ދެމެހެއްޓެނިވި މަސްވެރިކަމުގެ ނަމޫނާއަކަށް ރާއްޖެ

2015 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއަން އޯޝަން ޓޫނާ ކޮމިޝަން (އައިއޯޓީސީ) ގެ ސައިންސްވެރިން ވަނީ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ރިނދޫއުރަހަ ކަންނެލީގެ އާބާދީ އަންދާޒާ ކުރުމަށްފަހު އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ރީނދޫ އުރަހަ ކަންނެލީގެ އާބާދީ މުސްތަޤުބަލަށް ދެމެހެއްޓޭނޭ މިންވަރަށްވުރެ ދަށްވެފައި ކަމަށާއި ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެއްޔަށް ކުރެވޭ މަސްވެރިކަން ކުރެވެމުން ދަނީ އާބާދީގެ ދެމެހެއްޓުމަށް ގެއްލުން ވާނޭ މިންވަރެއްގައި ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އަދި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލީގެ އާބާދީ މިހާލަތަށް ދިއުމުން، މަސްވެރިކަންތަކުގައި ބާނާ ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލީގެ މިންވަރު ދަށްކޮށް، އާބާދީ އިޔާދަވުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށްޓަކައި 2016 ވަނަ އަހަރު ވަނީ އައި.އޯ.ޓީ.ސީ އިން ވަނީ ޤަރާރެއް ފާސްކޮށްފަ އެވެ. މި ޤަރާރުގެ ދަށުން އިންޑިއާ ކަނޑުގައި ކަނޑު މަހުގެ މަސްވެރިކަންކުރާ، 24 މީޓަރަށްވުރެ ބޮޑެތި އުޅަނދުތަކާއި، މިއަށްވުރެ ކުދިނަމަ، އެ ޤައުމެއްގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުން ބޭރުގައި މަސްވެރިކަންކުރާ އުޅަނދުތަކުން، ޤަރާރުގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރުތަކަށް ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި ބާނާ މިންވަރު ދަށް ކުރަން ޖެހެއެވެ.

އެކި ޤައުމުތަކުން ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި މަސްވެރިކަން ކުރާ ގޮތާއި މިންވަރަށްބަލައި، ކަންނެލި ބާނާ ނިސްބަތް މަދުކުރަންޖެހޭ މިންވަރު ކަނޑައެޅިއިރު، ރާއްޖެއަކީ ދޮށީގައާއި, އަތުނަނުގެ މަސްވެރިކަން ކުރާ ޤައުމެއްކަމުން، 2014 ވަނަ އަހަރުގެ މިންވަރުން 5 އިންސައްތަ މަދުކުރަން ޖެހެއެވެ. އެހެން ޤައުމުތަކާއި ހިލާފަށް ރާއްޖެއަކީ ބޮޑުދާ ޖަހައިގެން ކަންނެލި މަސްވެރިކަން ކުރާ ޤައުމެއް ނޫނެވެ.

2016 ވަނަ އަހަރު ފާސްކުރި ޤަރާރުގެ ދަށުން ރާއްޖެއިން ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި ބާނާ މިންވަރު 5 އިންސައްތަ ކުޑަކުރަން ޖެހުނު ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގެ ތަފާސް ހިސާބު އައި.އޯ.ޓީ.ސީ އަށް ހުށަހެޅުމުގައި، ޤަރާރުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތަށް ހުށައަޅާފައި ނުވުމުގެ ސަބަބުން ޤަރާރުގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރަށްވުރެ ދިވެހިރާއްޖެއިން ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި ބޭނި މިންވަރު ގިނަކަމަށް ބެލެވުނެވެ. ނަމަވެސް ތަފާސްހިސާބު ނެގުމުގައި މި ކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ޤަރާރުގައި ބަޔާންކުރާ މިންގަނޑަށް 2019 ވަނަ އަހަރު ތަފާސްހިސާބު ހުށައަޅާފައިވެއެވެ. އަދި މި ހިސާބުތަކުން ދެއްކިގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑު މަސްވެރިކަމުގައި ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި ބާނާ މިންވަރު، ޤަރާރުގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރުގެ ތެރޭގައި ފެށުނީއްސުރެވެސް ހިފެހެއްޓިފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް، ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލީގެ އާބާދީއާއި ގުޅޭގޮތުން އައި.އޯ.ޓީ.ސީގެ ސައިންސްވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަކީ ދިވެހިންނަށް އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލެވޭނެވަރަށްވުރެ ސީރިއަސް ކަންބޮޑުވުމެއްކަމަށްވުމާއެކު، ރާއްޖެއިން ވަނީ ކަންނެލި މަސް ބާނާ މިންވަރު ޤަރާރުގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރުގެ ތެރޭގައި ހިފަހައްޓާފަ އެވެ.

2015 ވަނަ އަހަރާއި އަޅާބަލާއިރު، 2019 ވަނަ އަހަރު ކަންނެލި މަސް ބޭނި އަދަދު ވަނީ 15 އިންސައްތަ ދަށްވެފައިއެވެ. އެއީ 7737 ޓަނުގެ ދަށްވުމެވެ.

މުޅި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުންވެސް، ދިވެހި މަސްވެރިން ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި ބާނާ އަދަދު ބޮޑުތަނުން ދަށްކުރުމުގައި 2019 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުން ފެށި ކެމްޕޭނާއި، މަސް ގަންނަ ފަރާތްތަކުން، މަސްވެރިންގެ ކިބައިން ތަކުރާރުކޮށް އެދެމުންދިޔަ އެދުންތައް މުހިންމު ރޯލެއް އަދާކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ބޮއިކައިރިން މަސްވެރިކަން ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ކަނޑުހިނގާ އައިނުން މަސްވެރިކަންކުރުމަށް އިރުޝާދުދީ ކުރިއަށްގެންދިޔަ ކެމްޕޭނާއި، ކުދި ކަންނެލި ނުބޭނުމަށް ކުންފުނިތަކުން މަސްވެރިންގެ ކިބައިން އެދުނު އެދުން މުހިންމު ރޯލެއް އަދާކޮށްފައިވެއެވެ.

ދިވެހި މަސްވެރިން ބޮޑުތަނުން މިކަމުގައި އެހެން ޤައުމުތަކަށް ނަމުނާ ދައްކައި، ބުނެއެދިނީ ދިވެހިންނަކީ ދެމެހެއްޓެނިވި ކަންނެލި މަސްވެރިކަން ކުރަން އެނގޭ، އަދި ދިރުންތަކުގެ ނަސްލު ނެތި ނުދާނެގޮތަށް، ކަނޑުތަކުގެ ނަފާ ހޯދާނެ ބަޔެއް ކަމެވެ. ތިމާވެއްޓަށާއި ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ އާބާދީއަށް ނުހަނު ގެއްލުން ހުރި ކޮތަރިދައު (ގިލްނެޓް) އަދި ބޮޑުދައު (ޕަރސް ސެއިން) ފަދަ މަސްވެރިކަން ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ތިމާވެށްޓާއި ރަށްޓެހި ނަމޫނާ ރީތި މަސްވެރިކަމެއް ކުރާ މަސްވެރިތަކެއް ތިބި ޤައުމެއްކަން ދިވެހިން އެ ވަނީ ސާބިތުކޮށްދީފަ އެވެ.

ދިވެހި މަސްވެރިން ބާނާ ކަންނެލީގެ މިންވަރު ޤަރާރުގައި ބަޔާންކުރާ މިންގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހުރި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އިންޑިއާ ކަނޑުގައި މަސްވެރިކަން ކުރާ އެހެން ބައެއް ޤައުމުތަކުން ބާނާ ކަންނެލީ މިންވަރު ދަށް ނުކުރާތީ، އެކަމުގައ ހައްޤު ނޫން އަދަބަކާއި ދިވެހިން ކުރިމަތިލާންޖެހިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެސް ވަނީ ހީވެފަ އެވެ. އެހެނީ ޔޫރަޕްގެ ބޮޑެތި ސުޕަރމާކެޓްތަކުން ވަނީ އިންޑިއާ ކަނޑުން ބާނާ ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލީގެ އަދަދު ދަށް ނުކުރާނަމަ، މަސް ގަތުން ހުއްޓާލުމުގެ އިންޒާރުތައްދީފަ އެވެ. އެގޮތުން މި އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގައި ބާއްވާ އިންޑިއަން އޯޝަން ޓޫނާ ކޮމިޝަން (އައިއޯޯޓީސީ) ގެ ބައްދަލުވުމާއި ހަމައަށް އަދަދުތަކަށް ބެލުމަށްފަހު އެގޮތަށް އަމަލުކުރާނެކަން ޔޫރަޕްގެ ސުޕަރމާރކެޓްތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފަ އެވެ.

އެފަދަ ނިންމުމެއް، ނިންމައިފިނަމަ އެކަން ވާނީ ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބޭނެ ކަމަކަށެވެ. މަސް ގަނެ، ވިއްކާ ކުންފުނިތަކަށްވެސް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބޭނެ ކަމަކަށެވެ.

މަސް ގަނެ، ވިއްކުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ބިގްފިޝް މޯލްޑިވްސް ފަދަ ކުންފުނިތަކުގެ ކަންބޮޑުވުމަކީ، ދިވެހި މަސްވެރިން ބާނާ ކަންނެލި މަހުގެ އަދަދު ޤަރާރުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންވަރުގެ ތެރޭގައި ވަނިކޮށް، އެހެން ޤައުމުތަކުން ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި ބާނާ މިންވަރު މަދުނުކުރުމުން އެކަމުގެ ގެއްލުމާއި ދިވެހި މަސްވެރިން ކުރިމަތިލާންޖެހިދާނެ ކަމެވެ. އަދި މިއީ ދިވެހިން ރީނދޫއުރަހަ ކަންނެލި މަސް ބާނާ އަދަދު ދަށްކޮށް، ހޯދި ކާމިޔާބުގެ ވާހަކަ ގަދަޔަށް ދައްކަންޖެހޭ ވަގުތުކަންވެސް އެ ކުންފުނިން ފާހަގަކުރެ އެވެ. އަދި ޔޫރަޕްގެ ޤައުމުތަކަށް ދިވެހިން ހޯދި ކާމިޔާބުގެ އަޑު އިއްވައި، ދިވެހިންނަކީ ތިމާވެއްޓާއި، ވެށީގައިވާ ދިރުންތަށް ނެތި ނުދާނެގޮތުގެ މަތިން ކަންކުރުމުގައި ނަމޫނާ ދެއްކި ޤައުމެއްކަން ހާމަކުރުމަށް ހުރިހާ ރައްޔިތުން މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭކަމަށް ކުންފުނިތަކުން ދެކެ އެވެ.