ޔަމަނުގެ އަހުލީހަނގުރާމައާއެކު ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ކާރިސާއެއް: ކޮންމެ 4 އާއިލާއަކުން 3 އާއިލާއަކަށް ކާބޯތަކެތީގެ ދަތިކަން

ޔަމަނުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަނގުރާމަ ފުޅާވެގެންދިޔުމާ ގުޅިގެން ބައެއް ރަށްތައް މުޅިން ސުންނާފަތިވެ، ކޮންމެ ހަތަރު އާއިލާއަކުން ތިން އާއިލާއެއް ބަނޑުހައިހޫނުކަން ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ވޯލްޑް ފުޑް ޕްރޮގްރާމުން (ޑަބްލިޔުއެފްޕީ) އިންޒާރުކޮށްފި އެވެ.

މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް ބަޔަކު ގެދޮރު ދޫކޮށް ގޮސްފައިވާއިރު، އެތައް މިލިޔަން މީހުންނަށް ބޭނުންވާ ސަޕްލައިތައް ވަނީ މެދުކެނޑިފައި އެވެ. އދ. މެދުވެރިވެގެން 2022 ވަނަ އަހަރު ގެނައި ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމަކާ ގުޅިގެން ސަރަހައްދީ ރޮނގު ހުރަސްކޮށް ދެމުންދިޔަ ހަމަލާތައް ގާތްގަނޑަކަށް ހުއްޓިފައި އޮތުމަށްފަހު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއި އީރާނުގެ ތާއީދު އޮންނަ ހޫޘީ ޖަމާއަތާ ދެމެދު މިހާރު ދަނީ ނުރައްކާތެރި ހަމަނުޖެހުންތަކެއް ހިނގަމުންނެވެ. އަލުން ފެށިފައިވާ މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ޔަމަނުގެ ކޮންޓްރޯލް ބަދަލުވެ، ރަތް ކަނޑުގެ ޝިޕިންގ ލޭންތަކަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރަމުންދާ ކަމަށް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެ އެވެ.

Advertisement

ޖެނީވާގައި ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން، އދ. ގެ ކާބޯތަކެއްޗާ ބެހޭ އިދާރާގެ އެސިސްޓެންޓް އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރ ފޯ ޕްރޮގްރާމް އޮޕަރޭޝަންސް މެތިއު ހޮލިންގވޯތު ވިދާޅުވީ، މަދު ހަފުތާތަކެއްގެ ތެރޭގައި، ޑަބްލިޔުއެފްޕީއަށް ވަދެވޭ ސަރުކާރުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ސަރަހައްދުތަކުގައި އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ކާބޯތަކެތި ނުލިބޭ އާއިލާތަކުގެ ނިސްބަތް %74 އަށް އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. މިއާއެކު، ސަރުކާރުގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ޖުމްލަ އާބާދީއަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 10 މިލިޔަން މީހުން ކަމަށް ލަފާކުރެވެ އެވެ.

"ދާދި ފަހުން އުފެދުނު މި ނާމާންކަމުގެ ސަބަބުން ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމަށް ކުރާނެ އަސަރަކީ މުޅިން ސުންނާފަތިކުރަނިވި ކަމަކަށް ވުމުގެ ބިރު އެބައޮތް،" ރޯމްގައި ހުންނަވާ، ޖެނީވާގައި ތިބި ނޫސްވެރިންނަށް ވީޑިއޯ މެދުވެރިކޮށް ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ހޮލިންގވޯތު ވިދާޅުވި އެވެ.

ވެރިރަށް ޞަންޢާ ހިމެނޭހެން ޔަމަނުގެ އުތުރުގެ ބޮޑު ބައެއް މިހާރު ވެސް ކޮންޓްރޯލްކުރަމުންދާ ހޫޘީ ޖަމާއަތުން ވަނީ، ދެކުނުގެ ބަނދަރުމަތީ ރަށް ކަމަށްވާ ޢަދަންގައި ގާއިމުވެފައިވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަނެފައިވާ ސަރުކާރުގެ ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިން ތާއީދުކުރާ ފައުޖުތަކުގެ އަތުން، މުޅި ރަތް ކަނޑުގެ އައްސޭރިފަށް ފާއިތުވި މަހު ހިފާފަ އެވެ. ޑަބްލިޔުއެފްޕީން ބުނީ، ގެދޮރު ދޫކޮށްދާން މަޖުބޫރުވި ގިނަ ބަޔަކު އެ މީހުންގެ މުދާ ދޫކޮށްލާފައި އަންނަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، ޢަދަންގެ ބޭރަށާއި ފަރުބަދަމަތީ ރަށެއް ކަމަށްވާ ތަޢިއްޒުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުތަކަށް އާއިލާތައް އަންނަމުން ދަނީ އެއްވެސް ވަރަކަށް ފެނާއި ކާބޯތަކެތި ނެތި ކަމަށެވެ.

ކާބޯތަކެތީގެ ގާތްގަނޑަކަށް %90 އިމްޕޯޓުކުރާ މި ގައުމުގައި، ގޮދަން ފުށާއި ތެޔޮ ފަދަ ޒަރޫރީ ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފަ އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެންނަނީ ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް އިތުރަށް ގޯސްވަމުންދާނެ ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ކާރިސާއެއް،" ހޮލިންގވޯޓު ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި، ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ތަޢިއްޒު ފަދަ ކުރީސަފުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ވަނުމަށް އިތުރަށް ދަތިވަމުންދާ ކަން ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ޑަބްލިޔުއެފްޕީން ބުނީ، އެ އިދާރާގެ މަސައްކަތްތައް ފުޅާކުރަމުންދާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ކުރިއަށް އޮތް މަދު ހަފުތާތަކެއްގެ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް 109 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ މާލީ އެހީ ނުލިބިއްޖެނަމަ، އަލަށް ގެދޮރު ގެއްލުނު 152،000 މީހުންނާއި މިހާރު ވެސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންދާ 1.4 މިލިޔަން މީހުންނަށް އެހީވުމަށް ހުރި ކާބޯތަކެތީގެ ސްޓޮކާއި ފައިސާ ހުސްވާނެ ކަމަށެވެ.

މި ދަނޑިވަޅުގައި، މެދުއިރުމަތީގެ މުހިންމު ދެ ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ، ރަތް ކަނޑުގެ ބާބް އަލް-މަންދަބް ކަނޑުއޮޅިއާއި އަރަބި ބައްރުގެ އަނެއް ފަރާތުގައި އޮންނަ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަށް އަންނަ ބުރޫއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކަށް ވެސް ހޮލިންގވޯތު އަލިއަޅުވާލެއްވި އެވެ. އަދި, އޭގެ އިތުރުން ޔޫކްރެއިން އަދި ރަޝިޔާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކަޅު ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބުރޫއަރާފައިވުމަކީ، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ކާބޯތަކެއްޗާއި ތެލުގެ އަގު އުފުލި، ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކުޑަވުމުގެ ނުރައްކާ އިތުރުކުރާ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ އިންޒާރު ކުރެއްވި އެވެ.

އދ. ގެ އަންހެނުންނާ ބެހޭ އިދާރާއިން (ޔޫއެން ވިމެން) ހުކުރު ދުވަހު އާންމުކުރި އާ ދިރާސާއެއްގައި ބުނީ، މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވުމާއި ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަށް ދިމާވެފައިވާ ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން، ޔަމަނާއި ސޫދާން އަދި ލުބުނާން ހިމެނޭހެން 28 ގައުމެއްގެ އިތުރު 11.7 މިލިޔަން އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިންނަށް މި އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ކާބޯތަކެތީގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށެވެ.