އީލޮން މަސްކް ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ޓްރިލިއަނަރަށް

ސްޕޭސް އެކްސް ރޮކެޓް ކުންފުނީގެ ހިއްސާގެ އަގުތައް އާދަޔާޚިލާފަށް މައްޗަށް ދިއުމާ ގުޅިގެން، ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޓްރިލިއަނަރެއްގެ ލަގަބު އީލޮން މަސްކް ހުކުރު ދުވަހު ހޯދައިފިއެވެ.

ބްލޫމްބާގް ރިޗް ލިސްޓުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ޓެސްލާ އަދި ސްޕޭސް އެކްސްގެ ބާނީ އީލޮން މަސްކްގެ މިލްކިއްޔާތުގެ އަގު މިހާރު ވަނީ 1.11 ޓްރިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް (828 ބިލިއަން އިނގިރޭސި ޕައުންޑަށް) އަރާފައެވެ. މިއާއެކު އޭނާ ވަނީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުއްސަނދި މީހާގެ މަގާމު އިތުރަށް ކަށަވަރުކޮށްފައެވެ.

މަސްކްގެ މިލްކިއްޔާތު މިހާ ބޮޑަށް އިތުރުވެގެން ދިޔައީ، ރޮކެޓާއި މުވާސަލާތީ ޚިދުމަތްތަކުގެ އިތުރުން އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) ގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ސްޕޭސް އެކްސް ކުންފުނި 2.2 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަގަކާއެކު ނަސްޑެކް ސްޓޮކް އެކްސްޗޭންޖުގައި ލިސްޓުކުރުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

ސްޕޭސް އެކްސް އިން ބުނި ގޮތުގައި އެ ކުންފުނީގެ ހިއްސާއެއް ވިއްކުމަށް ހަމަޖެއްސީ 135 ޑޮލަރަށެވެ. ނަމަވެސް، ޖައްވީ ދާއިރާއާއި މަސްކްގެ ކުންފުނިތަކަށް އިންވެސްޓަރުންގެ މެދުގައި އޮތް ބޮޑު ޝައުގުވެރިކަމެއްގެ ސަބަބުން، ހިއްސާގެ ބާޒާރު ހުޅުވުނުއިރު އަގު ހުރީ 150 ޑޮލަރުގައެވެ. އަދި އެއް ވަގުތެއްގައި ހިއްސާއެއްގެ އަގު 176.50 ޑޮލަރަށް ވެސް އެރިއެވެ.

ހުކުރު ދުވަހު ހިއްސާގެ ބާޒާރު ބަންދުވިއިރު، ސްޕޭސް އެކްސްގެ ހިއްސާއެއްގެ އަގު ހުރީ ގާތްގަނޑަކަށް 161 ޑޮލަރުގައެވެ.

ސްޕޭސް އެކްސްގެ ހިއްސާ އާންމުކޮށް ބާޒާރަށް ނެރުމުގެ ކުރިން، އިންވެސްޓަރުންނާއި މި މުއާމަލާތް ހިންގި ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެ ކުންފުންޏަށް 75 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓް ހޯދައިދީފައެވެ.

ސްޕޭސް އެކްސްގެ 42 އިންސައްތަ ހިއްސާ އީލޮން މަސްކްގެ މިލްކިއްޔާތުގައި އޮތުމުން، އެ ކުންފުނީގެ ހުރިހާ ނިންމުމެއް ނިންމުމުގެ ފުރިހަމަ ބާރު އޭނާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި ކުންފުންޏަށް އިންވެސްޓްކުރާ ފައިސާ އޭނާ ބޭނުންވާ ކޮންމެ ކަމަކަށް ހޭދަކުރުމުގެ އިޚުތިޔާރު ވެސް އޮވެއެވެ.

ބްލޫމްބާގުން ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި، ހިއްސާގެ ބާޒާރު ބަންދުވިއިރު ސްޕޭސް އެކްސްގައި މަސްކްގެ ހިއްސާގެ އަގަކީ 767.1 ބިލިއަން ޑޮލަރެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސްޕޭސް އެކްސްގެ 53.8 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސްޓޮކް އޮޕްޝަންސް އާއި، ޓެސްލާ ކުންފުނީގެ 168 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ހިއްސާ އަދި 116.4 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޓެސްލާ އޮޕްޝަންސް އޭނާގެ މިލްކިއްޔާތުގައިވެއެވެ.

ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ޓްރިލިއަނަރަށް މަސްކް ވުމާއެކު، މުއްސަނދިންނާއި ފަގީރުންގެ މެދުގައި އޮތް ފަރަގާ ބެހޭގޮތުން ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް ވަނީ ފެށިފައެވެ. މަސްކްގެ މިލްކިއްޔާތު މިހާރު ހުރީ ޕޮލެންޑް ނުވަތަ ސްވިޒަލޭންޑް ފަދަ ގައުމުތަކުގެ މުޅި އިގްތިސާދީ އުފެއްދުންތެރިކަމާ އެއްވަރުގެ މިންވަރެއްގައެވެ.

މިފަދަ އާދަޔާޚިލާފު މުއްސަނދިކަމެއް ލިބިފައިވުމުން، މަސްކް ވަނީ ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި ނުފޫޒުގަދަ އަދި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދޭ ފަރާތަކަށް ވެފައެވެ.

އެމެރިކާގެ ލީޑަޝިޕަށް ފާޑުވިދާޅުވުމަށްފަހު، ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަލުން އިންތިޚާބު ކުރުމުގެ ކެމްޕޭނަށް މަސްކް ވަނީ އެތައް ސަތޭކަ މިލިއަން ޑޮލަރެއް ހަދިޔާކުރައްވާފައެވެ. އަދި މިދިޔަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި މަސްކް ވަނީ އެމެރިކާގެ ޑިޕާޓްމަންޓް ފޯ ގަވަރމަންޓް އެފިޝަންސީ (ޑޯޖް) ގެ އިސްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ.

ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށް މަސްކް ގެންގުޅުއްވި ހަރުކަށި ސިޔާސަތުތަކުގެ ދަށުން، އެމެރިކާގެ އެޖެންސީ ފޯ އިންޓަނޭޝަނަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް (ޔޫއެސްއޭއައިޑީ) ވަނީ އުވާލާފައެވެ.

ލެންސެޓް މެޑިކަލް ޖާނަލްގައި ދިރާސާވެރިން އިންޒާރުދެމުން ބުނެފައިވަނީ، މިފަދަ ޚަރަދު ކުޑަކުރުންތަކުގެ ސަބަބުން 2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އިތުރު 14 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެހެނިހެން ގައުމުތަކުގެ ވެރިންނަށް ވެސް މަސްކް ވަނީ ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނާ ގިނައިން ފާޑުވިދާޅުވަނީ ހިޖުރަކުރުމުގެ މައްސަލަތަކާއި ނަސްލީ ތަފާތުކުރުންތަކާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައެވެ.

އުމުރުން 18 އަހަރުގެ އިނގިރޭސި ދަރިވަރު ހެންރީ ނޯވަކް މަރާލި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ވެސް، މަސްކް ވަނީ އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ސަރ ކިއަރ ސްޓާމަރއާ ތަކުރާރުކޮށް ދެބަސްވެ، ބަހުގެ ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރައްވާފައެވެ.

މަސްކް ޓްރިލިއަނަރަކަށް ވުމާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާގެ ސެނެޓަރުން ކަމަށްވާ ބާނީ ސޭންޑާސް އާއި އެލިޒަބަތު ވޮރެން ހިމެނޭހެން ގިނަ ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ވަނީ އެކަން ކުށްވެރިކުރައްވާފައެވެ. ވޮރެން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިއީ "ހޭލަންވީ ވަގުތު" ކަމަށާއި، މިއިން ދޭހަވަނީ މުއްސަނދިންގެ އަތުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ މުހިންމުކަން ކަމަށެވެ.

މިކަންކަން މިހެން ހުރި އިރު، މަސްކްއަކީ ހަމައެކަނި ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ޓްރިލިއަނަރެކެވެ. ސަބަބަކީ އޭނާގެ މުއްސަނދިކަން ބިނާވެފައިވަނީ ޓެސްލާ އަދި ސްޕޭސް އެކްސްގެ ހިއްސާގެ އަގުތަކުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާތީއެވެ. އަދި ކުރިއަށް އޮތް އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސްޕޭސް އެކްސްގެ އެއްވެސް ހިއްސާއެއް ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ އޭނާއަކަށް ނެތެވެ.

ސްޕޭސް އެކްސް ހިއްސާގެ ބާޒާރަށް ނެރުމާއެކު، އެ ކުންފުނީގެ މިހާރުގެ އަދި ކުރީގެ 4،400 އަށްވުރެ ގިނަ މުވައްޒަފުން މިލިއަނަރުންނަށް ވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެއީ މުސާރައިގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އެ މުވައްޒަފުންނަށް ދީފައިވާ ހިއްސާތަކުގެ އަގު ބޮޑުވުމުންނެވެ.

ސްޕޭސް އެކްސްގެ އަގު މިހާ ބޮޑަށް އުފުލިފައިވަނީ އެ ކުންފުނީގެ މާލީ ނަތީޖާއަށްވުރެ ބޮޑަށް، މުސްތަގުބަލުގައި އެ ކުންފުންޏަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރާ އާމްދަނީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ.

މިވަގުތު ސްޕޭސް އެކްސްއަކީ ފައިދާވާ ކުންފުންޏެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ކުންފުންޏަށް ލިބޭ އާމްދަނީއަށްވުރެ ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތައް ބޮޑެވެ.

މާލީ ރިޕޯޓްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އޭއައި އަދި އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށް ކުރި ބޮޑެތި ހޭދަތަކުގެ ސަބަބުން، 2025 އަދި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މިހާތަނަށް އެ ކުންފުންޏަށް ވަނީ 9 ބިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވެފައެވެ.

އެ ކުންފުނީގެ ވިޔަފާރީގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ އަލުން ބޭނުންކުރެވޭ ބައިތައް ހިމެނޭ ރޮކެޓް އުފެއްދުމާއި ޖައްވަށް ފޮނުވުމެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ސްޕޭސް އެކްސް އިން ދަނީ ސްޓާލިންކް އިންޓަނެޓް ސެޓެލައިޓްތައް އުފައްދައި ލޯންޗުކުރަމުންނެވެ. އަދި މަސްކްގެ މިލްކިއްޔާތުގައި އޮތް އެކްސް އޭއައި (xAI) ކުންފުނި މި އަހަރު ސްޕޭސް އެކްސްގެ ދަށަށް ގެނައުމާއެކު، އެ ކުންފުނިން ވަނީ އޭއައިގެ ދާއިރާއަށް ވެސް ވަދެފައެވެ.

ސްޕޭސް އެކްސް އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ހިއްސާ ވިއްގައިގެން ލިބޭ ފައިސާ ބޭނުންކުރާނީ ރޮކެޓާއި، ސްޓާލިންކް އިންޓަނެޓް ޚިދުމަތާއި، އޭއައިގެ ދާއިރާ ފުޅާކުރުމަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ޖައްވުގައި ޑޭޓާ ސެންޓަރުތައް ބިނާކުރުމުގެ ޕްލޭންތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.

ލެފަރ ޓެންގްލަރ އިންވެސްޓްމަންޓްސްގެ ވެރިޔާ ނޭންސީ ޓެންގްލަރ، ސްޕޭސް އެކްސްގެ ހިއްސާ ގަތުމަށް އޯޑަރު ދެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވީ، މަސްކްގެ އުންމީދުތައް ހުރި ނަމަވެސް އެ ކުންފުނީގެ އޭއައި ވިޔަފާރިއަކީ "ފައިސާ އަންދާ" ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

"މުސްތަގުބަލާ މެދު ކުރެވޭ ބައެއް އުންމީދުތަކާ މެދު ސަމާލުވުން މުހިންމު،" ޓެންގްލަރ ވިދާޅުވިއެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އޭނާ އެ ކުންފުނީގެ ހިއްސާ ގަންނަނީ ދިގު މުއްދަތުގެ ފައިދާއަށް ބަލާފައެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެންގެ އިންވެސްޓްމަންޓް އަމާޒު ހުރީ ތިން އަހަރު، ފަސް އަހަރު ނުވަތަ ދިހަ އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށް،" ޓެންގްލަރ ވިދާޅުވިއެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ލަފާކުރައްވާ ގޮތުގައި، ކުރިއަށް އޮތް ދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ސްޕޭސް އެކްސް އާއި ޓެސްލާ އެއްކޮށްލާނެއެވެ. މިއާއެކު، ވަކިވަކިން އޮންނަ އިރަށްވުރެ މާ އަގުބޮޑު ކުންފުންޏެއް އުފެދިގެންދާނެއެވެ.

ނަމަވެސް، ސްޕޭސް އެކްސްގެ އަމާޒުތައް ސެޓެލައިޓްތަކާއި ކުންފުނިތައް އެއްކޮށްލުމަށްވުރެ މާ މަތީގައެވެ.

އެ ކުންފުނީގެ އައިޕީއޯ ޕްރޮސްޕެކްޓަސްގައިވާ ގޮތުން، ސްޕޭސް އެކްސްގެ މިޝަނަކީ: "އިންސާނުންނަށް އެކި ޕްލެނެޓްތަކުގައި ދިރިއުޅެވޭނެ ނިޒާމުތަކާއި ޓެކްނޮލޮޖީ ބިނާކުރުމާއި، ކައުނުގެ ހަގީގީ ތަބީއަތް ދެނެގަތުމާއި، ތަރިތަކާ ހަމައަށް އިންސާނީ ހޭލުންތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ."

ސްޕޭސް އެކްސް އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އެ ކުންފުނީގެ މުސްތަގުބަލުގެ ކުރިއެރުން ބިނާވެފައިވަނީ "ލޫނާ އިކޮނޮމީ" ނުވަތަ ހަނދުގެ އިގްތިސާދެއް ބިނާކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ.

މިފަދަ އިގްތިސާދެއްގެ މާނައަކީ، ހަނދަށާއި މާސްއަށް މީހުންނާއި މުދާ އުފުލުމަކީ އާންމުކޮށް ހިނގާ ކަމަކަށް ހެދުމެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ކަމެއް ކާމިޔާބުވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް ނެތް ކަމަށް ސްޕޭސް އެކްސް އިން އަމިއްލައަށް އެއްބަސްވެއެވެ.