500 އެތައް އަހަރެއް ވީ އިރުވެސް ކަނޑު އަޑީގައި ސަލާމަތުން ހުރި ހަވާދުގެ ބާވަތްތަކެއް ފެނިއްޖެ!

ބައެއް ކަހަލަ އެއްޗިއްސަކީ ދުވަސްވީ ވަރަކަށް އޭގެ އަގު އުފުލިގެންދާ އެއްޗިއްސެވެ. އެ އެއްޗެއް ގެންގުޅެފައި ހުރި މީހެއްގެ ސަބަބުން، ނުވަތަ އެއާ ގުޅިފައިވާ ހާދިޘާއެއްގެ ސަބަބުންވެސް އަގު އުފުލިގެންދާ ފަހަރު އާދެއެވެ. މިފަހަރުވެސް މި ފެނިގެން މިއުޅެނީ ހަމަ އެކަހަލަ އެއްޗެކެވެ. ދައްކަން މިއުޅެނީ މީގެ 500 އެތައް އަހަރެއް ކުރިން ސްވީޑަންގެ ބޯލްޓިކް ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދަށް ޣަރަޤުވި ޝާހީ މަނަވަރެއްގެ ތެރޭގައި ރައްކާ ކޮށްފައި ހުރި ހަވާދުގެ ބާވަތްތަކެއްގެ ވާހަކައެވެ.

ތާރީޚީ އާޘާރުތައް ދިރާސާކުރާ ތަޖުރިބާކާރުން ނުވަތަ އަރކިއޮލޮޖިސްޓުން ބުނާ ގޮތުގައި، ފެތިފައި އޮތް ޝާހީ މަނަވަރުގައި ހުރި ހަވާދުގެ ބާވަތްތަކަކީ ވަރަށްވެސް އާދަޔާ ޚިލާފު ޚަޒާނާއެކެވެ. ފެތިފައި އޮތް ޝާހީ މަނަވަރު "ގްރިބްޝަންޑް" ތެރެއިން ފެނުނު ހަވާދު ހަޒާނާގައި ހުރި ބާވަތްތައް ހުރީ، ވަރަށް ރަނގަޅަށް، ހަލާކު ނުވެ ގިނަ ދުވަހަށް ދެމި ހުންނާނެ ގޮތް ހަދާފައެވެ. މަނަވަރު ތެރެއިން ފެނުނު ހަވާދުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ސެފްރޯންއާއި އަސޭމިރުހުގެ އިތުރުން އިނގުރުވެސް ހިމެނެއެވެ.

"ގްރިބްޝަންޑް" އަކީ ޑެންމަރކްއާއި ނޯވޭގައި ވެރިކަން ކުރެއްވި ކިންގް ހާންސްގެ ޒާތީ މިލްކިއްޔާތުގައި ހިމެނޭ މަނަވަރެކެވެ. މި މަނަވަރު ފެތުނީ މީލާދީން 1495 ވަނަ އަހަރުއެވެ. މަނަވަރު ފެތުނީ އަލިފާނުގެ ހާދިޘާއަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ހާދިޘާ ހިނގި އިރު ރަސްގެފާނު ގެންދެވީ ސްވީޑަންގައި އޮތް ސިޔާސީ ބައްދަލުވުމަކަށް ވަޑައިގަތުމަށް ދަތުރުކުރައްވަމުން ކަމަށްވެއެވެ.

"ގްރިބްޝަންޑް" ފެތިފައި އޮތް ސަރަޙައްދު ހޯދީ ކުޅިވަރެއްގެ ގޮތުގައި ޑައިވް ކުރަމުން ދިޔަ ބަޔަކަށް، 1960ގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. އެ މަނަވަރު ތެރެއިން ތަފާތު އެކި އެއްޗިހި ނެގުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައި ވަނީ ދާދި ފަހުންނެވެ. މިކަމުގައި އިސްކޮށް އުޅެނީ ލަންޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ އަރކިއޮލޮޖިކަލް ސައެންޓިސްޓް، ބްރެންޑަން ފޯލޭއެވެ. 

ހާދިޘާއަށް އެތައް ޤަރުނެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔަ އިރުވެސް، ހަވާދުގެ ބާވަތްތަކަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބި ހުރި ސަބަބެއް، ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުންނަށްވެސް އަދި އޮތީ ދެނެގަނެވޭ ގޮތް ނުވެފައެވެ. ހަވާދުގެ ބާވަތްތައް ހުރީ މަނަވަރު ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ ވެލިތަކުގެ ތެރޭގައި ރައްކާ ކުރެވިފައި ކަމަށް ވީ ނަމަވެސް، އެތަކެތި އެންމެ ފުރަތަމަ ހުރީ ފޮށިގަނޑެއް ކަހަލަ އެއްޗެއްގައި ކަމަށާ، ޒަމާންވެ، އެ ފޮށިގަނޑު ވީރާނާވެ ނެތި ގޮސްފައި ވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް އަރކިއޮލޮޖިސްޓުން ލަފާ ކުރެއެވެ.

ލަންޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ ރިސަރޗަރެއް ކަމަށް ވާ މައިކަލް ލަރސަންއަކީވެސް ޝާހީ މަނަވަރުން ފެނުނު ހަވާދުގެ ބާވަތްތައް ދިރާސާ ކުރަމުންދާ ތަޖުރިބާކާރެކެވެ. އޭނާވެސް ހުރީ ފެތިފައި އޮތް ޝާހީ މަނަވަރުން ފެނުނު ހަވާދުގެ ބާވަތްތައް، މިހާ ދުވަހު ރައްކާތެރިކޮށް ހުރީތީ ހައިރާންވާކަމަށް ބުނެފައެވެ.

ހާދިޘާ ހިނގި ދުވަސްވަރަށް ބަލާއިރު ސެފްރޯންއާއި ކަރަންފޫ ފަދަ ބާވަތްތަކަކީ މީހާގެ ތަނަވަސްކަމާއި މަތީ ޢިއްޒަތާއި ހައިބަތު އަންގައިދޭ ރަމްޒެކެވެ. މި ބާވަތްބާވަތުގެ ސާމާނަކީ، އެ ދުވަސްވަރު ވިލާތަށް އިމްޕޯޓްކުރާ ބާވަތްތަކެކެވެ. މި ތަކެއްޗަކީ ކިންގް ހާންސް ސްވީޑަންއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި ގެންދެވި ސަމާނު ކަމަށްވެސް ބެލެވެއެވެ.

ފޯލޭގެ އަމާޒު މިހާރު ހުރީ ބޯލްޓިކް ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދު ފަދަ، ތިމާވެށީގެ ގޮތުން އާދަޔާ ޚިލާފު ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުތައް ދިރާސާކޮށް، މިފަދަ އިތުރު ހަޒާނާތައް ހޯދުމާ ދިމާއަށެވެ.