ރިޔާސީ ބަޔާނާއި އޭގެ ތާރީޚު އަކުރުން އަކުރަށް!
އެންމެ ފުރަތަމަ ރިޔާސީ ބަޔާނެއް އިއްވީ 1933ގައި
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މަޖިލިސްކުރާ މާލަން
ރިޔާސީ ބަޔާނަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނު އަސާސީގައި ކޮންމެ އަހަރަކު އެއްފަހަރު އިއްވުން ލާޒިމްކުރާ އެއްޗެކެވެ. ގާނޫނު އަސާސީ ބުނާގޮތުން ރިޔާސީ ބަޔާނަކީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެވެސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ފެށޭ ޖަލްސާގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަގާމުގައި އެ އިރެއްގައި ހުންނަވާ ބޭފުޅަކު ދެއްވުން ލާޒިމް ބަޔާނެކެވެ.
ގާނޫނު އަސާސީގެ 84 ވަނަ މާއްދާގައިވާގޮތުން ކޮންމެ ރިޔާސީ ބަޔާނެއްގައިވެސް އެ އިރެއްގައި ގައުމުގެ ހާލަތު އޮތް ގޮތާއި ގައުމުގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް ރާވާފައިވާކަންކަމާއި ރަނގަޅު ކުރެވޭނެހެން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ކަންކަން އެ ބަޔާނުގައި ހިމަނަން ޖެހޭނެއެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ބުރާސްފަތި ދުވަހު 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވެވިއިރު އެއީ އެމަނިކުފާނުގެ ތިން ވަނަ ރިޔާސީ ބަޔާނެވެ. 2018 ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވުމަށް ފަހު 2019 އަދި 2020 ވަނަ އަހަރުވެސް އެމަނިކުފާނު ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވަވާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ދެ އަހަރާއި މިއަހަރާ އޮތް މައިގަނޑު ތަފާތަކީ މި އަހަރު ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުމާ ހަމައަށް އައިއިރު ކޮވިޑް-19ގެ ސަބަބުން ގައުމުގެ އިގްތިސޯދު އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓި އިސްލާހުކުރަން ޖެހޭ އެތައްކަމަކާއި ފޫބައްދަން ޖެހޭ އެތައް ގެއްލުންތަކެއް ހުރުމެވެ. މުޅި 2021 ވަނަ އަހަރަކީ މުޅިން އެކީ ރިކަވަރީގެ އަހަރަކަށް ހަދަން ޖެހިފައިވުމެވެ. ކޮންމެއަކަސް ރައީސްގެ ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި ގާނޫނު ލާޒިމްކުރާ ނުކުތާތައް ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
އެގޮތުން ފާއިތުވެގެން ދިޔަ 2020 ވަނަ އަހަރު ގައުމުގެ ހާލަތު އޮތްގޮތާއި އެ ހާލަތުން އަރައިގަތުމަށް ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކާއި މިހާރު ގައުމު އޮތް ހާލަތުގެ އިތުރަށް ފެށިގެން ކުރިއަށް މިދާ 2021 ވަނަ އަހަރު ކުރިއަށް ކުރަން ނިންމަވާފައިވާ ކަންކަމާއި ޕްރޮޖެކްޓުތައް ވެސް ރައީސް އިއުލާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.
ގާނޫނު އަސާސީގެ އިތުރަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ގަވާއިދުގައިވެސް ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުމާއި، ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި ހިމަނަންޖެހޭ ކަންކަމުގެ ތަފްސީލްތައް ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގައިވާގޮތުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވެވުމުން އެއިރެއްގައި ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީ ނޫން ދެން މަޖިލީހުގައި އެންމެ ގިނައިން މެމްބަރުން ތިބި ޕާޓީއަކުން ރިޔާސީ ބަޔާނަށް ޖަވާބު ދޭން ޖެހެއެވެ. އެ ޖަވާބު ތައްޔާރުކުރަން ޖެހެނީވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ޕާޓީ ނޫން ދެން ތިބި ޕާޓީތަކުގެ މެމްބަރުންގެ ހިޔާލު ހިމަނައިގެންނެވެ. އަދި މި ޖަވާބު ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވާތާ 14 ދުވަސް ތެރޭގައި އިއްވުންވެސް ގަވާއިދުގައިބުނާގޮތުން ލާޒިމްވެއެވެ.
ރާއްޖޭގައި ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުމުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު އެންމެ ފުރަތަމަ އެކަން ފަށާފައިވަނީ 1933 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެއީ ރާއްޖޭގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީއެއް ފާސްކުރެވި އެއަށް އަމަލުކުރަން ފެށިއިރު، އައްސުލްތާން މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީން އިސްކަންދަރުގެ ރަސްކަމުގައެވެ. އޭރު ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވާފައިވަނީ ހުތުބަތުލް އަރުޝުގެ ނަމުގައެވެ. އޭރުވެސް ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި ހިމެނެނީ ހަމަ މިހާރުވެސް އެ ބަޔާނުގައި ހިމެނުން ގާނޫނުން ލާޒިމްކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތުތަކެވެ.
ފަހުން ދިވެހިރާއްޖެ ޖުމްހޫރިއްޔަތަކަށް ބަދަލުވެ އެންމެ ފުރަތަމަ ވެރިކަން ކުރެއްވި ރައީސް އިބްރާހިމް ނާސިރުގެ ދައުރުގައި ހުތުބަތުލް އަރުޝުގެ ނަން އިނގިރޭސިވެ ޕްރެސިޑެންޝަލް އެޑްރެސްއަށް ބަދަލުކުރެއްވިއެވެ. ރައީސް ނާސިރުގެ ދައުރު ނިމެންދެން އެގޮތުގައި އޮތުމަށް ފަހު ރައީސް މައުމޫންއާ ހަމައިން ނަން ބަދަލުވީ ރިޔާސީ ބަޔާނަށެވެ. އޭރުއްސުރެ އަދާ ހަމައަށްވެސް ރިޔާސީ ބަޔާނުގެ ގޮތުގައި މި ބަޔާން އިއްވަމުން އަންނަތާ 40 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާއިރު އަދިވެސް ބަޔާނުގައި ހިމެނެނީ ހަމަ އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް އޭގައި ހިމެނުން ލާޒިމްކުރި މުހިންމު މައުލޫމާތުތަކެވެ.
