސްރާއީލުގެ އާންމުންނާ ދެމެދު ތާށިވެފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް ލުބުނާނުގެ މައްސަލައިގައެވެ. ސިފައިން ބޭލުމަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން އޭނާއަށް އަންނާނެ ބޮޑު ލޮޅުމަކަށް ވާއިރު، ހަނގުރާމަ ވަރުގަދަކުރުމަކީ ވޮޝިންޓަނާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.
އީރާނާ ކުރިމަތިލި ވަރުގަދަ ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ތާރީޚުގައި ނަން ފަވާލެވޭނެ ކަމަށް ނަތަންޔާހޫ އުއްމީދު ކުރި ނަމަވެސް، މި ހަނގުރާމަ ވެގެންދާނީ އޭނާގެ ބާރުގެ އަސްލު ކަމަށްވާ އެމެރިކާގެ ނުފޫޒު ގެއްލިގެންދިޔަ ހަނގުރާމައަށެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން އެކަހެރިވެ، އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާގެ ފިއްތުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާ ނަތަންޔާހޫއަށް، އޭނާގެ ސިޔާސީ ހަޔާތް ބިނާކުރި އެންމެ ބޮޑު ބާރު މިހާރު މިވަނީ އެންމެ ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމަށް ބަދަލުވެފައެވެ.
އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ފެށިއިރު، ނަތަންޔާހޫ ވައުދުވީ ފުރިހަމަ ކާމިޔާބީއެއް ހޯދައިދޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ވައްޓައެއް ނުލެވުނެވެ. ލުބުނާނުގެ ހިޒްބުالله ބަލިކޮށްލެވޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. އަދި އިޒްރޭލުގެ އުތުރުގެ ސަރަހައްދުތަކުން ގެދޮރު ދޫކޮށް ދިޔަ މީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަމާއެކު އެނބުރި އާދެވޭނެ މަގެއްވެސް ދެއްކިފައެއް ނުވެއެވެ.
ނަތަންޔާހޫގެ ކުރީގެ އެޑްވައިޒަރު އަވީވް ބުޝިންސްކީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ އެއްބަސްވުމަކީ ނަތަންޔާހޫއަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެކެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، ނަތަންޔާހޫއަށް އީރާނާ ދެކޮޅު ހަނގުރާމަ ނާކާމިޔާބުވުމުގެ އިތުރުން، އެކުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި ޓްރަމްޕްގެ އިތުބާރުވެސް ގެއްލިފައިވާ ކަމަށެވެ. މިހާރު އޭނާ ހުރީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން އެކަހެރިވެފައިވުމުގެ އިތުރުން، ޓްރަމްޕާ އެކުވެސް ބޮޑު ޚިޔާލުތަފާތުވުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނަތަންޔާހޫގެ އޮފީހުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް މި މަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ނަތަންޔާހޫ ވިދާޅުވީ، އޭނާ އާއި ޓްރަމްޕާ ދެމެދު އޮތީ ގިނަ ކަންކަމުގައި އެއްބަސްވާ، އަދި ބައެއް ކަންކަމުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވާ ބައިވެރިންގެ ގުޅުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އީރާނާއި އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ޖަމާއަތްތަކާ ދެކޮޅަށް އިސްރާއީލުން ހޯދި "ބޮޑެތި ކާމިޔާބީތައް" ކުޑަކޮށް ދެއްކުމަށް ބަޔަކު ރޭވުންތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ތުހުމަތު ކުރެއްވިއެވެ.
ވައިޓް ހައުސްގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕާއި ނަތަންޔާހޫއާ ދެމެދު އޮތީ ވަރުގަދަ ގުޅުމެކެވެ. އަދި އީރާނުގެ އަސްކަރީ ގާބިލުކަން ނައްތާލުމަށް ކުރި ހަނގުރާމައިގައި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާއަކީ "އާދަޔާ ހިލާފު ބައިވެރިއެއް" ކަމަށްވެސް އެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.
މުހައްލިލުން ބުނާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުގެ ލީޑަރުންގެ މެދުގައި އޮތް ޚިޔާލުތަފާތުވުމަކީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ގުޅުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދެ ގައުމުގެ މަގްސަދުތައް ތަފާތުވުމުގެ މައްސަލައެކެވެ. ޓްރަމްޕް ބޭނުންފުޅުވަނީ މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައިން އެމެރިކާ ދުރުވާށެވެ. ނަމަވެސް ނަތަންޔާހޫ ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އިޒްރޭލުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި އީރާނާއި ހިޒްބުالله އަށް މެދުނުކެނޑި ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރަން ޖެހެއެވެ.
ވޮޝިންޓަނުން މިހާރު ދަނީ ސީދާ ތެހެރާނާ އެކު މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ. އަދި ލުބުނާނުގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ކަންކަން ބޮޑު އޮނިގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ފައްތައި، މައްސަލަ ހައްލުކުރާނެ އުސޫލުތަކެއް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. ސަރަހައްދީ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސްދަރުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން މުހިންމު ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި އިސްރާއީލު މިހާރު ވަނީ ބާކީކޮށްލާފައެވެ.
ކުރިން ނަތަންޔާހޫއަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި މުއާމަލާތްކުރާ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކުނު ނަމަވެސް، މިހާރު އެމެރިކާއިން އޭނާ ދެކެނީ އެއްބަސްވުމަކަށް ދިއުމަށް އޮތް ހުރަހެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށް މަސްދަރުތަކުން ބުނެއެވެ.
ޓްރަމްޕް ވަނީ ލުބުނާނުގައި އިޒްރޭލުން ހިންގާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް އާންމުކޮށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވޭންސް ވަނީ، ދުނިޔޭގައި އިސްރާއީލަށް އޮތް ހަމައެކަނި ބާރުގަދަ އެކުވެރިޔާއަށް ހަމަލާ ނުދިނުމަށް އިންޒާރު ދެއްވައި، އެމެރިކާގެ އެހީތެރިކަމަކީ ޝަރުތުތަކެއްގެ މައްޗަށް އޮތް އެއްޗެއްކަން ހަނދާންކޮށްދެއްވާފައެވެ.
ނަތަންޔާހޫގެ ވިސްނުން ދަންނަ އިސްރާއީލުގެ ދެ އޮފިޝަލަކު ބުނި ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕާއި ވެންސްގެ ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ ސިޔާސަތަށް، ހާއްސަކޮށް ހަތިޔާރު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަތުވެދާނެ ކަމަކަށް ނަތަންޔާހޫ ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. އެއީ އިޒްރޭލުން ލުބުނާނުގައި ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ނަމަވެސްމެއެވެ.
ނަމަވެސް ޓްރަމްޕް ވަނީ އެމެރިކާގެ މަސްލަހަތަށްޓަކައި އިސްރާއީލުގެ ބޭނުންތަކަށްވުރެ ކުރިއަށް އެމެރިކާގެ ނިންމުންތައް ނެރުއްވާނެ ކަމުގެ އިޝާރާތެއް ދެއްވާފައެވެ. މި މަހު ދެއްވި ޓީވީ އިންޓަވިއުއެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އޭނާ ނަތަންޔާހޫ ގާތު ކަމަކު ބުނެފިނަމަ، ނަތަންޔާހޫ އެކަމެއް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.
މުހައްލިލުން ބުނާ ގޮތުގައި، އީރާނުން މަސައްކަތް ކުރާނީ އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ މި ފަރަގު އިތުރަށް ބޮޑުކުރުމަށެވެ. އެގޮތުން ލުބުނާނުގައި އިޒްރޭލުން ހިންގާ ކޮންމެ އަސްކަރީ ހަރަކާތަކީ ޓްރަމްޕްގެ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތަކަށް ހުރަސްއެޅުމަށް ކުރާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކައި، އެމެރިކާއަށް އިސްރާއީލާ އެކު ދެމިއޮތުން ނުވަތަ އެއްބަސްވުން ދެމެހެއްޓުމުގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ނިންމަން މަޖުބޫރު ކުރުވާނެއެވެ.
އެމެރިކާގެ މުހައްލިލުން ބުނާ ގޮތުގައި، ނަތަންޔާހޫގެ މަގާމު މިހާ ބޮޑަށް ނާޒުކުވީ އޭނާ އަށް އެމެރިކާ އިން ދޭ ސިޔާސީ ރައްކާތެރިކަން ގެއްލުމުންނެވެ.
އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އޭނާ ވަނީ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ތާއީދު ހޯދައި، ޑިމޮކްރެޓިކް ސަރުކާރުތަކާ ދެކޮޅަށް އެ ބާރު ބޭނުންކޮށްފައެވެ. 2015 ވަނަ އަހަރު ބަރަކް އޮބާމާގެ ސަރުކާރުން އީރާނާއެކު ވީ ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުމާ ދެކޮޅަށް އޭނާ ވަނީ ކޮންގްރެސްގައި ހުރެ ފާޅުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރު ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީން ނަތަންޔާހޫއަށްޓަކައި ޓްރަމްޕާ ދެކޮޅަށް ނުނިކުންނާނެ ކަމަށް މުހައްލިލުން ބުނެއެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލާއިރު، އެމެރިކާ-އީރާނު އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ނަތަންޔާހޫގެ މައިގަނޑު ދެ އިސްތިރާތީޖީ އަމާޒަށް ވަނީ ހުރަސް އެޅިފައެވެ. އޭނާގެ ސިޔާސީ މުސްތަގުބަލު ބިނާކުރީ އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަލިކަށިކޮށްލުމަށާއި، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާ އެކު ގުޅުން ގާއިމުކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ.
ނަމަވެސް މީގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ކަމެއް ހާސިލެއް ނުވިއެވެ. އީރާނުގެ ލީޑަރުން މި ހަނގުރާމައިން އަދިވެސް ފެންނަނީ ވަރުގަދަކޮށް ތިއްބަވަނިކޮށެވެ. އަދި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާ އެކު ގުޅުން ގާއިމުކުރުމުގެ އުއްމީދުވެސް މިހާރު ވަނީ އަތްނުފޯރާ ފަށަށް ގޮސްފައެވެ.
