އެންމެން އެންމެނަށް އެ ގެންގުޅުނީ ކޮން "ބިހެއް"؟
15 ނޮވެމްބަރު 2026 | އާދީއްތަ 13:59އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު އިފްތިތާހުކުރުމަށް ބޭއްވި ހަފްލާގައި ބޭނުންކުރި "ދިއްލޭ ބިހެއް" ފަދަ އާލާތަކާ ގުޅިގެން އާންމުންގެ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވެއްޖެ. މި ހަރަކާތުގެ މަގްސަދާއި އެ ބިހާ ހުރި ގުޅުމާ މެދު ސުވާލު އުފެދިފައިވާއިރު، މިއީ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ހަރުކަށި ފިކުރާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރާ ރަމްޒެއްގެ އިތުރުން ސިހުރުވެރިކަމާ ގުޅުވައި ވެސް ވާހަކަދެކެވޭ އެއްޗެއް. އެހެންކަމުން، ދިވެހި ސަގާފަތާއި އިހުތިރާމްގެ މާނަ މިފަދަ ރަމްޒަކުން ދައްކުވައިދިނުމުން ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުން


އިހުތިރާމު އަދާކުރުމުގެ ޤައުމީ މަޝްރޫއު އިފްތިތާހު ކުރުމަށް ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން | ރައީސް އޮފީސް
މީހުން އެއްކުރަން އުޅުނީކީ ތިޔަހެނެއް ނޫނެވެ. ކުންފުނިތަކުގެ ހާޒިރީ ބަލައިގެން އަންނަ މީހުންނާއި ނާންނަ މީހުން ދެނެގަންނާނެކަން އެންގި އެވެ. ކަމުވޮށިގެންވާ މީހުންނަށް ވެސް ވަރުވަރުން ދައުވަތު ދިނެވެ. ދަރިވަރުންނާއި ޓީޗަރުން ވެސް އެއްކުރި އެވެ. ސިޔާސީ މީހުންތަކަށް ވެސް ވަކި އަދަދަކުން މީހުން ގެނައުން ނޫން ގޮތެއް ނެތެވެ.
އިސާހިތަކު އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު ފެށުމަށް އެ ވަނީ ފިސާރި ބޮޑު ހަފްލާއެއް ބާއްވާ ފައެވެ. މީހުން ނުގޮސްދާނެތީ ބަޑިބޭހުން ހަވާ އަރުވައިގެންނެވެ. އެކަމަކު އެ ހަރަކާތަށްވުރެ ބޮޑަށް ރެއާއި މިއަދު އެ ދައުރުވާން ފެށީ މުޅިން އެހެން އެއްޗެކެވެ. ޒާތެއްގެ ދިއްލާފައި އޮތް ބިހެކެވެ. އެ ބިހުގެ ފޮޓޯ އާއި ވީޑިއޯ އެވެ. ބިހުގައި ފުރަތަމަ ހިއްޕެވީ ރައީސް މުއިއްޒު އެވެ. ގާތުގައި ކުޑަ ކުއްޖަކާއި ފަންނާބެހޭ ވަޒީރު ހީނާ ވަލީދު ހުންނެވި އެވެ. ދެން އެ ފެށުނީ އެ ބިހުގެ ކުޅިވަރެވެ. އެންމެން އެންމެންނަށް ގެންގުޅެ އުފުލާ ދައްކައި ހެދި ވަރުގަދަ ބިހެކެވެ. އެއާއެކު ފޮޓޯތައް ނެގީ ވެސް ތިޔަހެނެއް ނޫނެވެ. އެކަކަށްވުރެ އަނެކަކު ވާދައަށް އުޅޭ ހެންނެވެ.
ބިހަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ތިން ފަށަލައެއް ހިމެނޭ އެއްޗެކެވެ. އެއް ފަށަލައަކީ ބިހުގެ އެތެރޭގެ މައި ބަ އެވެ. ދެން އޮންނަނީ އެބައި ރައްކާތެރިކުރާން ނަވަތަ އެއަށް އިތުރު ތާޒާކަމެއްދޭ ލޮނދިގަނޑެވެ. އެ ދެބައިގެ ބޭރުން އޮންނަ ތޮށި ގަނޑަކީ އޭގެ ރައްކާތެރި ކަމަށް އޮންނަ އެންމެ ބޮޑު ފަށަލަ އެވެ.
ބިހުގެ ތަފާތު ކުޅިވަރުތައް ހުރެ އެވެ. ތަފާތު ރޭސްތައް ޖަހަ އެވެ. ކެއުމުގައި ވެސް ބިހަކީ މުހިއްމު އެއްޗެކެވެ. ފަހަކަށް އައިސް ބައެއް މުނާސަބަތާ ދިމާކޮށް ވެސް ޒުވާނުން ބިސް ބޭނުންކޮށް އުޅެ އެވެ. އެކަމަކު މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ވެސް ބިސް ގެންގުޅުމުގައި ފަރުވާތެރިވާން ޖެހެ އެވެ. އެކަކު އަނެކަކު އަތައް ދީއުޅުމުގަ އެވެ. އުފުލާ އުޅުމުގަ އެވެ. އަތްކާތައި، އަތްލާ އުޅުމުގަ އެވެ. އެހެން އުޅުމުގައި ނިކަން ފަރުވާތެރި ނުވިއްޔާ ބިސް ތެޅިދާނެތީ އެވެ. އަސްލު ބޭނުން ކުރުމުގެ ކުރިން ބިހުގެ ބޭނުން ކެނޑިދާނެތީ އެވެ. ކެއްކިއަސް ހަނާކުރިއަސް ބިސްގަނޑު އެޅިއަސް އަދި ފުށްލައިގެން ކުޅިވަރެއްގެ ގޮތުގައި ބިހާ ކުޅެއުޅުނަސް އެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ފަރުވާތެރި ނުވިއްޔާ ލައްކަ ލަނޑުއަޅަ އެވެ.
އެކަމަކު ވިސްނައި ވިސްނާ ވެސް ނޭނގިގެން މިއުޅެނީ ރޭގެ ހަފްލާއާ ބިހާ ހުރި ގުޅުމެވެ. އިހުތިރާމް އަދާކުރުމާއި، ގުޅިގެން އުޅުމާއި އަދަބު އަޚްލާގާއި ބިހާ ގުޅެނީ ކިހިނެއް ކަމެވެ. ޖަމީލް ދީދީގެ ދުރޫސުލް އަޚަލާގުގައި ވެސް ބިހެއްގެ ވާހަކައެއް ނުގެންނަވަ އެވެ. ރައީސް މުއިއްޒުގެ ވާހަކަފުޅުގައި ރާއްޖޭގެ ތާރީޚު ލިޔުއްވުންތެރިން ކަމުގައިވާ އިބްނު ބަތޫތާއާއި ޕިރާޑްމެންފަދަ ބޭބޭފުޅުންގެ ވާހަކަ ގެންނެވި އެވެ. އެކަމަކު ހޯދައި ހޯދާ ވެސް އެއިން ބޭފުޅެއްގެ ލިޔުމަކުން ބިހާއި އިހުތިރާމަކާ ގުޅުވި ލަފްޒެއް ހިސާބު ވެސް ނުފެނުނެވެ. ހަމައެކަނި ބައެއް މީހުން ބިހަށް އޭތި ކިޔާ އުޅުނެވެ. އެކަމަކު އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ މާނައިގައި ބިހެއް ދެއްކި ލިޔުމެއް ނުފެނުނެވެ.
ދެން އޮތީ އެފަދަ ބިހެއްގައި މީގެ ކުރިން އަތްބީއްސި ބައެއް އެހެން ބައެކެވެ. މިސްރުގެ ރައީސް އަބްދުލް ފައްތާހް އަލް ސީސީއާއި ސައުދީ ރަސްގެފާނު ސަލްމާން ބިން އަބްދުލް އަޒީޒް އާއި ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އާއި އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުން، އެކީ އެއްފަހަރާ އެފަދަ ބިހެއްގައި އަތްޕުޅު ޖެއްސެވި އެވެ. އެކަމަކު އެ ވެރިން އެ ބިހުގައި އަތްޕުޅު ލެއްވީ އެ ވެރިންގެ ބަހުންނަމަ ހަރުކަށި ފިކުރާ ދެކޮޅަށެވެ. އެކަމުގައި ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުން ރަމްޒު ކުރުވާށެވެ. ފަހަރެއްގައި ވެސް ބަޔަކަށް އިހުތިރާމް އަދާކުރުމާއި އިހުތިރާމް ދިނުމުގެ މާނައަކު ނޫނެވެ.
ދެން އޮތީ އެފަދަ ބިހާ ގުޅުވައި ދެކެވޭ ތަފާތު ވާހަކައެކެވެ. ދައްކާން ހެޔޮނުވާވަރުގެ ވާހަކަ އެވެ. ދީނުގައި ކަނޑައެޅިގެން މަނާކަމެއްގެ ވާހަކަ އެވެ. ޝިރުކާއި ސިހުރު ހާހޫރައިގެ ގޮތުގައި ގެންގުޅޭ އެފަދަ ދިއްލި ބިސްތަކާ އޮންނަ ގުޅުމެވެ. އެފަދަ ކަންކަމުގައި ގެންގުޅޭ ބިހުގައި އެންމެން ލައްވައި އަތްކާތުވާ ހަދަ އެވެ. ބިހަށް ހަދާ އެ ޒާތުގެ އެއްޗެއް ހަދާފައި އެއަކުން ހަލާކުކުރާން ހިތުއެޅި އެންމެންނަށް ކާންދީ ވެސް އުޅެ އެވެ. ފާޑުކީ މީހުން އެ ވާހަކަ ވެސް އެ ދެއްކީ އެހެންވެގެންނެވެ.
ކޮންމެއަކަސް ނޭނގިގެން މިއުޅެނީ ރޭ ދެއްކި ބިހާއި ރޭ އިފްތިތާހު ކުރި އިހުތިރާމް އަދާކުރުމާ ގުޅެނީ ކޮންބީދައަކުން ކަމެވެ. ދިވެހިންގެ އެއްބައިވަންތަކަށް ދައްކާން މީގެ ކުރީގައި ގެންގުޅުނު ކަންކަމުގައި މިފަދަ ބިސް ނުގެންގުޅުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެ އެވެ. ބިހުން އެ ދެއްކީ ކޮން ވާހަކައެއް ނޫނީ ކޮން މާނައެއް ހެއްޔެވެ. އެންމެން އެންމެންނަށް އެ ގެންގުޅުނީ ކޮން ބިހެއް ހެއްޔެވެ.









