ޗާގޯސް އަށް ވަޒަންވެރިވާން ދިޔަ މީހުން ބޭރުކުރުން ކޯޓު އަމުރަކުން ހުއްޓުވައިފި

ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކުގެ މިލްކުވެރިކަން މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ދެކޮޅަށް އިހުތިޖާޖު ކުރުމަށް އެ ރަށްތަކަށް ދިޔަ ޗާގޯސްގެ ހަތަރު މީހަކު އެ ތަނުން ބޭރުކުރުން ވަގުތީ ގޮތުން ހުއްޓުވުމަށް ފަނޑިޔާރަކު އަމުރު ނެރުއްވައިފިއެވެ.

އަމިއްލަ ވަޒަނުގައި ދާއިމީކޮށް ވަޒަންވެރިވުމުގެ މަގްސަދުގައި، ސްރީލަންކާއިން ފުރައިގެން ދަތުރުކުރި މި ހަތަރު މީހުން ޗާގޯސްގެ ސަރަހައްދަކަށް ފޯރާފައިވަނީ މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ.

އެ ހަތަރު މީހުން އެ ސަރަހައްދުން ފޭބުމަށް އަންގައި، އިނގިރޭސި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެ މީހުންނަށް ނޯޓިސް ފޮނުވާފައެވެ. އަދި އެ ރަށްތަކުން ނުފައިބައިފި ނަމަ ޖޫރިމަނާ ކުރުން ނުވަތަ ޖަލަށް ލެވިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ވަނީ ދީފައެވެ.

ނަމަވެސް، އެ މީހުންގެ ވަކީލުން ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން، މަދުވެގެން ހަތް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް އެ މީހުން އެ ތަނުން ބޭރުކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ އަމުރެއް (އިންޖަންކްޝަނެއް) ވަނީ ހޯދާފައެވެ.

މި މައްސަލައާ ގުޅޭގޮތުން ބީބީސީން ވަނީ އިނގިރޭސި ފޮރިން، ކޮމަންވެލްތު އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮފީސް (އެފް.ސީ.ޑީ.އޯ) ގެ ބަހެއް ހޯދުމަށް އެދިފައެވެ.

ފަނޑިޔާރު ނެރުއްވި އަމުރުގައި، އެ މީހުންނަށް އެ ސަރަހައްދަށް ޒިޔާރަތް ކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުގައި އެކަށީގެންނުވާ ވަރަށް ލަސްކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، އެ މީހުން ބޭރުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރުތަކުގެ ގާނޫނީ ސައްހަކަމާ މެދު އުފެދިފައިވާ ސުވާލުތަކަށް ބުރަދަން ދީފައިވެއެވެ.

ބްރިޓިޝް އިންޑިއަން އޯޝަން ޓެރިޓަރީ (ބީ.އައި.އޯ.ޓީ) ގެ ޗީފް ޖަސްޓިސް ޖޭމްސް ލޫވިސް ވިދާޅުވީ، މި މައްސަލައިގައި އިންސާފު ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ބުރަވެވެނީ މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތްތަކުގެ ކޮޅަށް ކަމަށެވެ.

"އެ މީހުން ތިބީ ޑިއޭގޯ ގާސިއާއާ 120 މޭލު (193 ކިލޯމީޓަރު) ދުރުގައި. އަދި އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ހުރި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު، އެ މީހުންގެ ފަރާތުން ގައުމީ ސަލާމަތަށް އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް ނެތް. އެ މީހުން ބޭރުކޮށްލައިފިނަމަ، އަނބުރާ އައުމުގައި ބޮޑެތި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވާނެ،" ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވިއެވެ.

ފަނޑިޔާރު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ޗާގޯސް ޖަޒީރާތައް ބަލަހައްޓާ އިނގިރޭސި އިދާރާތަކަށް މި ހުކުމަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް ހަތް ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.

ޗާގޯސްގެ ރައްޔިތުންގެ ދިފާއުގައި މަސައްކަތްކުރާ ވަކީލުން ބުނީ، އެ މީހުން ބޭރުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރުތައް ބާތިލު ނުކޮށްފިނަމަ ކޯޓަށް ދިއުމަށް ތައްޔާރަށް ތިބި ކަމަށެވެ.

އެފް.ސީ.ޑީ.އޯ އިން ވަނީ އެ މީހުންގެ މި ދަތުރަކީ "ޣައިރު ގާނޫނީ، ނުރައްކާތެރި އަމަލެއް" ގޮތުގައި ސިފަކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި ހުންނަ އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒަށް އެ މީހުންގެ ފަރާތުން އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް ނެތް ކަމަށް އެ އޮފީހުން ވެސް އެއްބަސްވެއެވެ.

އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވީ، ބީ.އައި.އޯ.ޓީގެ ގާނޫނުތައް ބުނާގޮތުން، އެ މީހެއްގެ ރައްޔިތަކަށް ވީތީ ނުވަތަ އެއީ ކާބަފައިންގެ ވަޒަން ކަމަށް ވީތީ، ސައްހަ ހުއްދައަކާ ނުލައި އެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމުގެ ގާނޫނީ ހައްގެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ލިބިގެން ނުވާ ކަމަށެވެ.

އެ ސަރަހައްދަށް ދަތުރުކުރި އިނގިރޭސި ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ މިސްލީ މެންޑަރިން ބުނީ، އޭނާ އެ ތަނަށް ދިޔައީ "ސުލްހަވެރިކަމާއެކު، އިހުތިރާމާއެކު، އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް ނުރައްކަލެއް ނެތް ގޮތެއްގައި، ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ވަޒަނުގައި އަލުން ފައިޖެއްސުމަށް" ކަމަށެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ބުނީ، އޭނާ އާއި އަނެއް ހަތަރު މީހުން ތިބީ "ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން، އަބުރުވެރިކަމާއި ސާބިތުކަމާއެކު އަމިއްލަ ހައްގުތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ދެމިތިބުމަށް" ކަމަށެވެ.

މީގެ ކުރިން ބީބީސީއާ ވާހަކަދައްކަމުން މެންޑަރިން ބުނެފައިވަނީ، އޭނާ އެ ތަނުން ބޭރުކުރަން ބޭނުންނަމަ އިނގިރޭސިންނަށް ޖެހޭނީ "ގަދަކަމުން ގޮނޑުދޮށުން ދަމާފައި ގެންދަން" ނުވަތަ "މަރާލަން" ކަމަށެވެ.

މެންޑަރިން އާއި ޗާގޯސްގެ އަނެއް ތިން މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެނީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކަނާތު ފިޔައިގެ ސިޔާސީ ޕްރެޝަރު ގްރޫޕެއް ކަމަށްވާ "ގްރޭޓް ބްރިޓިޝް ޕީ.އޭ.ސީ" އިންނެވެ.

އެ މީހުންގެ މި ދަތުރަށް ހަރަދުކުރަނީ، އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކާ މެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ދެކޮޅަށް ކެމްޕޭން ކުރާ އެ ގްރޫޕުން ހޯދާފައިވާ އެހީގެ ފައިސާއިންނެވެ.

މެންޑަރިންގެ ވަކީލުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބެރިސްޓަރ ޖޭމްސް ޓަމްބްރިޖް ވިދާޅުވީ، ހުއްދަ ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުންތަކަށް ބީ.އައި.އޯ.ޓީ އާއި އެފް.ސީ.ޑީ.އޯ އިން ޖަވާބުދީފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. 

މި އަމުރުގެ ސަބަބުން، އެތަނުގެ އަސްލުން ވަޒަންވެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މީހަކު ބޭރުކުރުމަކީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ކަމެއްތޯ ބެލުމަށް ފުރުސަތެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް ވަކީލު ވިދާޅުވިއެވެ.

މި ހުކުމުގެ ސަބަބުން، ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކުގެ ކޮންޓްރޯލް މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް އިތުރު ހުރަސްތަކެއް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުން 1814 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޗާގޯސް ޖަޒީރާތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރަމުން އަންނައިރު، އެ ތަނުގެ އެންމެ ބޮޑު ރަށް ކަމަށްވާ ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި އަސްކަރީ މަރުކަޒެއް ހެދުމަށްޓަކައި 1960 ގެ އަހަރުތަކުގައި އެ ރަށުގެ ރައްޔިތުން ވަނީ ގަދަކަމުން ބޭރުކޮށްފައެވެ.

އެ ޖަޒީރާތަކަކީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ރަސްމީކޮށް ކަނޑައެޅީ 1965 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެއީ އެ ރަށްތައް މިލްކުކުރުމަށްޓަކައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން މޮރިޝަސްއަށް 3 މިލިއަން ޕައުންޑުގެ އެހީއެއް ދިނުމަށްފަހުއެވެ.

ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޯޓުތަކުން ނެރުނު ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން އަސްކަރީ މަރުކަޒުގެ މުސްތަގުބަލަށް ނުރައްކާވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެ، އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން މިދިޔަ އަހަރު ވަނީ އެ ރަށްތަކުގެ ކޮންޓްރޯލް މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ.

އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ކުރިއަށް އޮތް 99 އަހަރަށް އަހަރަކު 101 މިލިއަން ޕައުންޑް ދެއްކުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ އެއްބަސްވެފަ އެވެ.

ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އޭނާގެ "ޓްރޫތް ސޯޝަލް" ޕްލެޓްފޯމުގައި، ބޮޑުވަޒީރު ސަރ ކިއަރ ސްޓާމަރަށް "ޑިއޭގޯ ގާސިއާ ދޫކޮށްނުލުމަށް" ގޮވާލެއްވުމާ ގުޅިގެން، މި އެއްބަސްވުމާ މެދު މިހާރު ވަނީ ޝައްކު އުފެދިފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، 2022 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ރައްޔިތަކަށް ވުމުގެ ހައްގު ލިބިފައިވާ ޗާގޯސްގެ ގިނަ ރައްޔިތުން ވެސް މި އެއްބަސްވުމާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރެއެވެ.

ޗާގޯސްގެ ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭގޮތުގައި މި އެއްބަސްވުމަކީ އެ މީހުންނަށް ވީ ހިޔާނާތެކެވެ. އެ މީހުން ބޭނުންވަނީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން އަމިއްލަ ވަޒަނަށް އެނބުރި ދިއުމަށްޓަކައި، އެ ރަށްތަކުގެ ސިޔާދަތީ ބާރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ދަށުގައި އޮތުމަށެވެ.

މި އެއްބަސްވުމާ ދެކޮޅަށް ގިނަ ބަޔަކު ތިބި ނަމަވެސް، އިނގިރޭސިވިލާތާއި، މޮރިޝަސް އަދި ސީޝެލްސްގައި ދިރިއުޅޭ ޗާގޯސްގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު މިކަމުގައި އެއްގޮތެއް ނޫނެވެ.