އީރާން ހަނގުރާމައިގެ ހަތްވަނަ ދުވަސް: ހިނގަމުންދަނީ ކޮން ކަންތައްތަކެއް؟

އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ހަމަލާދޭތާ ހަ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، ސަރަހައްދީ ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވެ ހަނގުރާމަ ދަނީ ފުޅާވަމުންނެވެ. އެމެރިކާ، އިޒްރޭލު އަދި އީރާނުގެ މެދުގައި ކުރިއަށްދާ މި ހަނގުރާމަ ހަތްވަނަ ދުވަހަކަށް ފެށިފައިވާއިރު، އީރާނުގެ އިތުރުން މެދުއިރުމަތީގެ އެހެން ގައުމުތަކަށް ވެސް ހަމަލާތައް ދަނީ އަމާޒުވަމުންނެވެ.

ވޮޝިންޓަނާއި ތެލް އަވީވުން "އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ" ގެ ނަމުގައި ހިންގާ އަސްކަރީ ކެމްޕޭނުގެ ސަބަބުން އީރާނުގެ އަސްކަރީ ގާބިލުކަން ކުޑަވަމުންދާ ކަމަށް އެ ދެ ގައުމުން ބުނަމުންދާއިރު، އީރާނުން ދަނީ ގަލްފް ސަރަހައްދަށް މިސައިލާއި ޑްރޯން ހަމަލާތައް ދެމުންނެވެ.

ސެންޓަރ ފޯރ ސްޓްރެޓީޖިކް އެންޑް އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްޓަޑީޒް (ސީ.އެސް.އައި.އެސް) އިން ބުރާސްފަތި ދުވަހު އާންމުކުރި އަންދާޒާ ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން، "އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ" ގެ ފުރަތަމަ 100 ގަޑިއިރަށް އެކަނިވެސް 3.7 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވެފައިވެއެވެ. މިއީ ދުވާލަކަށް ގާތްގަނޑަކަށް 891 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. ސީ.އެސް.އައި.އެސް އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މީގެ ތެރެއިން 3.5 ބިލިއަން ޑޮލަރަކީ ބަޖެޓުގައި ކަނޑައެޅިފައި ނުވާ ފައިސާއެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ 24 ގަޑިއިރު ތެރޭގައި ހިނގާފައިވާ މުހިންމު ކަންތައްތައް:

އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރީ ހަމަލާތައް 

އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ދެމުންދާ ވަރުގަދަ އަސްކަރީ ހަމަލާތަކަށް ހަތް ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހުން ފެށިގެން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުން މިހާތަނަށް 1،230 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ.

އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި އެ ގައުމުން ވަނީ އީރާނުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދުގެ ބާރު ގާތްގަނޑަކަށް ފުރިހަމައަށް ހޯދާފައެވެ. އަދި މިހާތަނަށް 2،500 ހަމަލާ ދީ، އީރާނުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ 80 އިންސައްތަ ހަލާކުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށްވެސް އިޒްރޭލުން ބުނެއެވެ.

ވެރިކަމުގެ ބާރުތައް ބަދަލުވުމާއި އެމެރިކާގެ ނުފޫޒު

މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު ތެހެރާނަށް ދިން ހަމަލާއެއްގައި އީރާނުގެ ރޫހާނީ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ ގުޅިގެން، އެމަނިކުފާނުގެ ބަދަލުގައި ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަންނަވާނެ ބޭފުޅަކާ މެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. ޚާމަނާއީގެ ދަރިކަލުން މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންފާނެ ކަމުގެ އަޑުތައް ވަނީ ފެތުރިފައެވެ.

ނަމަވެސް، ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އީރާނުގެ ދެން އަންނަ ލީޑަރަކު ކަނޑައެޅުމުގައި އެމެރިކާއިން ސީދާ ދައުރެއް އަދާކުރާނެ ކަމަށެވެ. އަދި މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ އަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ބޭފުޅެއް ނޫން ކަމަށް ޓްރަމްޕް ސީދާ ބަހުން ވިދާޅުވިއެވެ.

އެއްގަމު މަގުން އަރައިގަތުމުގެ އިންޒާރު

އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ސެކްރެޓަރީ އަލީ ލަރީޖާނީ ވަނީ އެމެރިކާގެ ސިފައިން އެއްގަމު މަގުން އީރާނަށް އަރައިގަނެފާނެ ކަމަށް ބަލައި، އީރާނުގެ ފައުޖުތައް "ތައްޔާރަށް" ތިބި ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ އެތައް ހާސް ސިފައިންނެއް މަރާލައި، ހައްޔަރުކުރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރުވެސް އޭނާ ދެއްވިއެވެ.

މަޝްވަރާ ކުރުމަށް އިންކާރުކުރުން

އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވިދާޅުވީ އެމެރިކާއަކީ އިތުބާރު ކުރެވޭނެ ބައެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން އެމެރިކާއާއެކު މަޝްވަރާ ކުރަންޖެހޭ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށެވެ.

އީރާނުގެ ހަމަލާތައް

އެމެރިކާއިން ބުނާ ގޮތުގައި ހަނގުރާމަ ފެށުނު ދުވަހާ އަޅާބަލާއިރު، އީރާނުން ފޮނުވާލާ ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ހަމަލާތައް 90 އިންސައްތަ ވަނީ ދަށްވެފައެވެ. އަދި ހަމަ އެ މުއްދަތުގައި ޑްރޯން ހަމަލާތައް 83 އިންސައްތަ ދަށްވެފައިވާ ކަމަށްވެސް އެމެރިކާއިން ބުނެއެވެ.

ގަލްފްގެ ގައުމުތައް

ކުވެއިތު: އީރާނުން ބަދަލުހިފުމުގެ ގޮތުން ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން، ކުވެއިތު ސިޓީގައި ހުންނަ އެމެރިކާ އެމްބަސީގެ މަސައްކަތްތައް ވަނީ މެދުކަނޑާލާފައެވެ. ކުވެއިތުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން ވަނީ އެ ގައުމަށް އަމާޒުވި މިސައިލާއި ޑްރޯންތައް ވައްޓާލާފައެވެ.

ބަހްރޭން: ބަހްރޭންގެ ސިނާއީ އަވަށެއްގައި ހުންނަ ސަރުކާރުގެ ތެޔޮ ސާފުކުރާ ކާރުޚާނާއަކަށް އީރާނުގެ މިސައިލެއް އެރުމުގެ ސަބަބުން އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ހިނގި ނަމަވެސް، މިހާރު ވަނީ އަލިފާން ކޮންޓްރޯލްކޮށްފައެވެ.

ޔޫ.އޭ.އީ އަދި ގަތަރު: ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫ.އޭ.އީ) އިން ބުނި ގޮތުގައި އެ ގައުމުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން ވަނީ އީރާނުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މިސައިލާއި 120 އަށްވުރެ ގިނަ ޑްރޯން ހުއްޓުވާފައެވެ. ގަތަރުގެ ވެރިރަށް ދޯހާއިން ބާރުގަދަ ގޮވުންތަކެއްގެ އަޑު އިވުމަށްފަހު، ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެ ގައުމަށްވެސް އީރާނުގެ މިސައިލާއި ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއް އަމާޒުވި ކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.

ގާތްގަނޑަކަށް 20،000 އެމެރިކާ ރައްޔިތުން މެދުއިރުމަތި ދޫކޮށް ގޮސްފި

އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ހާމަކުރި ގޮތުގައި އެތައް ހާސް ބަޔަކު މިހާރުވެސް ވަނީ އެ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ގޮސްފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން އަމިއްލަ ގޮތުން ދަތުރުކޮށްފައިވާއިރު، އަދިވެސް އެ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ދާން ބޭނުންވާ އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް ސަރުކާރުން ދަނީ ޗާޓަރު ފްލައިޓްތައް ހަމަޖައްސައިދެމުންނެވެ.

މީހުން ބޭރުކުރުމަށް ހުރަސްތައް

ޔޫ.އޭ.އީގައި ތާށިވެފައި ތިބި ފަރަންސޭސި ރައްޔިތުން ބޭރުކުރުމަށް އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސި ޗާޓަރު ފްލައިޓެއް، އެ ސަރަހައްދުގައި މިސައިލް ހަމަލާތައް ދެމުންދާތީ ދަތުރުގެ މެދުތެރެއިން އަނބުރާލަން ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ.

އިޒްރޭލު

ތެލް އަވީވަށް ހަމަލާދިނުން: އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑުން ވަނީ އިޒްރޭލުގެ ތެލް އަވީވާއި މެދުތެރޭގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ޑްރޯން އަދި މިސައިލް ބޭނުންކޮށްގެން ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީފައިވާ ކަމަށް އިއުލާންކޮށްފައެވެ.

ތަންތަން ބަންދުކުރުމާއި ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ ހަމަނުޖެހުން: ސަލާމަތީ ނުރައްކާތަކާ ގުޅިގެން އިޒްރޭލުގެ ސިވިލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުން ވަނީ ގުދުސްގެ އޯލްޑް ސިޓީގައި ހުރި ހުރިހާ މުގައްދަސް ބިނާތަކެއް ބަންދުކޮށް، ހުކުރު ނަމާދު ކުރުން މަނާކޮށްފައެވެ.

އެމެރިކާ

އަސްކަރީ ހަމަލާތައް: އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ވޭތުވެދިޔަ 72 ގަޑިއިރު ތެރޭގައި އީރާނުގެ 200 އެއްހާ އަމާޒަށް ވަނީ ހަމަލާދީފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ފޮނުވާލާ ތަންތަނާއި ކަނޑުގެ އުޅަނދުފަހަރު ހިމެނެއެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކަތައް: ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އީރާނު ދަނީ "ފުނޑުފުނޑުވަމުން" ކަމަށާއި، އެކަން ކުރިއަށްދަނީ ތާވަލަށްވުރެ އަވަހަށް އަދި މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް މީހުން ދެކިފައި ނުވާ ފަދަ މިންވަރަކަށް ކަމަށެވެ. އީރާނުގެ ވައިގެ ސިފައިންނާއި ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމު މިހާރު "ނެތިގޮސްފައިވާ" ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ކޮންގްރެސްގެ ތާއީދު: އެމެރިކާގެ ހައުސް އޮފް ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވްސްގައި ހިމެނޭ ރިޕަބްލިކަން މެންބަރުން ވަނީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށާއި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަސްކަރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ކޮންގްރެސްގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ގޮތަށް ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމަކާ ދެކޮޅަށް 219 ވޯޓުން 212 ވޯޓުން ކާމިޔާބު ހޯދާފައެވެ.

ނުތަނަވަސްކަން އުފެއްދި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ ދޮގުކުރުން: އެމެރިކާގެ ޑިފެންސް ސެކްރެޓަރީ ޕީޓް ހެގްސެތު ވަނީ އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން ސަރަހައްދީ ނުތަނަވަސްކަން އުފައްދާފައިވާ ކަމަށް ބުނެ ކުރާ ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރައްވާފައެވެ.

އިގްތިސާދީ އަސަރު: ކުރިއަށްދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ މާލީ ބާޒާރުތަކަށް ވަނީ ލޮޅުން އަރާފައެވެ. މި ހަފުތާގެ ކުރީކޮޅު، ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން ޑޯ ޖޯންސް އިންޑެކްސް ވަނީ 1،000 ޕޮއިންޓަށްވުރެ ބޮޑަށް (2.2 އިންސައްތަ) ދަށަށް ގޮސްފައެވެ.

އިރާގު، ލުބުނާން އަދި މިސްރު

އިރާގުގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒު: ބަޣުދާދު އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ކައިރީގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ ސިފައިން ތިބޭ އަސްކަރީ މަރުކަޒަކަށް އަމާޒުކޮށް ފޮނުވާލި ޑްރޯނެއް އިރާގު ސިފައިން ވަނީ ވައްޓާލާފައެވެ. ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި ބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ "ވިކްޓޯރިއާ" އެއާބޭސްއަށް އަމާޒުވި މި ޑްރޯން ވަނީ އަމާޒަށް ވާސިލުވުމުގެ ކުރިން ހުއްޓުވާފައެވެ.

ކުރުދީ ގްރޫޕްތަކަށް އީރާނުން ހަމަލާދިނުން: އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާ "ޕްރެސް ޓީވީ" އިން ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ފަތިހު ރިޕޯޓްކުރި ގޮތުގައި، އީރާނާއި އިރާގުގެ ބޯޑަރު ކައިރީގައި ހުންނަ ފަރުބަދަމަތީ ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ކުރުދީ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކަށް ތެހެރާނުން ދަނީ ހަމަލާދެމުންނެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ގެންދަވަނީ އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަމަލާތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް މި ގްރޫޕްތަކާއެކު މަޝްވަރާ ކުރައްވަމުންނެވެ.

ލުބުނާނަށް ދޭ ހަމަލާތައް ވަރުގަދަކުރުން: އިޒްރޭލުން ދަނީ ލުބުނާނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބޮން އަޅަމުންނެވެ. އަދި ބެއިރޫތުގެ ދެކުނު ސަރަހައްދުތަކާއި ބެކާ ވެލީގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުން މީހުން ހުސްކުރުމަށްވެސް އިޒްރޭލުން ވަނީ އަންގާފައެވެ.

މިސްރުގެ އިގްތިސާދީ އިންޒާރު: މިސްރުގެ ރައީސް އަބްދުލް ފައްތާހު އަލް ސީސީ ވަނީ މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ތަކެތީގެ އަގު އުފުލި، އެ ގައުމުގެ އިގްތިސާދު "ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތަކަށް" ގޮސްފައިވާ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ.

ޔޫރަޕް

ޔޫރަޕަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ފިއްތުންތައް: މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތަކާ މެދު ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ވަނީ ޚިޔާލު ތަފާތުވުން އުފެދިފައެވެ. ބައެއް ގައުމުތަކުން އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުން ކުރަމުންދާއިރު، އަނެއްބައި ގައުމުތަކުން ބާރުއަޅަނީ ޑިޕްލޮމެޓިކް ހައްލަކަށެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތާއި ފަރަންސޭސިވިލާތުން ވަނީ މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދަށް ކަނޑުގެ އަދި ވައިގެ ދިފާއީ ވަސީލަތްތައް ފޮނުވާފައެވެ. މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު ސައިޕްރަސްގައި ހުންނަ އިނގިރޭސި ރޯޔަލް އެއާ ފޯސްގެ "އެކްރޮޓީރީ" ބޭސްއަށް ޑްރޯން ހަމަލާއެއް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ. ޖަރުމަނުވިލާތް، އަޔަލޭންޑް، ބެލްޖިއަމް އަދި ނެދަލޭންޑްސް ފަދަ ގައުމުތަކުން މިހާތަނަށް އިސްކަންދެނީ ހަމައެކަނި ޑިޕްލޮމެޓިކް މަޝްވަރާތަކަށެވެ.

އަޒަރުބައިޖާން

އީރާނުގެ ޑްރޯން ހަމަލާއެއްގައި އަޒަރުބައިޖާންގެ ނަކްޗިވަން ސަރަހައްދުން ހަތަރު އާންމުން ޒަޚަމްވުމާ ގުޅިގެން، އެ ގައުމުން ވަނީ އީރާނާއެކު އޮންނަ ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ދަތުރުކުރާ ލޮރީތައް ހުއްޓުވައި، ބަދަލުހިފުމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.: