އެންވިޑިއާގެ ވެރިޔާގެ މައްސަލައިގައި ސިންގަޕޫރުގެ އިތުބާރަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް!
14 ނޮވެމްބަރު 2026 | ހޮނިހިރު 07:28އެންވިޑިއާގެ ކުރީގެ ސީއީއޯ ޖެންސަން ހުއާންގ، ޗައިނާގެ ޖާސޫސެއް ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އަންހެނަކާ ސިއްރު ގުޅުމެއް ބޭއްވި މައްސަލައިގައި، ސިންގަޕޫރުގެ ކުންފުނިތަކެއް މެދުވެރިކޮށް ޗައިނާއަށް ޗިޕްތައް ވަގަށް ބޭރުކުރި ކަމުގެ ތަހުގީގު ވަނީ ފުޅާކޮށްފައި. މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހުއާންގ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދީފައިވާއިރު، ސިންގަޕޫރުގެ ވިޔަފާރީގެ ނިޒާމު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކާ މެދު ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް އެ ޤައުމުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައި
އެންވިޑިއާ ކުންފުނީގެ ކުރީގެ ސީއީއޯ ޖެންސަން ހުއާންގ ކައިވެނިން ބޭރުން ގުޅުމެއް ހިންގި ކަމަށް ބުނެވޭ ޗައިނާގެ ޖާސޫސެއް ކަމުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ އެލިސް ހުއާންގއާއެކު އިން ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖެއްގެ ފޮޓޯއެއް | ރޮއިޓަރސް
އެމެރިކާގެ ޗިޕް އުފައްދާ ބޮޑު ކުންފުނި އެންވިޑިއާގެ ކުރީގެ ސީއީއޯ ޖެންސަން ހުއާންގއާއި ޗައިނާގެ ޖާސޫސެއް ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އަންހެނަކާ ދެމެދު އޮތް ސިއްރު ގުޅުމުގެ މައްސަލަ ހޫނުވެ، ދުނިޔޭގެ އެންމެ އިތުބާރު ހުރި އެއް ވިޔަފާރީގެ މަރުކަޒު ކަމަށްވާ ސިންގަޕޫރަށް ބޮޑު ސިޔާސީ އަދި އިގުތިސާދީ ބޮލުގެ ރިހުމަކަށް ވެއްޖެ އެވެ. އެންވިޑިއާގައި 30 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު އިސްކޮށް ހުންނެވުމަށްފަހު، އުމުރުން 63 އަހަރުގެ ހުއާންގ ނޮވެންބަރު 12 ވަނަ ދުވަހު މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުމާ ގުޅިގެން، ސިންގަޕޫރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ކުންފުނިތައް މެދުވެރިކޮށް ޗައިނާއަށް އެމެރިކާގެ ޒަމާނީ އޭއައި ޗިޕްތައް ވަގަށް ބޭރުކުރި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައިގެ ތަހުގީގުތައް ވަނީ އިތުރަށް ފުޅާވެފަ އެވެ.
ސިންގަޕޫރުގެ ކުންފުނިތަކާއި 'މެގަސްޕީޑް' ގެ ދައުރު
މި މައްސަލައިގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބައިވެރިއަކީ ސިންގަޕޫރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ 'މެގަސްޕީޑް' ނަމަކަށް ކިޔާ ކުންފުންޏެކެވެ. ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާ ސަރަހައްދުގައި އެންވިޑިއާގެ އެންމެ މުހިންމު ވިޔަފާރި ބައިވެރިޔާގެ ގޮތުގައި 2023 ވަނަ އަހަރު އުފެއްދި މި ކުންފުނީގެ ކުރީގެ އިސްވެރިއަކީ، ޖެންސަން ހުއާންގއާއެކު ކައިވެނިން ބޭރުން ސިއްރު ގުޅުމެއް ބޭއްވި ޗައިނާގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ އެލިސް ހުއާންގ އެވެ. އެމެރިކާއިން ޗައިނާއަށް ވިއްކުން މަނާކޮށްފައިވާ 4.8 ބިލިޔަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ އަގުހުރި އެންވިޑިއާ ޗިޕްތައް، މެގަސްޕީޑް މެދުވެރިކޮށް ޗައިނާގެ ކުންފުނިތަކަށް ފޯރުކޮށްދީފައިވޭތޯ ބެލުމަށް އެމެރިކާއާއި ސިންގަޕޫރުގެ އިދާރާތަކުން އަންނަނީ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އެލިސް ހުއާންގއާއި އޭނާގެ ޢާއިލާއިން ޗައިނާއާއި ސިންގަޕޫރުގައި ކުންފުނިތަކުގެ ވިއުގައެއް އުފައްދައިގެން އެންވިޑިއާގެ ޗިޕްތައް ހޯދަމުން ދިޔަ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެ އެވެ. މި ގޮތުން 2023 ވަނަ އަހަރު ޗައިނާގައި އުފެއްދި 'ޝަންގހާއީ ސެންޗަރީ ލިޓޮންގް' ކުންފުނި މެދުވެރިކޮށް 7.5 ބިލިޔަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ އެންވިޑިއާ ޗިޕް ގަނެފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއިން އެކްސްޕޯޓު ކުރުން މަނާކޮށްފައިވާ ޗިޕްތައް ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށް އެމެރިކާގެ މީޑިއާތަކުން ބުނެފައިވެ އެވެ.
ހުޅުވާލެވިފައިވާ އިގުތިސާދަކަށް ކުރިމަތިވި އިމްތިހާނު
ވިޔަފާރިތަކަށް ފަހި، ހުޅުވާލެވިފައިވާ އިގުތިސާދެއްގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރުން ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން، އެމެރިކާއާއި ޗައިނާއާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވާދަވެރިކަމުގެ މެދުގައި އެ ޤައުމު ވަނީ ތާށިވެފަ އެވެ. ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ލުއިފަސޭހަ މާހައުލެއް ދެމެހެއްޓުމާއެކު، ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ރެކުމަށް ސިންގަޕޫރުގެ މާލީ އަދި ވިޔަފާރީގެ ނިޒާމު ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަކީ އެ ޤައުމުގެ ސަރުކާރަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. "މިއީ، ހުޅުވާލެވިފައިވާ އިގުތިސާދަކުން އުފުލަންޖެހޭ އަގު. ކަންކަން ގޯސްވާ ހިނދު ތިމާ ތާށިވަނީ ދެމެދުގައި،" ސިންގަޕޫރަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހާލަތު ސިފަކުރަމުން ބީބީސީގެ ރިޕޯޓެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
ސިންގަޕޫރުގެ ދާޚިލީ ވުޒާރާއިން ބުނީ، އެލިސް ހުއާންގގެ އިތުރުން މެގަސްޕީޑާ ގުޅުންހުރި އިތުރު ހަ މީހަކާ ސުވާލުކުރުމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، 2025 ފެބުރުވަރީ މަހު ސިންގަޕޫރު ސަރުކާރުން މި މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ފެށި ފަހުން، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ވެސް އެ ޤައުމުގައި ނެތް ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ބުންޏެވެ. އެ ހަ މީހުންގެ ތެރޭގައި ސިންގަޕޫރުގެ ރައްޔިތަކު ހިމެނޭއިރު، ދެން ތިބީ ބިދޭސީންނެވެ. ހަމަމިއާއެކު، ސިންގަޕޫރު ސަރުކާރުން ވަނީ އެލިސް ހުއާންގ އެ ޤައުމަށް އަލުން އެތެރެވުން މަނާކޮށްފަ އެވެ.
އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުމަށް ސިންގަޕޫރުން އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް
އެންވިޑިއާގެ ޗިޕްތައް ވަގަށް ބޭރުކުރުމާ ގުޅުންހުރި މަކަރާއި ހީލަތުގެ ވަކި މައްސަލައެއްގައި ސިންގަޕޫރުން މިހާތަނަށް އިތުރު ފަސް މީހެއްގެ މައްޗަށް ދައުވާ އުފުލާފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ނޮވެންބަރު 13 ވީ ހުކުރު ދުވަހު ދަޢުވާ އުފުލި ޗައިނާގެ ރައްޔިތަކު ވެސް ހިމެނެ އެވެ. މި ތަހުގީގުތަކުގައި އެލިސް ހުއާންގގެ ޕާސްޕޯޓު މަސްތަކެއް ވަންދެން ސިންގަޕޫރުގެ އިދާރާތަކުން ހިފަހައްޓާފައި ބޭއްވި ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ އެހީތެރިކަމެއް އޭރު ލިބިފައިނުވާ ކަމަށް މަސްދަރުތަކުން ބުނެ އެވެ.
ވިޔަފާރީގެ މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރަށް އޮތް އިތުބާރު ހިފެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އެ ޤައުމުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ދީފަ އެވެ. "އިތުބާރު ހުރި އަދި ބަރޯސާވެވޭ ވިޔަފާރީގެ މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރަށް އޮތް ނަން ދެމެހެއްޓުމަށް އަޅުގަނޑުމެން މި ތިބީ އަޒުމު ކަނޑައަޅައިގެން. މަކަރާއި ހީލަތުގެ އަމަލުތައް ހިންގުމަށް ސިންގަޕޫރުގެ ވިޔަފާރީގެ މާހައުލު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެއްވެސް ކުންފުންޏަކަށް ނުވަތަ ފަރުދަކަށް ނުދޭނަން،" ސިންގަޕޫރުގެ ދާޚިލީ ވުޒާރާއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުންޏެވެ. އަދި، ބޭރުގެ އިދާރާތަކާ ގުޅިގެން ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް ވެސް އެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
އެންވިޑިއާގެ ވެރިޔާގެ އިސްތިއުފާއާއި ވޮޝިންގޓަނުގެ ތަހުގީގު
މި މައްސަލައިގެ އަސްލު ފެށުނީ މެއި މަހު އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު މާކޯ ރޫބިއޯ ތައްޔާރުކުރެއްވި ސިއްރު މެމޯއަކާ ގުޅިގެންނެވެ. އިލެކްޓްރޯނިކް ޖާސޫސީ މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތައްޔާރުކުރި އެ މެމޯގައި، ޗައިނާގެ ޖާސޫސެއް ކަމަށް ބެލެވޭ އެލިސް ހުއާންގއާ ޖެންސަން ހުއާންގ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަމުންދާ ކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައިވެ އެވެ. މި ޚަބަރު އޮކްޓޫބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު 'ދި ނިއު ޔޯކް ޓައިމްސް' އިން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފެންމަތިކުރުމާއެކު، ނޮވެންބަރު 8 ވަނަ ދުވަހު ހުއާންގ ވަނީ ކައިވެނިން ބޭރުން ގުޅުމެއް ބޭއްވި ކަމަށް އެއްބަސްވެ މުވައްޒަފުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިފަ އެވެ.
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ގާތް ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ހުއާންގ ބުނީ، އެ އަންހެން މީހާއަކީ ޖާސޫސެއް ކަން އެނގިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ނޮވެންބަރު 11 ވަނަ ދުވަހު، އެންވިޑިއާގެ ހެލްތުކެއާ ދާއިރާގެ ނައިބު ރައީސާއާއެކު ވެސް ހުއާންގ އިތުރު ސިއްރު ގުޅުމެއް ބޭއްވި ކަމުގެ ރިޕޯޓުތައް އާންމުވުމާއެކު، ކުންފުނީގެ ބޯޑުގެ ފިއްތުންތަކާ ހެދި އޭނާ ވަނީ މަގާމުން އިސްތިއުފާދީފަ އެވެ. މިހާރު އެންވިޑިއާގެ ވަގުތީ ސީއީއޯއަކަށް އެ ކުންފުނީގެ ޗީފް ފައިނޭންޝަލް އޮފިސަރު ކޮލެޓް ކްރެސް ހަމަޖައްސާފައިވާއިރު، ވޮޝިންގޓަންގައި އެމެރިކާގެ ތަހުގީގީ މައި އިދާރާއާއި (އެފްބީއައި) އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސްއިން އަންނަނީ މި މައްސަލަ ސީރިއަސްކޮށް ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.
މަސްދަރު: ބީބީސީ
