އީރާން ފުނޑާލެވިއްޖެ ނަމަ އިޒްރޭލުގެ މެނޫ ގައި ދެން އޮތީ ތުރުކީވިލާތްބާ؟

އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާ ގުޅިގެން އީރާން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލެވިއްޖެ ނަމަ އިޒްރޭލުގެ ދެން އޮތް އަމާޒަކަށް ތުރުކީވިލާތުގެ އަންކާރާ ވުމަކީ ވަރަށް ގާތް ކަމެކެވެ. އެއާ އެކު އީރާނާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން ކުރިއަށްގެންދާ އަސްކަރީ ކެމްޕޭނާ މެދު ތުރުކީވިލާތުން ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތު ވަރަށް ސާފެވެ. 

މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކަންކަމަކީ ހަމައެކަނި ދެ ގައުމެއްގެ ދެމެދުގައި ބަދަލުކުރެވޭ ހަމަލާތަކެއް ނުވަތަ މެދުއިރުމަތީގެ ތާރީޚުގައި ހިނގާ އާދައިގެ ކުރިމަތިލުމެއްގެ ގޮތުގައި އަންކާރާއަކުން ނުދެކެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ތުރުކީން ދެކޭގޮތުގައި މިއީ މުޅި ސަރަހައްދަށް ކުރިމަތިވާނެ ބޮޑު ކާރިސާއަކަށް ކޮށޭ މަގެކެވެ.

ތުރުކީގެ ނަޒަރުގައި އީރާނަށް ދޭ ހަމަލާތަކަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށް ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މަސްރަހު އިތުރަށް ގޯސްކޮށް، މުޅި ސަރަހައްދު ގޮއްވާލުމަށް ތަންފީޒު ކުރަމުން ގެންދާ ސިޔާސަތެކެވެ. އެހެންކަމުން، ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބް އުރުދުޣާން އާއި، ޚާރިޖީ ވަޒީރު ހާކާން ފިދާން އަދި ސަރުކާރުގެ އިސް މަންދޫބުން ގެންދަވަނީ މިކަން ކުށްވެރިކޮށް، ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ ނުރައްކާ އޮތް ކަމުގެ އިންޒާރު ތަކުރާރުކޮށް ދެއްވަމުންނެވެ.

އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން އީރާނަށް ދޭ ހަމަލާތައް ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ފެށުނު 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު، ރައީސް އުރުދުޣާން ވަނީ އެ ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކުރައްވައި ބަޔާނެއް ނެރުއްވާފައެވެ. އެ ބަޔާނުގައި މުޅި ސަރަހައްދު ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓުނަނުދީ، ސުލްހަވެރި ހައްލެއް ހޯދުމަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. ހަމަ އެ ދުވަހު ތުރުކީގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން ބުނީ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް އަދި އާންމުންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ގޮތަށް ހިންގާ އަމަލުތަކާ މެދު އަންކާރާއިން އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމަށެވެ. ތުރުކީން ވަނީ ހަމަލާތައް ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލައި، ސަރަހައްދީ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރެވޭނީ ސުލްހަވެރި މަގުން ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އަދި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ތުރުކީ އޮތީ ތައްޔާރަށް ކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ. ހަމަ އެ ދުވަހު، ރިޔާސީ އޮފީހުގެ ކޮމިއުނިކޭޝަންސް ހެޑް ބުރުހާނުއްދީން ދުރާން ވިދާޅުވީ، މި ހަމަލާތަކުގެ ނުރައްކާ އޮތީ ހަމައެކަނި ހަނގުރާމަކުރާ ފަރާތްތަކަށް ނޫން ކަމަށާއި، މުޅި ސަރަހައްދުގެ އާންމުންގެ ސަލާމަތަށް މީގެ ނުރައްކާ އެބައޮތް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން މަޝްވަރާގެ މަގަށް ރުޖޫއަވުން އަވަސްކުރަންޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މި ފުރަތަމަ ރައްދުތަކުންވެސް އަންކާރާގެ ސިޔާސަތު ވަރަށް ސާފެވެ. އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމަ އީރާނުގެ ބޯޑަރުގެ ތެރޭގައި ތާށިވެފައި ނޯންނާނެއެވެ. އެއީ މުޅި ސަރަހައްދަށް ފެތުރިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.

ދެ ދުވަސް ފަހުން، މާރިޗު މަހުގެ 2 ވަނަ ދުވަހު، ރައީސް އުރުދުޣާން ވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ ބަސްމަގު ކުރިއަށްވުރެ ހަރުކަށި ކުރައްވާފައެވެ. ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އީރާނަށް ދޭ އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުގެ ހަމަލާތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ފާޅުގައި ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށާއި، ތުރުކީވިލާތް އޮތީ އީރާނުގެ ރައްޔިތުންނާ އެކުގައި ކަމަށް އުރުދުޣާން ވިދާޅުވިއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޑިޕްލޮމެޓިކް ބަހުރުވައެއް ނޫނެވެ. މިއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ނިންމެވި ވަރުގަދަ ނިންމެވުމެކެވެ. ތުރުކީގެ ރައީސް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ހަމަލާތައް ހުއްޓާލައި މަޝްވަރާއަށް ފުރުސަތު ލިބެންދެން ހުރިހާ ފެންވަރެއްގައި ތުރުކީން މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ތުރުކީގެ ބޯޑަރު ކައިރީގައި ހަނގުރާމައާއި، ގަތުލުއާންމާއި، ނުތަނަވަސްކަން ފެންނަން ބޭނުންނުވާ ކަމަށާއި، މިކަން ހުއްޓުވަން ފިޔަވަޅު ނާޅައިފި ނަމަ ސަރަހައްދީ އަދި ދުނިޔޭގެ ސަލާމަތަށް އިއާދަނުކުރެވޭނެ ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އޭނާ ދެއްވިއެވެ. އުރުދުޣާން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާނެ އިގްތިސާދީ އަދި ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ނުތަނަވަސްކަމުގެ ބުރަ އެއްވެސް ގައުމަކަށް އަމިއްލަ އަށް އުފުލައެއް ނުލެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މި އަލިފާންގަނޑު މުޅި ސަރަހައްދަށް ފެތުރުމުގެ ކުރިން ނިއްވާލަންޖެހެއެވެ. 

ޖެހިގެން އައި މާރިޗު 3 ވަނަ ދުވަހު، ތުރުކީގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ހާކާން ފިދާން ވިދާޅުވީ، ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވައި މަޝްވަރާއަށް ރުޖޫއަވުމަށްޓަކައި ހުރިހާ ފަރާތްތަކަކާ އެކު އަންކާރާއިން މުއާމަލާތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓްކުރި ގޮތުގައި، ސަރަހައްދީ ސުލްހައަށްޓަކައި ތުރުކީން ދަނީ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. އަދި އީރާނާއި މުޅި ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބުރޫއަރާނެ ކަމަށާއި، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރީގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރާ ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިއަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ކޮށްފި ނަމަ، މި ކާރިސާ މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިގެންދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ފިދާން ދެއްވިއެވެ. މިއީ ތުރުކީގެ ސިޔާސަތު ދެނެގަތުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ނުކުތާއެކެވެ. އަންކާރާއިން ހަނގުރާމައާ މެދު ވިސްނަނީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ޗާޓުތަކަކުން ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތަކާއި، ހަކަތައިގެ ބާޒާރާއި، ވިޔަފާރި މަގުތަކާއި، އިޖުތިމާއީ ނަތީޖާތަކަށް ބަލައިގެންނެވެ. އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާ ތުރުކީ ފަދަ އިގްތިސާދަކަށް، ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ކައިރީގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައަކީ ހަމައެކަނި ތެލުގެ އަގަށް އަންނަ ބަދަލެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތަކެތީގެ އަގު އުފުލި، އިންފްލޭޝަން އިތުރުވެ، ގައުމުގެ އެތެރޭގެ ހަމަޖެހުން ގެއްލިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައިގެ ނުރައްކަލާ މެދު ތުރުކީން ދޭ އިންޒާރުތައް ބިނާވެފައިވަނީ އެ ގައުމުގެ ގައުމީ މަސްލަހަތުގެ މައްޗަށެވެ.

ތުރުކީން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އީރާނު އަސްކަރީ ގޮތުން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލުމަކުން ސުލްހައެއް ނާންނާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ބާރުތަކުގެ މެދުގައި އޮތް ހަމަޖެހުން ގެއްލި، އިރާގާއި ސޫރިޔާއިން ފެށިގެން ކޯކަސަސް ސަރަހައްދާއި މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދާ ހަމައަށް އާ ހަނގުރާމަތަކާއި ދާޚިލީ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް މަގުފަހިވާނެއެވެ.

ސޫރިޔާއާއި، އިރާގާއި، ދެކުނު ކޯކަސަސް ސަރަހައްދުގައި ތުރުކީ އާއި އީރާނަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ވާދަވެރި ދެ ގައުމެވެ. ނަމަވެސް ތުރުކީގެ ނިންމުން މުހިންމުވަނީ މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ. އަންކާރާއިން އީރާނަށް ތާއީދުކުރަނީ އެއީ ގާތް އެކުވެރިއަކަށް ވާތީއެއް ނޫނެވެ. އީރާނުގެ ނިޒާމު ގަދަކަމުން ރޫޅާލުމާ ތުރުކީން ދެކޮޅުވަނީ، އެފަދަ ހާލަތެއްގައި މުޅި ސަރަހައްދުގެ ނިޒާމު ހަލާކުވެ، މުޅި ސަރަހައްދު ދާއިމީ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓޭނެތީއެވެ. 

ފާއިތުވި ދެ ހަފުތާގެ ތެރޭގައި މި ވިސްނުން ވަނީ އިތުރަށް ވަރުގަދަވެފައެވެ. މާރިޗު 12 ވަނަ ދުވަހު ހާކާން ފިދާން ވިދާޅުވީ، އީރާނުގައި ދާޚިލީ ހަނގުރާމައެއް އުފައްދައި، ނަސްލީ ނުވަތަ ދީނީ ގޮތުން ފިތުނަ އުފެއްދުމަށް ރާވާ އެއްވެސް ރޭވުމަކަށް އަންކާރާއިން ފުރުސަތު ނުދޭނެ ކަމަށެވެ. ތުރުކީގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު މި އިޝާރާތް ކުރެއްވީ އަންކާރާއިން އެންމެ ބިރުގަންނަ ކަންތަކަށެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އީރާނު ބަލިކަށިވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އީރާނުގެ ބޯޑަރުން ބޭރަށް، ތުރުކީގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގެންދާނެ ކަމަށް ތުރުކީން ދެކެއެވެ.

މި ބިރުވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ޚިޔާލީ ކަމެއް ނޫނެވެ. މާރިޗު 9 އަދި 10 ވަނަ ދުވަހު ތުރުކީއަށް ވަނީ ހަނގުރާމައިގެ ސީދާ ނަތީޖާއާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓްކުރި ގޮތުގައި، އީރާނުން ފޮނުވާލި ބެލިސްޓިކް މިސައިލްތަކެއް ތުރުކީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމުން، ނޭޓޯގެ އެއާ ޑިފެންސް ސިސްޓަމްތަކުން ވަނީ އެ މިސައިލްތައް ވައްޓާލާފައެވެ. މިއާ ގުޅިގެން އަންކާރާއިން ވަނީ އެފަދަ ކަންކަމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބުނެ ތެހެރާނަށް އިންޒާރު ދީފައެވެ. ހާކާން ފިދާން އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރާ ފޯނުން ގުޅުއްވައި ވިދާޅުވީ، މިފަދަ ކަމެއް ތަކުރާރުވެއްޖެ ނަމަ ތުރުކީން ރައްދު ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށެވެ. އީރާނުގެ މިސައިލްތައް ތުރުކީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމަކީ، މި ހަނގުރާމައަކީ ތުރުކީއާ ދުރުގައި އޮތް ކަމެއް ނޫންކަން ހާމަވާ ކަމެކެވެ. މިއީ ސީދާ ތުރުކީގެ ބޯޑަރާ ކައިރިވެ، އެ ގައުމުގެ މިނިވަންކަމަށް އަސަރުކުރާ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި، އީރާނަށް ދޭ ހަމަލާތައް ތުރުކީން ކުށްވެރިކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ގައުމުގެ ދިފާއުގައި ކުރާ ކަމެކެވެ. ތުރުކީން މަސައްކަތް ކުރަނީ އެހެން ބައެއްގެ ހަނގުރާމަ، ތުރުކީގެ އަމިއްލަ ކާރިސާއަކަށް ބަދަލުވިޔަ ނުދިނުމަށެވެ.

މާރިޗު 11 ވަނަ ދުވަހު އުރުދުޣާން ވިދާޅުވީ، މުޅި ސަރަހައްދު އަލިފާނުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓުމުގެ ކުރިން އީރާނުގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. މިއީ އެމަނިކުފާނު ކުރިންވެސް ގެންގުޅުއްވި ސިޔާސަތެވެ. އެއީ މުޅި މެދުއިރުމަތީގައި ހަމަނުޖެހުން ފެތުރުމުގެ ކުރިން ޑިޕްލޮމެސީއަށް ފުރުސަތު ދިނުމެވެ. ޖެހިގެން އައި ދެ ދުވަހު ތުރުކީން ނެރުނު ބަޔާންތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، އަންކާރާއިން ވަނީ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަކޮށް، އީރާނުގެ ކާރިސާ އިތުރަށް ފެތުރުނަނުދިނުމަށް އާންމުކޮށް ގޮވާލާފައެވެ. ރިޔާސީ އިދާރާގެ ކޮމިއުނިކޭޝަންސް ޑައިރެކްޓްރޭޓްގެ ވެބްސައިޓުގައި ބުނެފައިވަނީ، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފެށި ހަމަނުޖެހުންތައް ފެތުރުނަނުދިނުމަށް ތުރުކީން ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމަށާއި، އެ ގައުމު މި ނުރައްކާތެރި އަލިފާންގަނޑުން ސަލާމަތްކުރުމަކީ އެންމެ އިސްކަންދޭ ކަންތައް ކަމަށެވެ. މި ބަސްމަގުން އެނގެނީ، އަންކާރާއަށް މިއީ ހަމައެކަނި އަވަށްޓެރި ގައުމެއްގެ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމެވެ. މިއީ އެންމެން އެކުގައި ދަމައިގަންނާނެ ނުރައްކާތެރި އަލިފާންގަނޑެކެވެ.

މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލާއިރު، ތުރުކީގެ ސިޔާސަތުގެ ފުން މާނަ ސާފުވެއެވެ. ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން މެދުއިރުމަތި ބަދަލުކޮށްލަން ކުރިން ކުރި މަސައްކަތްތަކުގެ ނަތީޖާ ތުރުކީން ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. އިރާގާއި، ސޫރިޔާއާއި، ލީބިޔާގެ ނިޒާމުތައް ހަލާކުވުމާއި، ރެފިއުޖީންގެ ބޮޑު އޮއިވަރާއި، ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތައް އުފެދުމާއި، ވަގުފާރި އިތުރުވުމާއި، ސަލާމަތީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެ، ފަތުރުވެރިކަމާއި ވިޔަފާރިއަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކަކީ ތުރުކީން އަމަލީގޮތުން ތަހައްމަލުކުރި ކަންކަމެވެ. އެހެންކަމުން، އީރާނަށް ދޭ ހަމަލާތަކަކީ އެ ބިރުވެރި މަގުން އެޅޭ އިތުރު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި އަންކާރާއިން ދެކެއެވެ. ސޫރިޔާ ރޫޅިގެން ދިއުމުންވެސް އެތައް އަހަރަކަށް ދެމިގެންދިޔަ ނުތަނަވަސްކަމެއް އުފެދުނުއިރު، އީރާނު ފަދަ ބޮޑު ގައުމެއް ހަލާކުވެއްޖެ ނަމަ، އޭގެ ނަތީޖާ މާ ބޮޑުވާނެއެވެ. ތުރުކީގެ އޮފިޝަލުން ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ އިންޒާރު ދީ، މަޝްވަރާއަށް ގޮވާލަނީ މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ.

އަނެއް މުހިންމު ނުކުތާއަކީ، އިޒްރޭލުގެ އަމަލުތަކަކީ ހަމައެކަނި ކުރިމަތިވާ ނުރައްކަލަކަށް ދޭ ރައްދެއްގެ ގޮތުގައި އަންކާރާއިން ނުދެކޭ ކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ މުޅި ސަރަހައްދު ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ބަދަލުކޮށްލުމަށް ހިންގާ ބޮޑު ރޭވުމެއްގެ ގޮތުގައި ތުރުކީން ދެކެއެވެ. ތުރުކީގެ ރައީސްގެ ބަޔާންތަކާއި ޚާރިޖީ ދާއިރާގެ ބަސްމަގުން އެނގެނީ، އިޒްރޭލުން މަސައްކަތް ކުރަނީ މަސްރަހު ގޯސްކޮށް، ސުލްހަވެރި މަގުތައް ބަންދުކުރުމަށް ކަމެވެ. އިޒްރޭލުގެ އަމަލުތަކަކީ "ޕްރޮވޮކޭޝަން" ނުވަތަ ފިތުނަ އުފެއްދުން ކަމަށް ތުރުކީން ސިފަކުރުމުން އެނގެނީ، އިޒްރޭލުން ކުރަނީ ދިފާއީ މަސައްކަތެއް ކަމަށް އަންކާރާއިން ގަބޫލުނުކުރާ ކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ތުރުކީގެ ކަންބޮޑުވުމަކީ ޣައްޒާ އާއި، ލުބުނާނާއި، ސޫރިޔާ އަދި އީރާނަށްފަހު، އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ މަސްހަތު ފުޅާކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކޮންމެ ބާރަކާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލުން ތެދުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރެވެ.

މި ހާލަތަށް ބަލާއިރު، ތުރުކީގެ ސިޔާސަތުގެ ފަހަތުގައިވާ އަސްލު ސަބަބުތައް ވަރަށް ސާފެވެ. ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަހު ބަދަލުކޮށްލަން މީގެ ކުރިން ކުރި މަސައްކަތްތަކުން ނުކުތް ނަތީޖާ ތުރުކީން ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. އިރާގު، ސޫރިޔާ އަދި ލީބިޔާގެ މުއައްސަސާތައް ސުންނާފަތިވެ، ރެފިއުޖީންގެ ބޮޑެތި އޮއިވަރުތައް އުފެދި، ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތައް އިތުރުވެ، ވަގަށް މުދާ އުފުލާ ސަރަހައްދުތައް އުފެދި، ސަލާމަތީ ކަންކަން ބަލިކަށިވެ، ފަތުރުވެރިކަމާއި ވިޔަފާރިއާއި ގައުމުގެ ހަމަޖެހުމަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކަކީ ތުރުކީން އަމިއްލައަށް ތަހައްމަލުކޮށްފައިވާ ހަގީގަތްތަކެވެ. އެހެންކަމުން، އީރާނަށް ދޭ ހަމަލާތަކަކީ އެ ބިރުވެރި މަގަށް އެޅޭ އިތުރު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި އަންކާރާއިން ދެކެއެވެ. ސޫރިޔާ ބައިބައިވުމުންވެސް އަހަރުތަކަކަށް ދެމިގެންދިޔަ ހަމަނުޖެހުންތަކެއް އުފެދުނުއިރު، އީރާނު ފަދަ ބޮޑު އާބާދީއެއް އޮތް، ޖިއޮޕޮލިޓިކަލް ގޮތުން ނުފޫޒުގަދަ ގައުމެއްގެ ހަމަޖެހުން ގެއްލުމަކީ މާ ބޮޑު ކާރިސާއަކަށް ވާނެއެވެ. ތުރުކީގެ އޮފިޝަލުން ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ އިންޒާރުދީ، މަޝްވަރާގެ މޭޒަށް އެނބުރި ދިއުމަށް ބާރުއަޅަނީ މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ.

ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބަލާއިރު، ތުރުކީގެ މި ނިންމުމުން ދޭހަވަނީ މުޅި މެދުއިރުމަތީގެ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމެވެ. މި ސަރަހައްދަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހަމަނުޖެހުން ބޮޑު ސަރަހައްދެއް ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް މި ހަމަނުޖެހުންތައް މުޅި ސަރަހައްދަށް ފެތުރިގެން ދިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓިފައިވާ ބައެއް ހުރަސްތައް ހުއްޓެވެ. އަންކާރާއިން ދެކޭގޮތުގައި އީރާނަށް ދޭ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އެފަދަ ހުރަސްތައް ނެތިގެންދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އީރާނު، ސޫރިޔާ، އިރާގު އަދި ލުބުނާނުގެ މައްސަލަތަކުގެ އިތުރުން ހަކަތައާއި، ދަތުރުފަތުރާއި، ރެފިއުޖީންގެ މައްސަލަތައް އެކުވެ، ބޮޑު ސިންގާ ކާރިސާއަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެއްޖެނަމަ، އަސްކަރީ މައްސަލަތަކާއި އިގްތިސާދީ މައްސަލަތައް ވަކިނުކުރެވޭނެކަން ތުރުކީއަށް އެނގެއެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ވަގުތުން ހަކަތައިގެ އަގު އުފުލި، މުދާ އުފުލުމަށް ބުރޫއަރައި، އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ގެއްލި، ފައިސާގެ އަގު ދަށްވެ، ސަލާމަތީ ޚަރަދުތައް އިތުރުވެ، އެކްސްޕޯޓާއި ފަތުރުވެރިކަމަށް ގެއްލުންވެ، ގައުމުތަކުގެ އިޖުތިމާއީ ހަމަޖެހުން ގެއްލިގެންދާނެއެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި އިގްތިސާދީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާފައިވާ ތުރުކީގެ ވެރިންނަށް، ބޭރުގެ މިފަދަ ލޮޅުންތަކާއި އެތެރޭގެ ނުތަނަވަސްކަން އެކުވުމުން ވާނެ ނުރައްކާ ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގެއެވެ.

އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައަކީ އެހެން ބައެއްގެ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ދެކުމުގެ ފުރުސަތެއް ތުރުކީއަކަށް ނެތެވެ. ހަމަނުޖެހުން ބޮޑު ސަރަހައްދުތަކާއެކު ތުރުކީގެ ދިގު ބޯޑަރެއް އޮތުމާއި، ސަރަހައްދީ ވިޔަފާރިއާއި ހަކަތައިގެ އޮއިވަރުތަކާ ގުޅިފައިވުމާއި، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގެ ހަނގުރާމައިގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާ ތުރުކީގެ އެބަހުއްޓެވެ. އަންކާރާއިން ދެކޭގޮތުގައި އީރާނުގެ މައްސަލައަކީ ވަގުތުން ހުއްޓުވައިފިނަމަ މުސްތަގުބަލުގައި ކުރިމަތިވެދާނެ ބޮޑެތި ހަލަބޮލިކަންކަމުން ސަލާމަތްވެވޭނެ ފޯމިއުލާއެކެވެ. ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅުން ފެށިގެން ތުރުކީގެ އޮފިޝަލުން ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވަމުންދަނީ، ހަމަލާތައް ވަގުތުން ހުއްޓާލައި، ޑިޕްލޮމެސީއަށް ފުރުސަތު ދީ، މުޅި ސަރަހައްދު އަލިފާނުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓުނަނުދީ، އޮތް މަދު ހަމަޖެހުންވެސް ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ނައްތާނުލުމަށެވެ.

ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން ކުރާ މަސައްކަތްތައް ތުރުކީން ކުށްވެރިކުރުން ބިނާވެފައިވަނީ ތިން އަސާސެއްގެ މައްޗަށެވެ. ފުރަތަމަ އަސާސަކީ ގާނޫނީ އަސާސެވެ. އަންކާރާއިން މި ހަމަލާތައް ސިފަކުރަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާއި ގައުމެއްގެ ސިޔާދަތާ ޚިލާފު އަމަލުތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ދެވަނަ އަސާސަކީ ސިޔާސީ އަސާސެވެ. ތުރުކީން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މިފަދަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެ، މަޝްވަރާގެ މަގުތައް ބަންދުވެއެވެ. ތިންވަނަ އަސާސަކީ ސްޓްރެޓެޖިކް އަދި އިޖުތިމާއީ-އިގްތިސާދީ އަސާސެވެ. ސަރަހައްދީ ހަނގުރާމައެއްގެ އަސަރު ހަމައެކަނި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް ނޫންކަމާއި، ގައުމުތަކުގެ އާންމު ދިރިއުޅުމަށް ކުރާނެކަން ތުރުކީގެ ވެރިންނަށް އެނގެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަކަތައާއި، ވިޔަފާރިއާއި، ބަޖެޓާއި، އިޖުތިމާއީ ހަމަޖެހުމަށް ލިބޭނެ ގެއްލުން ތުރުކީއަށް ވަރަށް ބޮޑުވާނެއެވެ. ތުރުކީގެ ހަރުކަށި ސިޔާސަތު ބިނާވެފައިވަނީ މި ތިން ސަބަބުގެ މައްޗަށެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އެހީތެރިކަން ދެއްކުމެއް ނުވަތަ ވަގުތީ ފިކުރީ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ އަމިއްލަ ގޭގެ ދޮރުމައްޗަށް އަލިފާންގަނޑު އަންނާތީ، ގައުމުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެކެވެ.

އެހެންކަމުން، މިއަދު އަންކާރާއިން ދުނިޔެއަށް ބުނެދެނީ ވަރަށް އާދައިގެ ނަމަވެސް ވަރަށް މުހިންމު ވާހަކައެކެވެ. އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައަކުން މެދުއިރުމަތީގައި ސުލްހައެއް ގާއިމެއް ނުވާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ހަނގުރާމައިގެ އައު މައިދާންތައް އުފެދި، އިގްތިސާދީ ލޮޅުންތައް އަރައި، ނިމުމެއް ނެތް ހަމަނުޖެހުންތަކެއް އުފެދޭނެއެވެ. އަދި ހަމަނުޖެހުންތައް ހިފަހައްޓައިދޭ މައިގަނޑު ބާރެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އީރާނު ބަލިކަށިވެއްޖެނަމަ، ސަރަހައްދު ބައިބައިކުރުމުގެ ދެން އޮތް މަރުހަލާ ތުރުކީއާ ހަމައަށް އަންނާނެއެވެ. ފުރަތަމަ ތުރުކީގެ މަސްލަހަތުތަކަށެވެ. އެއަށްފަހު ތުރުކީގެ ނުފޫޒަށެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން ތުރުކީގެ ސަލާމަތަށެވެ. ތުރުކީގެ އޮފިޝަލުން އަދިވެސް މި ވާހަކަތައް ދައްކަވަނީ ޑިޕްލޮމެސީއާއި ގާނޫނީ ބަސްމަގުންނެވެ. އީރާނަށް ދޭ ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކުރުމުގައި އަންކާރާއިން މަސައްކަތް ކުރަނީ ހަމައެކަނި އަވަށްޓެރި ގައުމެއްގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ގައުމުން މަސައްކަތް ކުރަނީ ތުރުކީގެ އަމިއްލަ މުސްތަގުބަލަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ހަނގުރާމައެއް ހުއްޓުވުމަށެވެ.