އެމެރިކާގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެ ގައުމުގެ ރައީސް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގިނަ ޓެރިފްތަކަކީ ގާނޫނާ ހިލާފު އެއްޗެއް ކަމަށް ނިންމުމާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާ އަށް އެތެރެކުރާ މުދަލުން އިތުރު 10 އިންސައްތައިގެ ޓެރިފެއް ނެގުމަށް ޓްރަމްޕް ނިންމަވައިފި
ކޯޓުގެ މި ނިންމުމާއެކު ކުރިން ނަގަމުންދިޔަ ޓެރިފް ރޭޓުތައް ދަށްވި ނަމަވެސް، މިއީ ޓްރަމްޕްގެ އިގްތިސާދީ ސިޔާސަތުތަކަށް ކުރިމަތިވި ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެއް ކަމަށް މުހައްލިލުން ދެކޭ. މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ޣައިރު ގާނޫނީ ގޮތުން އަތުލާފައިވާ ބިލިއަނުން ގުނޭ ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކުމަށް އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ގޮވާލަމުންދާއިރު، ވިޔަފާރިވެރިން ވަނީ މި ބަދަލަށް މަރުހަބާ ކިޔާފައި.
ވޮޝިންގޓަންގެ ވައިޓް ހައުސްގެ ރޯޒް ގާޑަންގައި 2025 އޭޕްރީލް 2 ވީ ބުދަ ދުވަހު ބޭއްވި "މޭކް އެމެރިކާ ވެލްތީ އެގެއިން" ވިޔަފާރިއާ ގުޅޭ ހަރަކާތެއްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނޭޝަނަލް ޓްރޭޑް އެސްޓިމޭޓް ރިޕޯޓުގެ ކޮޕީއެއް ދައްކާލައްވަނީ. | ގެޓީ އިމޭޖަސް
އެމެރިކާގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ އިގްތިސާދީ މައިގަނޑު ސިޔާސަތުތަކަށް ބޮޑު ހުރަހެއް އަޅައި، އޭނާ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގިނަ ޓެރިފްތަކަކީ ގާނޫނާ ހިލާފު އެއްޗެއް ކަމަށް ނިންމުމާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާއަށް އެތެރެކުރާ މުދަލުން އިތުރު 10 އިންސައްތައިގެ ޓެރިފެއް ނެގުމަށް ހުކުރު ދުވަހު ޓްރަމްޕް ނިންމަވައިފިއެވެ.
ވައިޓް ހައުސްގެ އޯވަލް އޮފީހުގައި އިންނަވައި ޓެރިފްގެ އަމުރުގައި ސޮއިކުރެއްވުމަށްފަހު، ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ މި ނިންމުމަށް "ވަގުތުން އަމަލުކުރަން ފެށޭނެ" ކަމަށެވެ.
މިއީ އެކި ގައުމުތަކަށް ބިރުދެއްކުމަށާއި އަދަބު ދިނުމުގެ ގޮތުން ވޭތުވެދިޔަ އެއް އަހަރު ދުވަހު ޓްރަމްޕް ގެންގުޅުއްވި ތަފާތު ރޭޓުތަކުގެ ޓެރިފް ސިޔާސަތަށް އައި ފާހަގަ ކުރެވޭފަދަ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.
ވައިޓް ހައުސްއިން އާންމުކުރި މައުލޫމާތު ކަރުދާހެއްގައިވާ ގޮތުން، މި އާ ޓެކްސް ނަގަން ފަށާނީ ފެބްރުއަރީ 24 އިން ފެށިގެން 150 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރާއެކު ޓެރިފްގެ އެއްބަސްވުންތައް ގާއިމުކޮށްފައިވާ އެމެރިކާގެ ވިޔަފާރީގެ ބައިވެރިންވެސް، ކުރިން އެއްބަސްވެފައި އޮތް ރޭޓުތައް މަތި ނަމަވެސް، ދެން ދައްކަން ޖެހޭނީ 10 އިންސައްތައިގެ ޑިއުޓީއެއް ކަމަށް ވައިޓް ހައުސްއިން ބުނެފައިވެއެވެ.
ނަމަވެސް ވައިޓް ހައުސްގެ އޮފިޝަލަކު އޭއެފްޕީ ނިއުސް އެޖެންސީއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި "އެންމެ އެކަށީގެންވާ ނުވަތަ ކުރިން މަޝްވަރާކުރެވިފައިވާ ޓެރިފް ރޭޓުތައް" ތަންފީޒުކުރާނެ ގޮތްތަކެއް ޓްރަމްޕް ސަރުކާރުން ހޯދާނެ ކަމަށެވެ.
ހުކުރު ދުވަހުގެ ކުރީކޮޅު، ކޮންޒަވޭޓިވް މެޖޯރިޓީ އޮންނަ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހަ ފަނޑިޔާރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ނިންމާފައިވަނީ، ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރިއަށް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރުވަމުން ޓްރަމްޕް ބޭނުންކުރައްވާ 1977 ވަނަ އަހަރުގެ ގާނޫނަކީ، ވަކިވަކި ގައުމުތަކުން ކުއްލި ގޮތަކަށް ޓެރިފް ނެގުމުގެ ބާރު ރައީސަށް ދޭ ގާނޫނެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
ޓްރަމްޕް އަމިއްލައަށް އައްޔަންކުރެއްވި ދެ ފަނޑިޔާރުންވެސް ހިމެނޭހެން ކޯޓުން ނެރުނު މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން އޭނާ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކޯފާވެފައެވެ. އަދި އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތި ޓްރަމްޕް ތުހުމަތު ކުރެއްވި ގޮތުގައި ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބޭރުގެ ނުފޫޒު ވަނީ ވަދެފައެވެ.
ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، ގައުމަށްޓަކައި ރަނގަޅު ގޮތް ނިންމުމުގެ ހިތްވަރު ކޯޓުގެ ބައެއް މެންބަރުންގެ ކިބައިގައި ނެތުމުން އެކަމާ ލަދުގަންނަ ކަމަށެވެ.
"ގައުމު ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި، ކުރިން ނަގަމުން އައި މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށްވެސް ރައީސަކަށް ޓެރިފް ނެގިދާނެ،" ކޯޓުގެ ނިންމުމާއެކު އޭނާގެ ބާރު ކުރިއަށްވުރެ ގަދަވެއްޖެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.
ޓްރެޜަރީ ސެކްރެޓަރީ ސްކޮޓް ބެސެންޓް، އިކޮނޮމިކް ކްލަބް އޮފް ޑަލަސްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ވިދާޅުވީ، މި އާ އުސޫލުގެ ސަބަބުން 2026 ވަނަ އަހަރު ޓެރިފުން ލިބޭ އާމްދަނީއަށް މާބޮޑު ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ.
މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ދަގަނޑާއި އެލުމިނިއަމް ފަދަ ވަކިވަކި ބާވަތްތަކުން ޓްރަމްޕް ނަގަމުންދާ ޓެރިފްތަކަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެއެވެ. އަދި މިހާރު ކުރިއަށްދާ ދިރާސާތަކަށްފަހު އިތުރު ސިނާއަތްތަކުން ޓެރިފް ނެގުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މިއީ މީގެ 13 މަސް ކުރިން ޓްރަމްޕް ދެވަނަ ދައުރަކަށް ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަޑައިގެންނެވި ފަހުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އޭނާއަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެވެ. މީގެ ކުރިން ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ގިނަ ނިންމުންތައް ހުރީ އޭނާގެ ބާރުތައް ފުޅާވާ ގޮތަށެވެ.
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުން ހުކުރު ދުވަހު ވިދާޅުވީ، 1977 ވަނަ އަހަރުގެ 'އިންޓަނޭޝަނަލް އިމަޖެންސީ އިކޮނޮމިކް ޕަވާސް އެކްޓް' (އައިއީއީޕީއޭ) މެދުވެރިކޮށް ޓެރިފް ނެގުމުގެ ހާއްސަ ބާރު ރައީސަށް ދޭން ކޮންގްރެސްއިން ބޭނުންވި ނަމަ، އެހެން ގާނޫނުތަކެކޭވެސް އެއްފަދައިން އެކަން ސަރީހަ ބަހުން ބަޔާންކުރީސް ކަމަށެވެ.
އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ޖޯން ރޮބަޓްސްގެ ރައުޔުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެ ގާނޫނުގައި ޓެރިފް ނުވަތަ ޑިއުޓީއާ ގުޅޭ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
ކުރިންވެސް ލަފާކުރެވިފައިވާ މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން، ވޯލް ސްޓްރީޓްގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރުގައި އަގުތައް ވަނީ ކުޑަކޮށް މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ.
ވިޔަފާރިވެރިންގެ ޖަމިއްޔާތަކުން މި ނިންމުމަށް މަރުހަބާ ކިޔާފައިވާއިރު، ނޭޝަނަލް ރީޓެއިލް ފެޑަރޭޝަނުން ބުނީ މީގެ ސަބަބުން ކުންފުނިތަކަށް ބޭނުންވާ ޔަގީންކަން ލިބިގެން ހިނގައްޖެ ކަމަށެވެ.
ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޕެންސިލްވޭނިއާގެ 'ޕެން ވަރޓަން ބަޖެޓް މޮޑެލް' އިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، ކޯޓުގެ މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން 175 ބިލިއަން ޑޮލަރާ ހަމައަށް ކުންފުނިތަކަށް ފައިސާ އަނބުރާ ދައްކަން ޖެހިދާނެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ގާތް ވިޔަފާރި ބައިވެރިން ކަމަށްވާ ޔޫރަޕްގެ އިއްތިހާދާއި އިނގިރޭސިވިލާތުން ބުނީ ކޯޓުގެ ނިންމުން ދިރާސާކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ ފަރާތުން ތަކުރާރުކޮށް ޓެރިފްގެ އިންޒާރުތައް ލިބެމުންދާ ކެނެޑާއިން ބުނީ، މި ނިންމުމުން އެނގެނީ އެ ޓެކްސްތަކަކީ "އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތް" އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިތުރު ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެ ކަމަށް އެ ގައުމުން ތައްޔާރުވަމުންދެއެވެ.
ކެނެޑާ ޗެމްބަރ އޮފް ކޮމާސްގެ ރައީސް ކެންޑޭސް ލެއިންގް ވިދާޅުވީ، ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތަކުގައި ޕްރެޝަރު ބޮޑުކުރުމަށްޓަކައި މިއަށްވުރެ ވަރުގަދަ އަދި ގެއްލުން ބޮޑު އުސޫލުތަކެއް އެމެރިކާއިން ބޭނުންކޮށްފާނެތީ ކެނެޑާއިން ތައްޔާރުވާން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
