އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ ސުލްޙަ މަޝްވަރާތައް ސުވިޒަލޭންޑްގައި ފަށަން ތައްޔާރުވެއްޖެ
އެމެރިކާ އާއި އީރާނުން 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވީ ނަމަވެސް، ލުބުނާނަށް އިސްރާއީލުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އީރާނުން ވަނީ އިންޒާރު ދީފައި. މި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއެކުވެސް، ނިއުކްލިއާ މައްސަލައާއި ސަރަހައްދީ ސުލްޙައަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި ދެ ގައުމުގެ އިސްވެރިންގެ މެދުގައި ބާއްވާ މުހިންމު މަޝްވަރާތައް ސުވިޒަލޭންޑުގައި ފެށުމަށް މިހާރު ވަނީ ތައްޔާރުވެފައި. ޕާކިސްތާނުން މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ މި ބައްދަލުވުމުގައި، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން ދެމެހެއްޓުމަށާއި ވިޔަފާރި އުޅަނދުފަހަރުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ފުޅާދާއިރާއެއްގައި މަޝްވަރާކުރާނެ.

މި ފޮޓޯއިން ފެންނަނީ، މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތައް ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމަށް ބާއްވާ މަތީ ފަންތީގެ މަޝްވަރާތަކުގެ ކުރިން، 2026 ޖޫން 21 ވަނަ ދުވަހު ސްވިޒަލޭންޑްގެ ލޭކް ލޫސާން ފެންނަ ގޮތަށް ހުރި ބާގަންސްޓޮކް ލަގްޒަރީ ހޮޓެލް ކޮމްޕްލެކްސްގެ އިމާރާތެކެވެ. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވެންސް އާއި އީރާނުގެ އިސް މަޝްވަރާވެރިޔާ މުޙައްމަދު ބާގިރު ގާލީބާފް އިސްކޮށް ތިއްބަވައިގެން ކުރިއަށްގެންދާ ސުލްޙައިގެ ވާހަކަތައް އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ފެށުމަށް ހަމަޖެހިއްޖެއެވެ. ސުވިޒަލޭންޑުގެ ފަރުބަދަމަތީ ރިސޯޓެއްގައި ބާއްވާ މި ބައްދަލުވުމަކީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ. ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް މުހިންމު ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އީރާނުން ކުރާ ދަޢުވާއާ މެދު ދެ ގައުމުގެ މެދުގައި ވަނީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދިފައެވެ.
މި މަޝްވަރާތަކަށް މަގުފަހިކުރުމުގެ ގޮތުން އެމެރިކާ އާއި އީރާނުން 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވީ ނަމަވެސް، ލުބުނާނަށް އިސްރާއީލުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައިއާރުޖީސީ) އިން ހޮނިހިރު ދުވަހު ވަނީ އިޢުލާންކޮށްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެ ސަރަހައްދުން ވިޔަފާރި އުޅަނދުފަހަރު ދަތުރުކުރަމުންދާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނެއެވެ.
މި ކުރިއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން، ޕާކިސްތާނުން މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކޮށްގެން އެކުލަވާލި ވަގުތީ އެއްބަސްވުމުގެ މަޝްވަރާތަކަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު މަސް ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔަ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އެކުލަވާލި މި އެއްބަސްވުމުގައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާއި އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަން ވަނީ މިދިޔަ ބުދަ ދުވަހު ސޮއިކުރައްވާފައެވެ.
ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވޭންސް އާއި އެމަނިކުފާނުގެ އަނބިކަނބަލުން އުޝާ ވޭންސް އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި ވަނީ މަޝްވަރާތައް ބާއްވާ ބިއުރގަންސްޓޮކް ރިސޯޓަށް ވަޑައިގެންފައެވެ. ފެހިކަން ގަދަ ފަރުބަދަތަކުގެ ތެރެއިންލާފައި އޮންނަ ހަނި މަގަކުން ދަތުރުކޮށް މި ރިސޯޓަށް ވަޑައިގެންނެވިއިރު، ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރުގަދަކޮށް ހަތިޔާރު އެޅި ގާޑުން ދިޔައީ ސަރަހައްދު ބަލަހައްޓަމުންނެވެ.
ވޭންސް އުންމީދު ކުރައްވަނީ ނިއުކްލިއާ މައްސަލައާއި ލުބުނާނުގެ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ލިބޭނެ ކަމަށް
މެދުވެރިންނާއެކު ކުރިއަށްދާ މި މަޝްވަރާތައް އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި ފެށޭނެ ކަމަށް ސުވިޒަލޭންޑުގެ ފެޑަރަލް ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ފޮރިން އެފެއާޒުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
އެމެރިކާގެ މެރީލޭންޑްގައި ހުންނަ ޖޮއިންޓް ބޭސް އެންޑްރޫސްއިން ފުރާވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ވޭންސް ވިދާޅުވީ، ނިއުކްލިއާ މައްސަލައާއި ލުބުނާނުގައި ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ މައްސަލައިގައި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ. އަދި މި މަޝްވަރާތައް މަދުވެގެން ދެ ދުވަހަށް ދެމިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑުން ވަނީ ލުބުނާނުގައި އިސްރާއީލުން ހިންގަމުންދާ "ޖަރީމާ" ތަކަކީ ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އެމެރިކާވެފައިވާ އިގުރާރާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށް ބުނެ ތުހުމަތުކޮށްފައެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި އުފުލާ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއާ ކައިރިވާ އުޅަނދުފަހަރަށް ނުރައްކާ އޮތް ކަމުގެ އިންޒާރުވެސް ވަނީ ދީފައެވެ. ފެބްރުއަރީ 28 ގައި އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ހަމަލާތައް ފެށުމުގެ ކުރިން މި ކަނޑުއޮޅިއަކީ ވިޔަފާރީގެ މުހިންމު މަގކެވެ.
ލުބުނާނުގައި ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވީ ނަމަވެސް، އިސްރާއީލުގެ ސިފައިންނާއި އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހިޒްބުالله ޖަމާއަތުން ހޮނިހިރު ދުވަހުވެސް ވަނީ އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ހަމަލާދީފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑުން ބުނި ގޮތުގައި ހޮނިހިރު ދުވަހު 55 ވިޔަފާރި އުޅަނދަކުން 17 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ތެޔޮ ފީފާ ހިފައިގެން ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުރަސްކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ވިޔަފާރި އުޅަނދުފަހަރުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ރައްކާތެރިކަން އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭނެ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެއެވެ.
ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލާފައިވާ ވަގުތުގައާއި އޭގެ ފަހުންވެސް، އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަތުން އެއްވެސް ފީއެއް ނުނަގާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ސުލްޙައިގެ މަޝްވަރާތައް ނާކާމިޔާބުވެއްޖެ ނަމަ އެމެރިކާއިން ފީއެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، ސުލްޙައިގެ އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެ ނަމަ، މެދުއިރުމަތީގެ ގައުމުތަކުގެ "ބަލަދުވެރި އެއް" ގޮތުގައި އެމެރިކާއިން ފޯރުކޮށްދޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގުގެ ގޮތުގައި ފީއެއް ނެގުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށެވެ.
އީރާނުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީގެ މުޝީރު މުޙައްމަދު މުޚްބަރު ވަނީ، ލުބުނާނު ހިމެނޭހެން "ހުރިހާ ފްރަންޓެއްގައި" ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އީރާނާއެކު ވެފައިވާ 14 ނުކުތާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ފުރަތަމަ މާއްދާ ތަންފީޒުކުރުމަށް އެމެރިކާ ނުކުޅެދިފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވާފައެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އެއްބަސްވުމަކީ ހަމައެކަނި ކަރުދާހުގައި އޮތް އެއްޗަކަށްވާހާ ހިނދަކު، މެދުއިރުމަތީގެ ހަކަތައިގެ ސަޕްލައި މެދުކެނޑިފައި އޮންނާނެ ކަމަށެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، އީރާނުގެ ތެލާބެހޭ ވަޒީރު މުޙުސިން ޕަކްނެޖާދު ވިދާޅުވީ، ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން އެއްބަސްވުމުގެ ރޫޙާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރާނަމަ، އިންވެސްޓްމަންޓުގެ އެތައް ސަތޭކަ ފުރުސަތުތަކެއް ތައްޔާރަށް އެބަހުރި ކަމަށެވެ. މިކަން ހާމަކޮށްފައިވަނީ އެ ވުޒާރާގެ ނޫސް އޭޖެންސީ ކަމަށްވާ "ޝާނާ" އިންނެވެ.
ލުބުނާނުގައި ތިބި ސިފައިންގެ ދިފާއުގައި މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް އިސްރާއީލުން ބުނޭ
އީރާނުގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި، ސުވިޒަލޭންޑަށް ވަޑައިގެންނެވި އީރާނުގެ ވަފުދުގައި ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީގެ އިތުރުން ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ބެހޭ އިސް އޮފިޝަލުންނާއި، މަރުކަޒީ ބޭންކާއި ތެލާބެހޭ އިދާރާގެ އިސް ބޭފުޅުން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.
އެމެރިކާގެ ވަފުދުގައި ނައިބު ރައީސް ވޭންސްގެ އިތުރުން، ޚާއްޞަ މަންދޫބުން ކަމަށްވާ ސްޓީވް ވިޓްކޮފް އާއި ޓްރަމްޕްގެ ދަނބިދަރިކަލުން ޖެރެޑް ކުޝްނަރ ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.
އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާޢީލް ބަޣާއީ ވިދާޅުވީ، މީގެ ކުރިންވެސް އަނެއް ފަރާތުން އެއްބަސްވުންތަކަށް އިޙްތިރާމްކޮށްފައި ނުވާތީ، މިފަހަރު އެއްބަސްވުންތައް ފުރިހަމައަށް ތަންފީޒުކުރުމަށް އީރާނުން ބާރުއަޅާނެ ކަމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެހްބާޒް ޝަރީފާއި އަސްކަރިއްޔާގެ ވެރިޔާ ފީލްޑް މާޝަލް ސައްޔިދު އާސިމް މުނީރުވެސް މި މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް މިހާރު ވަނީ އެ ރިސޯޓަށް ވަޑައިގެންފައެވެ. އެ ސަރަހައްދުގެ މަތިން ހެލިކޮޕްޓަރުތައް ދިޔައީ އުދުހެމުންނެވެ.
އެމެރިކާއިން ފުރާވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން ފޮކްސް ނިއުސްއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ވޭންސް ވިދާޅުވީ، ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން ދެމިއޮންނާނެ ކަމުގެ އިތުބާރު އެބައޮތް ކަމަށާއި، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަމުގެ އެއްވެސް ހެއްކެއް ފެންނަން ނެތް ކަމަށެވެ.
އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާއި އެހެނިހެން މައްސަލަތަކާ މެދު މަޝްވަރާ ފެށުމުގެ އެއް ޝަރުތަކީ ލުބުނާނުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމެވެ. ނަމަވެސް، ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރަން ފެށިތާ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި އިސްރާއީލުން ދިން ހަމަލާތަކުގައި 20 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ލުބުނާނުގެ ސިވިލް ޑިފެންސް އޮފިޝަލުން ބުނެއެވެ.
އިސްރާއީލުން ބުނަނީ އެއީ ހިޒްބުالله އިން ދިން ހަމަލާތަކަށް ދިން ރައްދު ހަމަލާތަކެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހިޒްބުالله އިން ބުނީ ލުބުނާނުގެ ފަސްގަނޑުގައި އިސްރާއީލަށް ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ނުދޭނެ ކަމަށެވެ.
އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި އިސްރާއީލުން ބައިވެރިނުވާ ކަމަށާއި، ލުބުނާނުގެ ހިފާފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި އިސްރާއީލު ސިފައިން ދެމިތިބޭނެ ކަމަށް އެ ގައުމުން ބުނެއެވެ. އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އެ ގައުމުން އިޙްތިރާމްކުރާނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ނުރައްކަލަކާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށެވެ.
އިސްރާއީލުގެ ޗެނަލް 12 އިން ރިޕޯޓްކުރި ގޮތުގައި، ބޮޑުވަޒީރާއި ދިފާއީ ވަޒީރު ވަނީ ލުބުނާނުގައި ހަމަލާދިނުން ހުއްޓާލުމަށް އަސްކަރިއްޔާއަށް އަންގާފައެވެ. ނަމަވެސް، ހިފާފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުން ސިފައިން ފަހަތަށް ނުޖެހޭނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.
އިސްރާއީލުގެ ހީބްރޫ ޔުނިވާސިޓީން ކުރި ސާވޭއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 92 އިންސައްތަ އިސްރާއީލު މީހުން ގަބޫލުކުރަނީ މި ހަނގުރާމައިން އިސްރާއީލަށްވުރެ ބޮޑު ފައިދާއެއް ކުރީ އީރާނަށް ކަމަށެވެ. މި ހަނގުރާމައިން އިސްރާއީލު މޮޅުވި ކަމަށް ގަބޫލުކުރަނީ އެންމެ 8 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، 90 އިންސައްތަ މީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ހަނގުރާމައިގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލެއް ނުވެއެވެ. އަދި ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ހޯއްދެވި ކަމަށް ވިދާޅުވާ ކާމިޔާބީތައް ގަބޫލުކުރަނީ 30 އިންސައްތައަށްވުރެ މަދު ބައެކެވެ.
ލުބުނާނުގެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުނާ ގޮތުގައި މާރިޗު 2 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން އިސްރާއީލުން ދިން ހަމަލާތަކުގައި 4،057 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ސިއްހީ އެހީތެރިންނާއި، އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހަނގުރާމަވެރިންގެ އަދަދެއް ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ.
އިސްރާއީލުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ހިޒްބުالله އާއެކު ހިނގި ކުރިމަތިލުންތަކުގައި އެ ގައުމުގެ 32 ސިފައިންނާއި 4 އާންމުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ.
މަސްދަރު: ރޮއިޓާސް







