"ކޭޝް ފޮރ ޓްރޭޝް": ކުނި ވަކިކޮށްގެން މާލީ ފައިދާ ހޯދަން ކެރިދާނެތަ؟

އެންމެ ކުޑަކޮށް ތަރައްޤީ ވެފައިވާ ޤައުމުތަކުން ފެށިގެން އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ޤައުމުތަކުގައިވެސް ކުނީގެ މައްސަލައަކީ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. އެކަށީގެންވާ ޙައްލެއް، ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައިވެސް ހޯދިފައި ނެތް ކުނީގެ މައްސަލާގައި، އިޤްތިޞާދީ އަދި މާލީ ގޮތުން އިނދަޖެހި، ސިޔާސީ ހާސްކަމެއްގެ ތެރޭގައި އޮތް ލުބްނާނަކަށްވެސް އިސްތިސްނާއެއް ނެތެވެ.

ޤައުމީ ފެންވަރެއްގައި މާ ބޮޑު މަޝްރޫއުތަކެއް ހިންގުމުގެ މަގު ލުބްނާނަށް މިއަދު ހަނިވެފައި އޮތް ނަމަވެސް، ދޭދޭ ފެންވަރުގައި، ކުނީގެ މައްސަލައަށް ހައްލު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްތަކެއް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

މަގުތައް މަތީގައި ފުނިޖެހެމުން ދިޔަ ކުނިންވެސް ތަނަވަސް ފުރުޞަތެއް ހޯދިދާނެ ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރި އެކަކީ ވިޔަފާރިވެރިޔާ އަދި އެކްޓިވިސްޓް ޕިޣޭ ބާކްލިނީއެވެ.

ފުނިފުންޏަށް ކުނި އުކާލާމުންދާ ސަރަހައްދުތަކަށް، ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައިވެސް ކިޔާ އުޅެނީ "ކުނި ފަރުބަދަ"އެވެ. 1990ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން ލުބްނާނުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ކުނި ފަރުބަދަތައް ދަނީ އުފުލެމުންނެވެ. ކުނި ފަރުބަދައިގެ މައްސަލަ އެންމެ ބޮޑުވާން ފެށީ، 2015 ވަނަ އަހަރު، ލުބްނާންގެ އެންމެ ބޮޑު ކުނިގޮނޑު ބަންދު ކުރުމުންނެވެ.

ސިޔާސީ ވެރިންވެސް ތިއްބެވީ ހައްދަވާނެ ގޮތެއް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާ ފަދަ ހާލެއްގައެވެ. ލުބްނާނުގެ ކުނި ފަރުބަދަތައް ވީ، ބައިބައިވެފައިވާ ވެރިކަމަކާއެކު ޒަރޫރީ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދެވެމުން ނުދާ ކަމުގެ ރަމްޒަކަށެވެ.

ފުރުޞަތުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން ތެދުވަން ކެރުނު އެކަކީ ބާލްކިނީއެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރު އޭނާ ވަނީ "ލުބްނާން ވޭސްޓް މެނޭޖްމަންޓް" އިފްތިތާހް ކޮށްފައެވެ. އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށީ ވެރިރަށް ބެއިރޫތުގެ ރަށްބޭރުގެ އަވަށެއްގައެވެ. އެއީ، ކުނި ވަކިކޮށް، އަލުން ބޭނުން ކުރެވެން ހުރި އެއްޗެއް ބޭނުން ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމަށް ޤާއިމު ކުރި ފެސިލިޓީއަކާއެކެވެ.

އަލުން ބޭނުން ހިފިދާނެ ޒާތުގެ ކުނި އެއްކޮށް، ކުނި ވަކި ކުރާ ފެސިލިޓީތައް ގެންދިއުމުގެ މަސައްކަތް ބާކްލިނީ ފެށީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ކާރުގައެވެ.

ޖޫން މަހުގެ ތެރޭގައި "ޑްރައިވް ތުރޯ" ގެ ނަމުގައި ޚާއްސަ ޚިދުމަތެއް ތަޢާރަފު ކުރިއެވެ. އެއީ މީހުންގެ އަމިއްލަ ކާރުތަކުގައި އައިސް، ދަގަނޑާއި ޕްލާސްޓިކާއި ކަރުދާސް ފަދަ އަލުން ބޭނުން ކުރެވޭ ކުނި ކޮތަޅު ހަވާލުކޮށްގެން ބަދަލުގައި ފައިސާ ލިބޭ ގޮތަށް ފަރުމާ ކުރި ޚިދުމަތެކެވެ.

ވަޒީފާ ނުލިބި އަތްމަތި ދަތިވެފައިވާ ލުބްނާންގެ އެތައް އާންމުންނަކަށް، ކުނިން ނަފާ ލިބޭނެ މަގު ތަނަވަސްވިއެވެ.

ލޯރާ ފާރިސްއަކީ، އަވަށްޓެރި ގެތަކުން ކުނި އެއްކޮށްގެން، "ޑްރައިވް ތުރޯ"އަށް ދަތުރު ކުރާ މީހެކެވެ. ޕްލާސްޓިކް ފުޅިއާއި ކާޑްބޯޑް އެކުލެވޭ އެތައް ކުނިކޮތަޅެއް، "ޑްރައިވް ތުރޯ"އަށް އޭނާ ގެންދެއެވެ.

"ލުބްނާން ވޭސްޓް މެނޭޖްމަންޓް" ގައި މިއަދު 25 މުވައްޒަފަކު މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އެއީ މިއަދު ލުބްނާނުގައި ކުނީގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދޭ އުސޫލުން ހިންގާ ގިނަ ފެސިލިޓީތަކެއްގެ ތެރެއިން އެއް ފެސިލިޓީއެވެ. މި ދަނޑިވަޅަކީ ހިތި ދާޚިލީ ހަނގުރާމައެއްވެސް ތަޖުރިބާ ކޮށްފައިވާ ލުބްނާންގެ ތާރީޚް ދެކެފައި ނުވާފަދަ ހީނަރުކަމަކާ އެ ޤައުމަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައި ވާ ހިތްދަތި ދަނޑިވަޅެކެވެ. މާލީ ގޮތުންވެސް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކަކާ އެ ޤައުމަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައި ވާ އިރު، ލުބްނާންގައި މިވަގުތު ތިބި ކޮންމެ 10 މީހަކުން 8 މީހަކީ ފަޤީރަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.