އަފްޣާނިސްތާނުގައި ތާލިބާނުގެ ވެރިކަމަށް ފަސް އަހަރު - އަފްޣާން އިން ނުކުތް ނަތީޖާ ފެނުމަށްފަހު އެމެރިކާއަށް އިތުބާރު ކުރާނީ ކާކު؟

އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކާބުލްއިން އެމެރިކާ ސިފައިން ފައިބައި، ތާލިބާނުން އެ ގައުމުގެ ވެރިކަމާ އަލުން ހަވާލުވިތާ ފަސް އަހަރު ފާއިތުވެފައިވާއިރު، އެ ގައުމު މިހާރު ވެފައިވަނީ އިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ ގޮތުންނާއި އިންސާނީ އެހީތެރިކަމުގެ ގޮތުން ދުނިޔޭގައި އޮތް އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއް ހާލަތަށެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގައި ކުރި 20 އަހަރުގެ ހަނގުރާމައަށް އެމެރިކާގެ ޓެކްސް ފައިސާއިން 2.3 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަކޮށްފައިވާއިރު، އެ ގައުމަކީ އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް އަސާސެވެ. ނަމަވެސް، އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކާއި ގުދުރަތީ ކާރިސާތަކާ ގުޅިގެން އެތައް މިލިއަން ކުދިންނެއް ބަނޑަށްޖެހި، އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިންގެ އަސާސީ ހައްގުތައް ނިގުޅައިގަނެފައިވީ ނަމަވެސް، އަފްޣާނިސްތާނާއި އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން މިއަދު ވަނީ ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަމުން ބޭރުވެފަ އެވެ.

ތާލިބާނުން ވެރިކަމަށް އައި ފަހުން، އަފްޣާނިސްތާނުގެ އާބާދީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 45 އިންސައްތަ މީހުން ބޭނުންވާ އިންސާނީ އެހީތެރިކަން ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީދޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުކޮށްފަ އެވެ. މީގެ އެންމެ ބޮޑު ތަކުލީފެއް އުފުލަން ޖެހިފައިވަނީ އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިންނަށެވެ. ކުރިން އަފްޣާނިސްތާނަށް އެންމެ ގިނައިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިން އެމެރިކާ، މިހާރު އެންމެ ގިނައިން އެހީދޭ ފަސް ގައުމުގެ ލިސްޓުގައިވެސް ނުހިމެނެ އެވެ.

ކާބުލްގައި ކާބޯތަކެތީގެ އެހީ ހޯދުމަށް އަންހެނުން ކިއޫ ހަދައިގެން ތިބި ސަރަހައްދެއްގައި، ތާލިބާނުންގެ ސަލާމަތީ ބާރުގެ މެންބަރަކު ފޯރިމަރަނީ | ގެޓީ އިމޭޖަސް

އެހީތެރިކަން މިހާ ބޮޑަށް މަދުވެފައި މިވަނީ، ތާލިބާނުން އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިންގެ ހައްގުތަކަށް މެދުނުކެނޑި ހަމަލާދީ، ގާނޫނީ ރައްކާތެރިކަން ނައްތާލައި، "ޖެންޑަރ އެޕާތައިޑް" ނުވަތަ ވަކި ޖިންސަކަށް ވީތީ ތަފާތުކުރުމުގެ ނިޒާމެއްގެ ދަށުން އެމީހުންގެ ބާރުތައް ނިގުޅައިގަންނަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. ތާލިބާނުންގެ މި ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން އާބާދީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ކަމަށްވާ އަންހެނުން ވަނީ އާންމު ދިރިއުޅުމުން އެކަހެރިކޮށްފަ އެވެ. އަދި އަފްޣާނިސްތާނަކީ އަންހެނަކަށް ދިރިއުޅެން ދުނިޔޭގައި އޮތް އެންމެ ނުރައްކާތެރި ގައުމަށް ވަނީ ވެފަ އެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނަކީ މިހާރު ދުނިޔޭގައި ހަވަނަ ގްރޭޑުން ފެށިގެން މަތީގެ ތައުލީމު އަންހެން ކުދިންނަށް މަނާކޮށްފައިވާ ހަމައެކަނި ގައުމެވެ. މި މަނާކުރުން ދެމިއޮންނާތާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވެފައިވުމުން، މުޅި ޖީލެއްގެ އަންހެން ކުދިން މިވަނީ ސާނަވީ ތައުލީމުގެ ފުރުސަތުން މަހްރޫމްވެ، ފުރާވަރުގެ ދުވަސްތައް ގޭގައި ހޭދަކުރަން ޖެހިފަ އެވެ. ޔުނެސްކޯއިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި މިހާރުވެސް 2.4 މިލިއަން އަންހެން ކުދިން ތިބީ ތައުލީމުން މަހްރޫމްވެފަ އެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވެރިރަށް ކާބުލްގެ ޕްރައިމަރީ ސުކޫލެއްގައި، މިދިޔަ ޖުލައި މަހުގެ ތެރޭގައި އަންހެން ކުދިންތަކެއް އިމްތިހާނު ހަދަނީ. ތާލިބާނުންގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުން، އެ ގައުމުގެ އަންހެން ކުދިންނަށް ގްރޭޑް ހަޔަކުން ފެށިގެން މަތީގެ ކްލާސްތަކުގައި ތައުލީމު ހާސިލުކުރުން ވަނީ މަނާކޮށްފައި. މިއީ އާންމުގޮތެއްގައި އުމުރުން 12 އަހަރުން މަތީގެ އަންހެން ކުދިން | ގެޓީ އިމޭޖަސް

މީގެ އިތުރުން، އަންހެނުން ވަޒީފާ އަދާކުރުން ގިނަ ދާއިރާތަކަކުން މަނާކޮށް، އާންމު ތަންތަނުގައި މޫނު ނިވާކުރުމަށް އަމުރުކޮށް، އަދި ފިރިހެން މަހްރަމަކާ ނުލައި ދުރު ރަސްތާތަކަށް ދަތުރުކުރުންވެސް ވަނީ މަނާކޮށްފަ އެވެ.

ޔޫއެން ވުމަންއިން ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަންހެނުންގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުން މިހާރު ގެއިން ބޭރަށް ނުކުންނަނީ މަހަކު އެއްފަހަރު ނުވަތަ ދެފަހަރު އެވެ. މި އެކަހެރިކަމުގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ބޮޑު ކާރިސާއެއް ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ. އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި ކޮންމެ 10 އަންހެނަކުން 7 އަންހެނުން އެމީހުންގެ ނަފްސާނީ ހާލަތު ސިފަކުރަނީ "ގޯސް" ނުވަތަ "ވަރަށް ގޯސް" ގޮތުގަ އެވެ.

ތާލިބާނުން ވެރިކަމަށް އައި ފަހުންވެސް ކާބުލްގައި މަޑުކުރި މަދު އަންހެން އެކްޓިވިސްޓުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މަހްބޫބާ ސިރާޖް ބުރާސްފަތި ދުވަހު ސީއެންއެންއަށް ބުނީ، އަންހެނުންގެ ހާލަތު ދުވަހުން ދުވަހަށް ގޯސްވަމުންދާތީ ގައުމު ދޫކޮށް ދިއުމަށް ވިސްނަމުންދާ ކަމަށެވެ.

"މިގޮތަށް މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދެވޭކަށް ނެތް. އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ އެއްވެސް އަންހެނަކަށް އަޅުގަނޑަށް އެހީއެއް ނުވެވޭ. އެއްވެސް މީހަކު އެ ފުރުސަތެއް ނުދޭ. އަންހެނުންގެ ހުރިހާ ހައްގުތަކެއް ވަނީ ނިގުޅައިގަނެފައި. މިކަމާ ބެހޭގޮތުން އެއްޗެއް ބުނެފިނަމަ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ ކުށަކަށް ވަނީ. އެކަމަކު ހަގީގަތަކީ މިއީ،" ސެރާޖް ބުންޏެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އަންހެނުންނަށް ކުރާ އަނިޔާ މިހާރު ވަނީ ގާނޫނީ ގޮތުން ހުއްދަ ކޮށްފަ އެވެ. މިދިޔަ މާރިޗު މަހު ތާލިބާނުން ނެރުނު ގަރާރެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ކަށި ބިންދައިގެން ނުދާނަމަ ނުވަތަ ފެންނަން ހުންނަ ފަދަ ދާއިމީ ލަކުނެއް ނުއުފެދޭނަމަ، ފިރިހެނުންނަށް އެމީހުންގެ އަނބިންގެ ގައިގައި ތަޅައި އަނިޔާކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ކަމަށެވެ.

އެހެން ގަރާރެއްގެ ދަށުން، އަންހެނުން ކައިވެނި ރޫޅާލުމަށް ކުރާ މަސައްކަތް އިންތިހާއަށް އުނދަގޫކޮށް، ކައިވެނިކުރުމަށް ގާނޫނީ ގޮތުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އެންމެ ދަށް އުމުރު ކަމަށްވާ 16 އަހަރު ވަނީ އުވާލާފަ އެވެ. އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލްއާއި އދ. ގެ ކޮމިޓީ އޮން ދަ ރައިޓްސް އޮފް ދަ ޗައިލްޑްގެ މާހިރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ކައިވެނި ވަނީ ގާނޫނީ ގޮތުން ހުއްދަވެފަ އެވެ. ތާލިބާނުން ވެރިކަމަށް އައި ފަހުން ކުޑަކުދިންގެ ކައިވެނި ދަނީ ހަލުވިކަމާއެކު އިތުރުވަމުންނެވެ. މި ހުރިހާ ފިއްތުންތަކެއް ކުރިމަތިވަމުންދާއިރު، 2022 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އަފްޣާނިސްތާނަށް ދޭ އިންސާނީ އެހީ ވަނީ 70 އިންސައްތަ މަދުވެފަ އެވެ.

ޔޫއެން ވުމަންއިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި 10.7 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިން އިންސާނީ އެހީއަށް ބަރޯސާވެ އެވެ. އދ. އިން ކުރި ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އަންހެނުން އިސްވެ ހިންގާ ޖަމިއްޔާތަކުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ ޖަމިއްޔާތައް، އެހީ މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިއަށް އޮތް އަހަރު ތެރޭގައި ބަންދުކުރަން ޖެހިދާނެ އެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ އުތުރުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާއަކުން ސީއެންއެންއަށް ބުނި ގޮތުގައި، އެހީ ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ މަސައްކަތްތައް މިހާރު ކުރިއަށްދަނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ.

ތާލިބާނުންގެ ފަސް އަހަރުގެ ވެރިކަމުގައި ބަދަލުވީ ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟

އެމެރިކާ ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނުން ފޭބިތާ ފަސް އަހަރު ފުރުމާ ގުޅިގެން، އިޒޮބެލް ޔަންގް ވަނީ އެ ގައުމުގެ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ ހާލަތާ ބެހޭ ރިޕޯޓެއް ތައްޔާރުކޮށްފަ އެވެ. 'ސޭވް ދަ ޗިލްޑްރަން' ގެ އާ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ފަސް އަހަރުން ދަށުގެ ކޮންމެ 10 ކުއްޖަކުން އެކަކީ ކާނާލިބުން ދަތިވުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑު ނިކަމެތިވުމުގެ ބަލި ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ ކުދިންނެވެ.

މައިންނާއެކު ކުޑަކުދިންވެސް ދަނީ މި ހިތްދަތި ހާލަތުގެ އަގު އަދާކުރަމުންނެވެ.

ސޭވް ދަ ޗިލްޑްރަންއިން މި ހަފުތާގައި ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކޮންމެ 10 ކުއްޖަކުން އެކަކީ ކާނާލިބުން ދަތިވުމުގެ ސަބަބުން ސިއްހީ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކުދިންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ މިންވަރަށް ހަށިގަނޑު ހިކި އަނބުރައިގަތުމުގެ މައްސަލަ ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ޔުނިސެފުން ބުނާ ގޮތުގައި މިއަހަރު 11 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ކުޑަކުދިން އިންސާނީ އެހީއަށް ބޭނުންވާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އެހީ މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ގާތްގަނޑަކަށް 600 ސިއްހީ މަރުކަޒު ވަނީ ބަންދުކޮށްފަ އެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގެ އުތުރުގެ ދުރު ހިސާބެއްގައި، 10،000 މީހުންގެ އާބާދީއަކަށް ސިއްހީ ހިދުމަތް ދޭ ހަމައެކަނި ފަރާތަކީ ސޭވް ދަ ޗިލްޑްރަން އެވެ.

ހަމައެކަނި އިންސާނީ އެހީއަކުން މި ނުރައްކާތެރި ހާލަތު ރަނގަޅެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިގްތިސާދުން އަންހެނުންނަށާއި އާއިލާތަކަށް ލިބޭ އެހީތެރިކަން ވަރަށް ކުޑަ އެވެ.

ގިނަ އަފްޣާން ރައްޔިތުން ދިރިއުޅެނީ ނުރަސްމީ ވިޔަފާރިތަކުން ލިބޭ ކުޑަ އާމްދަނީއަކުންނެވެ. އެމީހުންނަށް ޖެހިފައިވަނީ ހިދުމަތްތައް މަދުވެ، އަންހެނުން ވަޒީފާ އަދާކުރުމަށް އޮތް ހުރަސްތައް ބޮޑުވަމުންދާ މާހައުލެއްގައި ދިރިއުޅެން ދަސްކުރާށެވެ.

އެމެރިކާއާއި ބައިވެރިވި ގައުމުތަކުގެ ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނުގައި ތިބި ދުވަސްވަރު، ރަށްފުށުގެ ގިނަ އާއިލާތަކުން އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ބަރޯސާވީ އޯޕިއަމް ހެއްދުމަށެވެ. މަސްތުވާތަކެއްޗާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން 20 އަހަރު ތެރޭގައި 9 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަކުރި ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން ނުސީދާކޮށް ތާލިބާނުންގެ ޖީބުތައް ފުރި، މަސްތުވާތަކެތީގެ އިގްތިސާދު ވަރުގަދަވެ، ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަނގުރާމަވެރިންނަށް އޮތް ތާއީދު އިތުރުވި އެވެ. އެމެރިކާގެ އެ ކެމްޕޭނަކީ ނާކާމިޔާބު ކެމްޕޭނެއްގެ ގޮތުގައި އަބަދުވެސް ސިފަކުރެވެ އެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބަދަޚްޝާން ޕްރޮވިންސްގެ ޔަފްތަލް ސުފްލާ ޑިސްޓްރިކްޓްގައި ހުރި ޕޮޕީ ދަނޑުތަކެއް، އެ ގައުމުގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ 4 ވަނަ ދުވަހު ނައްތާލަނީ | ގެޓީ އިމޭޖަސް

ނަމަވެސް، ތާލިބާނުންގެ ވެރިކަމުގައި ކާމިޔާބު ކަމަށް ފެންނަ އެއް ދާއިރާއަކީ މިއީ އެވެ. 2022 ވަނަ އަހަރު އޯޕިއަމް ހެއްދުން މަނާކުރި ފަހުން، އޯޕިއަމް އުފައްދާ މިންވަރު ވަނީ 95 އިންސައްތަ ދަށްވެފަ އެވެ. މިއީ ޒަމާނީ ތާރީޚެއްގައި މަސްތުވާތަކެތި އުފެއްދުން މިހާ ބޮޑަށް ދަށްވި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް މާހިރުން ބުނެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މި މަނާކުރުމުގެ ސަބަބުން ރަށްފުށުގެ އާމްދަނީގެ ބޮޑު ބައެއް ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ. އދ. އިން މިހާރު އިންޒާރު ދެނީ، މި ހުސްވި ތަނަށް މެތަމްފެޓަމިން ފަދަ ސިންތެޓިކް ޑްރަގްސް އުފެއްދުމާއި އޭގެ ވަގުފާރި ފުޅާވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތް ކަމަށެވެ.

2021 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރިން، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތަކުގެ ހަތަރުބައިކުޅަ ތިންބައި ހަމަޖެއްސީ ބޭރުގެ އެހީންނެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެ ފައިސާ ވަނީ ހުއްޓިފަ އެވެ. އަދި ތާލިބާނުންގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ ރެކޯޑާ ހުރެ، އެމެރިކާއާއި އެ ގައުމުގެ އެކުވެރި ގައުމުތަކުން ވަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ބިލިއަނުން ގުނޭ ރިޒާވް ފައިސާ ހިފަހައްޓާފަ އެވެ. ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކާއެކު ކުރެވޭ މަޝްވަރާތަކުގައި މި ފައިސާ ދޫކުރުމަކީ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޝަރުތެވެ. ޚާއްސަކޮށް އަންހެން ކުދިންގެ ތައުލީމުގެ މައްސަލައަކީ މިކަމުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ. މާނައަކީ، ކުރިން ތައުލީމަށް ޚަރަދުކުރި ފައިސާ މިހާރު ހިފަހައްޓާފައިވަނީ އަލުން ތައުލީމު ދޭން ފެށުމަށް ބާރު އެޅުމުގެ ގޮތުންނެވެ.

 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ ޔޫއެސްއޭއައިޑީ މެދުވެރިކޮށް އަފްޣާނިސްތާނަށް ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާ 1.7 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންސާނީ އެހީގެ ކޮންޓްރެކްޓްތައް ވެސް އުވާލާފަ އެވެ.

މި އެއްވެސް ކަމަކުން އަންހެނުންނާ މެދު ތާލިބާނުން ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތަކަށް ނުވަތަ ބޭރު ދުނިޔެއާ އޮންނަ ގުޅުމަކަށް ބަދަލެއް ނާދެ އެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ވަނީ، އަފްޣާން ސަރުކާރުގެ އިސް މަގާމުތަކުގައި ތިއްބެވި ތާލިބާނުންގެ ބައެއް ވެރިން ހައްޔަރުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިނާމުތައް އުވާލާފަ އެވެ.

2021 ވަނަ އަހަރު ގިނަ ބަޔަކު ބިރުގަތް ފަދައިން އަފްޣާނިސްތާނަކީ ޓެރަރިސްޓުންގެ މަރުކަޒަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، އަދި ބައެއް މާހިރުން ލަފާކުރި ފަދައިން ގައުމު މުޅިން އިނދަޖެހިގެން ނުދިޔަ ނަމަވެސް، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތައް ބަލިކަށިވުމާއި ފަގީރުކަން އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން އައިސިސް-ކޭ އަދި އަލްގައިދާ ފަދަ ޖަމާއަތްތައް ދަނީ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ.

އެއްވެސް ގައުމަކުން ތާލިބާނުންގެ ސަރުކާރާއެކު ފުރިހަމަ ގުޅުމެއް ގާއިމުކޮށްފައި ނުވި ނަމަވެސް، ރަޝިޔާއިން ވަނީ މިދިޔަ އަހަރު އެ ސަރުކާރު ރަސްމީކޮށް ބަލައިގެންފަ އެވެ. 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު ތާލިބާނުންގެ ސަރުކާރަށް ސަފީރަކު އައްޔަންކުރި ޗައިނާއިން ވަނީ އިގްތިސާދީ ގުޅުންތައް ވަރުގަދަކޮށްފަ އެވެ. ޗައިނާގެ ކުންފުނިތަކަކީ މިހާރު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތެލާއި، ކޮޕަރ އަދި ލިތިއަމް ނެގުމުގެ މަސައްކަތުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކެވެ.

ފަސް އަހަރު ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، އެމެރިކާއިން އަފްޣާނިސްތާނަށް އެރި ސަބަބުތަކުގެ ގޮތުގައި ދެއްކި ވައުދުތައް ފުއްދިފައި ނުވުމުގެ އިތުރުން، އެކަންކަން ވަނީ މުޅިން ބަދަލުވެފަ އެވެ.

"ދެން އޮތް ފަހަރަކުން ޔޫކްރެއިން ނުވަތަ އީރާން ފަދަ ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރަން އެމެރިކާއަށް ބައިވެރިން ބޭނުންވާ ހިނދު، އަފްޣާން ރައްޔިތުންނާ މެދު އަޅުގަނޑުމެން އަމަލުކުރި ގޮތް ފެނުމަށްފަހު އެމެރިކާއަށް އިތުބާރު ކުރާނީ ކާކު؟" ސޮޕްކޯ ސުވާލު އުފެއްދެވި އެވެ.

މި ހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރިއިރު، އެތައް މިލިއަން ބައެއްގެ ދިރިއުޅުން މިއަދު ބިނާވެފައިވަނީ ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި، ފަރުވާ ދެވޭނެ ބަލިތަކާއި، އަދި ގާނޫނީ ގޮތުން ހުއްދަ ދީފައިވާ އަނިޔާވެރިކަމުގެ މައްޗަށެވެ.