'މައްކާ ދިފާއީ އިއްތިހާދު' ގެ މަގުސަދަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުން: ސައުދީ ވަލީއަހުދު
1 އޮކްޓޯބަރު 2026 | ބުރާސްފަތި 06:05ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ސަލާމަތާއި ހަކަތައިގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ދަށުން، ތުރުކީވިލާތާއި ޕާކިސްތާނާ ގުޅިގެން 'މައްކާ ދިފާއީ އިއްތިހާދު' އުފައްދާފައިވާކަން ވަލީއަހުދު މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާން ހާމަކުރެއްވި. މީގެ އިތުރުން ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަން ދައުލަތެއް ގާއިމުކުރުމަށް ގޮވާލައްވައި، ޣައްޒާގައި އިސްރާއީލުން ހިންގާ ލާއިންސާނީ އަމަލުތައް އޭނާ ވަނީ ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވާފައި
ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ރަސްގެފާނު ސަލްމާން ބިން އަބްދުލްއަޒީޒްގެ ފަރާތްޕުޅުން، އެ ގައުމުގެ ޝޫރާ މަޖިލީހުގެ ނުވަވަނަ ދައުރުގެ ތިންވަނަ އަހަރު ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ތަގުރީރު ކުރައްވަނީ | އެސްޕީއޭ
ތުރުކީވިލާތާއި ޕާކިސްތާނާ ގުޅިގެން އެކުލަވާލާފައިވާ 'މައްކާ ދިފާއީ އިއްތިހާދު' ގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް، ނުތަނަވަސްކަމާއި ހަމަނުޖެހުންތަކުން ސަރަހައްދު ސަލާމަތްކުރުން ކަމަށް، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ވަލީއަހުދު މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާން ބުދަ ދުވަހު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
ވަލީއަހުދު މުޙައްމަދު މި ފަދައިން ވިދާޅުވީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޝޫރާ މަޖިލީހުގެ ނުވަވަނަ ދައުރުގެ ތިންވަނަ އަހަރު ފެށުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ރަސްގެފާނު ސަލްމާން ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒްގެ ފަރާތްޕުޅުން އިއްވެވި އަހަރީ ރިޔާސީ ބަޔާނުގަ އެވެ. "ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ހަރުދަނާކޮށް، ނުތަނަވަސްކަމާއި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުން ސަރަހައްދު ސަލާމަތްކޮށް، އަދި މަސައްކަތްތައް ވިލަރެސްކުރުމަށް ޓަކައި، މި ރަސްކަމާއި ތުރުކީވިލާތާއީ ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު މައްކާ ޑިފެންސް އެލަޔަންސް ވަނީ އުފައްދާފައި،" ވަލީއަހުދު ވިދާޅުވި އެވެ.
މި އިއްތިހާދަކީ ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުން ވަރުގަދަކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކުގެ ބައެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، "އަޚުވަންތަ އަދި އެކުވެރި ގައުމުތަކުން" ދޭ އެއްބާރުލުމަށާއި، ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމަށް އެ ގައުމުތަކުން ކުރާ ހިއްސާއަށް އޭނާ ޝުކުރުއަދާކުރެއްވި އެވެ. ތުރުކީވިލާތުގެ ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބް އުރުދުޣާނާއި، ސައުދީ ވަލީއަހުދު މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާނާއި، ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝަހްބާޒް ޝަރީފް 'މައްކާ ދިފާއީ އިއްތިހާދު' ގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރައްވާފައި ވަނީ އޮގަސްޓު 7 ވަނަ ދުވަހު މައްކާގަ އެވެ.
ގަލްފް ކޯޕަރޭޝަން ކައުންސިލްގެ ގައުމުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުން ދައްކުވައިދެނީ ގަލްފުގެ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމަކީ "ބައިބައިނުކުރެވޭނެ" އެއްޗެއްކަން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެ ގައުމުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ގަލްފް ކޯޕަރޭޝަން ކައުންސިލްގެ އެހެނިހެން ގައުމުތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ކަމަށް ވެސް ވަލީއަހުދު ވިދާޅުވި އެވެ.
ނުރައްކާތައް އަންނަނީ "ކޮންމެ ދިމާއަކުން ކަމަށް ވިޔަސް" އެ ކަންކަމާ ކުރިމަތިލުމާއި ހުއްޓުވުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އިންސާނީ އަދި އަސްކަރީ ވަސީލަތްތައް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގައި އެބަހުރި ކަމަށް ވަލީއަހުދު ވިދާޅުވި އެވެ. އަމިއްލަ ސަލާމަތަށް އެއްވެސް އުނިކަމެއް ނާންނާނެހެން، ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ކުރަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަލާމަތަށް ބުރޫއަރުވާލުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ދޭ ކޮންމެ ނުރައްކަލަކަށް ނުވަތަ ހަމަލާއަކަށް ހަރުކަށި ރައްދު ދިނުމުގައި އަޅުގަނޑުމެން ފަސްނުޖެހޭނަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ކަނޑުގެ ސަލާމަތާއި ހަކަތައިގެ ރައްކާތެރިކަން
ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުގެ މަގުތަކުގައި އާންމު މަސްލަހަތުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށާއި ކަނޑުގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުމުގެ މަގުސަދުގައި 'މަލްޓިނޭޝަނަލް ޑިފެންސިވް މެރިޓައިމް ކޯލިޝަން' އެއް އުފައްދާފައިވާ ކަމަށް ވެސް މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާން ވިދާޅުވި އެވެ. ސިޔާސީ ނުވަތަ އިގުތިސާދީ ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރުމުގެ ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުގެ މަގުތައް ބޭނުންކުރުމާ އޭނާ ދެކޮޅުހެއްދެވި އެވެ.
ވަލީއަހުދު ވަނީ، "މިއަދު ދުނިޔެ މި ވަނީ ހުރިހާ ފުރުސަތުތަކަކަށް ހުޅުވިފައިވާ ހަކަތައިގެ ކާރިސާއަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހިފައި" ކަމަށް އިންޒާރުކުރައްވާފަ އެވެ. މައްސަލަތައް ގޯސްވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުތަކަށް ތެޔޮ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރުމާއެކު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ސަލާމަތަށް "ސޭފްޓީ ވޭލްވް" އެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
ފަލަސްޠީނާއި ޔަމަނުގެ މައްސަލަ
އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ޣައްޒާގެ ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް ދެމުންދާ "ރަހުމުކުޑަ ހަމަލާތަކާއި" އަޤްޞާ މިސްކިތުގެ ހުރުމަތް "ތަކުރާރުކޮށް ކަނޑަމުންދާދިއުން" ވަލީއަހުދު ކުށްވެރިކުރެއްވި އެވެ. "ފަލަސްތީނުގެ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަޚުންނާއި އުޚުތުންނާ ދެކޮޅަށް، ޚާއްސަކޮށް ޣައްޒާގައި، [އިސްރާއީލުގެ] އިސްތިއުމާރީ ބާރުތަކުން މެދުކެނޑުމެއްނެތި ދެމުންދާ ރަހުމުކުޑަ ހަމަލާތަކާއި، އަޤްޞާ މިސްކިތުގެ ހުރުމަތް ތަކުރާރުކޮށް ކަނޑަމުންދާތީ އެ ކަން އަޅުގަނޑުމެން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ފަލަސްތީނުގައި ދާއިމީ ސިޔާސީ ހައްލެއް ހޯދުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައާއި ސުލްހައިގެ ބޯޑުން އެ ފަރާތްތަކުގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ވެސް އޭނާ ގޮވާލެއްވި އެވެ.
"ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދޭ އަހަންމިއްޔަތަކީ ސާބިތު ސްޓޭންޑެއް، އަދި އެއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގަރާރުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން މިނިވަން ދައުލަތެއް ގާއިމުކުރުން ހިމެނޭހެން، ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުންނަށް އެ މީހުންގެ ޝަރުއީ ހައްގުތައް ލިބެންދެން ކުރިއަށްދާނެ މެދުކެނޑުމެއްނެތް މަސައްކަތެއް،" ވަލީއަހުދު ވިދާޅުވި އެވެ.
ޔަމަނުގެ މައްސަލައިގައި މުޙައްމަދު ބިން ސަލްމާން ވަނީ، ހޫޘީންގެ ހަމަލާތަކާ ކުރިމަތިލުމާއެކު، ޔަމަނުގެ ސަރުކާރަށް ވާގިވެރިވާ އިއްތިހާދީ ލަޝްކަރު މެދުވެރިކޮށް، އެ ގައުމުގައި ސަރުކާރުގެ ބާރުވެރިކަމާއި ހަމަޖެހުން އިއާދަކުރުމަށް ސައުދީންދޭ ތާއީދު އާކުރައްވާފަ އެވެ. އަދި, ސޫދާނުގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ހަމަޖެހުމަށާއި، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި، ހަނގުރާމައާއި ހަލާކުގެ ތެރެއިން އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް އިތުރު ވޭނާއި ތަކުލީފު ނުލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ކުރާ ތާއީދު އޭނާ ތަކުރާރުކުރެއްވި އެވެ. 2014 ސެޕްޓެންބަރުގައި ހޫޘީން ޔަމަނުގެ ވެރިރަށް ސަންޢާއާއި އެހެނިހެން ބައެއް ޕްރޮވިންސްތަކުގެ ކޮންޓްރޯލް ނެގުމާ ގުޅިގެން، 2015 މާރިޗުން ފެށިގެން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ދަނީ ހޫޘީންނާ ދެކޮޅަށް ޔަމަނުގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބަލައިގަނެފައިވާ ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ އަސްކަރީ އިއްތިހާދެއް އިސްވެ ހިންގަމުންމެވެ.
މަސްދަރު: އަނަދޮލު އޭޖެންސީ
