ފީފާއަކީ ސިޔާސީ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެފައިވާ، މިނިވަން ކުޅިވަރު ފެޑަރޭޝަނެކޭ ބުނީ ކާކު؟

މި ފަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕާއެކު، ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ މައި އިދާރާ، ފީފާ އާއި އެ އިދާރާގެ އިސްވެރިންނަށް އަމާޒުވާ ފާޑުކިޔުންތައް ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ. އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ވަދެވަޑައިގަތުމުން، ސަސްޕެންޑްކޮށްފައި ހުރި އެމެރިކާގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ސަސްޕެންޝަން އުވާލުމަށް ފީފާއިން ނިންމި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތިބި ސަޕޯޓަރުންގެ މެދުގައި ވަނީ ނުތަނަވަސްކަން އުފެދިފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިސްރާއި ކޭޕް ވާޑްއާ ދެކޮޅަށް އާޖެންޓީނާ ކުޅުނު މެޗުތަކުގައި ރެފްރީން އާޖެންޓީނާއަށް ބުރަވެ އިންސާފުކޮށްފައިވާ ކަމުގެ ތުހުމަތުތައް ވެސް ވަނީ ފެންމަތިވެފަ އެވެ.

ފަލަސްތީނުގެ ފުޓްބޯޅައިގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުން ފީފާގެ ކޮރަޕްޓް އަމަލުތައް ތަޖުރިބާކުރަމުންދާތާ އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެ އެވެ. އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އިހުތިރާމް ކުރުމަކީ ފީފާގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނަމަވެސް، ފަލަސްތީނުގެ ފުޓްބޯޅައާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި އެ އިދާރާ ވަނީ އެކަމުގައި ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި ފެއިލްވެފަ އެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކަށް ވެރިވެގަނެ، އެ ބިންތަކުގައި ހަދާފައިވާ ޣައިރު ގާނޫނީ އާބާދީތަކުގެ ޓީމުތައް އިސްރާއީލުގެ ލީގުގައި ކުޅުމަށް ފުރުސަތު ދޭތީ، އިސްރާއީލް ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން (އައި.އެފް.އޭ) ސަސްޕެންޑް ކުރުމަށް ފަލަސްތީނު ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން (ޕީ.އެފް.އޭ) އިން ތަކުރާރުކޮށް ކުރަމުންދާ އާދޭސްތަކަށް ފީފާއިން ވަނީ ބީރު ކަންފަތެއް ދީފަ އެވެ.

ފަލަސްތީނުގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިން ގިނަ އަދަދަކަށް މަރަމުންދާ ދިއުމާއި، އެމީހުން ނުކުޅެދޭ މީހުންނަށް ހަދަމުންދާ ދިއުން ފީފާއިން ކުށްވެރިކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ކުޅުންތެރިން، ހާއްސަކޮށް ފަލަސްތީނުގެ އަންހެން ގައުމީ ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިން ކަމަށްވާ ރަންދު ހަލަވާނީ އާއި ނަތާލީ އަބޫ ދައްޔާ މިނިވަން ކުރުމަށް ވެސް ގޮވާލާފައެއް ނުވެ އެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުތައް ސުންނާފަތި ކުރަމުންދާއިރު ވެސް އެކަމާ ދެކޮޅަށް އެއްވެސް އަޑެއް އުފުލާފައެއް ނުވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ފަލަސްތީނުގެ ޓީމުތަކަށް ދަތުރުފަތުރުގެ ހުއްދަ ނުދިނުން ފަދަ، ފަލަސްތީނުގެ ފުޓްބޯޅަ ހީނަރުކޮށްލުމަށް އިސްރާއީލުން ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ހުއްޓުވުމަށް ފީފާއިން އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.

އިސްރާއީލް ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަނުން ނަސްލީ ތަފާތުކުރުމާއި، އެޕާތައިޑް އަދި އިސްތިއުމާރީ އަމަލުތަކަށް ހިތްވަރުދީ ބަލައިގަންނަނީ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ޣައްޒާ އާއި ލުބުނާނުގައި ހިންގާ ހަނގުރާމައިގެ ޖަރީމާތަކުގައި އިސްރާއީލުގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިން ބައިވެރިވާ ބައިވެރިވުމަށް މަރުހަބާ ކިޔުމުގައި ވެސް އެ އެސޯސިއޭޝަނުން ބައިވެރިވެ އެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ އަދުލުގެ ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކާއި އދ. ގެ ގަރާރުތައް ހުރި ނަމަވެސް، ފީފާއިން އަދިވެސް ބުނަމުންދަނީ ފަލަސްތީނުގެ ހުށަހެޅުންތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުގެ ދަށުން "ވަރަށް ބޮޑަށް އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު ކަމެއް" ކަމަށާއި، ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ ގާނޫނީ ހާލަތާ މެދު އަދިވެސް ގޮތެއް ނުނިމޭ ކަމަށެވެ. މިއީ އިސްރާއީލުގެ ބަހުރުވަ ފީފާއިން ބޭނުންކުރުމެވެ. މިއީ އިސްރާއީލަށް ހިމާޔަތްދީ، ފަލަސްތީނުގެ ބިންތައް ފޭރިގަތުމަށް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތުތަކަށް ބާރުދިނުމެވެ.

އިސްރާއީލުން އެގައުމުގެ ޣައިރު ގާނޫނީ އިސްތިއުމާރު އާންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްކުމަށް ފަތުރުވެރިކަމާއި، އާސާރީ ތަންތަނާއި، ދީނާއި، ދަނޑުވެރިކަން ބޭނުންކުރާ ފަދައިން، ފީފާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ފުޓްބޯޅަ ވެސް މިހާރު ވަނީ އެ މަގްސަދުގައި ބޭނުންކުރަން ފަށާފަ އެވެ.

ޖިއާނީ އިންފަންޓީނޯގެ ރިޔާސަތުގެ ދަށުން، އިސްރާއީލުގެ ޖަރީމާތަކުގައި ފީފާގެ ބައިވެރިވުން ވަނީ އިތުރަށް ފުޅާވެފަ އެވެ. އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާތަކުން ވަނީ އިންފަންޓީނޯގެ އަމަލުތައް ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފަ އެވެ. އެ ޖަމިއްޔާތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ އަމަލުތަކަކީ އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ހިލާފު، އެޕާތައިޑް އަދި ހަނގުރާމައިގެ ޖަރީމާތައްކަން އެނގިހުރެ، އެކަމާ ގުޅޭ ގިނަ ރިޕޯޓުތަކާއި ސިޓީތަކަށް އިންފަންޓީނޯ ވަނީ ގަސްދުގައި އިހުމާލުވެފަ އެވެ.

ފީފާގެ ލީޑަޝިޕުން އިސްރާއީލުގެ ޖަރީމާތަކާއި އައި.އެފް.އޭގެ ބައިވެރިވުމާ މެދު ހަނުތިބީ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ޖަރީމާތައް ފޮރުވައި، އިސްރާއީލުގެ ސޫރަ ރީތިކުރުމުގައި ފީފާއިން އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެ އެވެ. މިދިޔަ މަހު ފީފާއިން ވަނީ "ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމަށް" ކަމަށް ބުނެ، 15 އަހަރުން ދަށުގެ މުބާރާތެއްގެ ފުރަތަމަ މެޗުގައި ފަލަސްތީނާއި އިސްރާއީލް ކުޅުމަށް ހުށަހަޅާފަ އެވެ. އޭގެ ހަފުތާތަކެއް ކުރިން، އިންފަންޓީނޯ ވަނީ ޕީ.އެފް.އޭގެ ރައީސަށް މަޖުބޫރުކޮށްގެން، އިސްރާއީލް އެސޯސިއޭޝަންގެ ރައީސާ ސަލާމްކުރުވަން އަމިއްލައަށް މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ.

ފީފާއަކީ މިހާރު ސިޔާސީ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެފައިވާ، މިނިވަން ބައިނަލްއަގުވާމީ ކުޅިވަރު ފެޑަރޭޝަނެއް ނޫންކަން ވަރަށް ސާފެވެ. އެ އިދާރާ މިހާރު ބަދަލުވެފައިވަނީ އެމެރިކާ އާއި އެގައުމުގެ ބައިވެރިންގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުތަކަށް އެހީތެރިވެދޭ ސިޔާސީ ހަތިޔާރަކަށެވެ.

އިންފަންޓީނޯގެ އަމަލުތަކުން މި ހަގީގަތް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހާމަވެއެވެ. 2018 ވަނަ އަހަރު، އެއްވެސް ސާފު ސަބަބެއް ނެތި، އޭނާ ވަނީ ވޮޝިންޓަންގައި ބޭއްވި "އަބްރަހަމް އެކޯޑްސް" ސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމީ ރަސްމިއްޔާތުގައި ބައިވެރިވެފަ އެވެ. މިއީ އަރަބި ގައުމުތަކުގެ އެޖެންޑާއިން ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލަ އުނިކުރުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމެކެވެ. 2021 ވަނަ އަހަރު އޭނާ ވަނީ ގުދުސްގައި ހުންނަ މުސްލިމުންގެ ގަބުރުސްތާނު ހަލާކުކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ތަނެއްގައި، އިސްރާއީލުގެ ކަނާތު ފިޔައިގެ ނޫހެއް ކަމަށްވާ "ޖެރޫސަލަމް ޕޯސްޓް" އިން ބޭއްވި ކޮންފަރެންސެއްގައި ބައިވެރިވެފަ އެވެ.

މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު އިންފަންޓީނޯ ވަނީ، ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލައިގައި އދ. ގެ ބައިވެރިވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށާއި، އިސްރާއީލުގެ އިސްތިއުމާރާއި ނަސްލު ނައްތާލުމުގެ އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ކުރާ ގާނޫނީ މަސައްކަތްތައް ހުއްޓުވުމަށް އުފައްދާފައިވާ "ބޯޑް އޮފް ޕީސް" އިފްތިތާހު ކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ބައިވެރިވެފަ އެވެ. އަދި ފުޓްބޯޅައިގެ ޒަރީއާއިން ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމަށް އެ ބޯޑާއެކު "ސްޓްރެޓީޖިކް ޕާޓްނަޝިޕެއް" އުފައްދާނެކަން ވެސް އޭނާ އިއުލާން ކުރި އެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ ކުޅިވަރު ޖަމިއްޔާއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މިނިވަންކަމާއެކު ގޮތް ނިންމުމުގެ ބާރު ފީފާއަށް ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. އަދި ފުޓްބޯޅައިގެ ތެރެއަށް ސިޔާސީ ކަންކަން ނުވެއްދުމަށް އޮތް ޒިންމާއިން އެ އިދާރާ ވަނީ ބަރީއަވެފަ އެވެ. މުބާރާތް ބާއްވާ ގައުމުގެ ހައިސިއްޔަތުން އެމެރިކާއިން ކުޅުންތެރިންނާއި، ރެފްރީން އަދި ސަޕޯޓަރުންނާ މެދު ހިންގާ އެކި އުސޫލުތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، އިންފަންޓީނޯ އާންމުންނަށް ދިން ޖަވާބަކީ "ހަމަޖެހިލައިގެން ތިބުމަށެވެ."

މި ހުރިހާ ކަމަކީ ފީފާ ފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖަމިއްޔާތަކަށް އޮންނަ އިތުބާރު ވަރަށް ބޮޑަށް ގެއްލިގެންދާނެ ކަންކަމެވެ. މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފުޓްބޯޅައަށާއި، އެންމެން ބައިވެރިވާ ކުޅިވަރެއްގެ ގޮތުގައި ފުޓްބޯޅައަށް އޮތް އަބުރަށް ވެސް ލިބޭ ބޮޑު ގެއްލުމެކެވެ. އިންފަންޓީނޯ އޭނާގެ މި ސިޔާސަތުތައް މުޅިން ބަދަލުނުކޮށްފިނަމަ، އޭނާގެ ދައުރު ނިމިގެންދާނީ ފުޓްބޯޅަ ސުންނާފަތިކޮށްލި ވެރިއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.