ރަށްރަށުގެ ރައްވެހިކަން ފަސޭހައިން ހޯދޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކުރުމަށް މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައިފި

ރާއްޖޭގެ ރަށެއްގައި ބިމެއް ނުވަތަ ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ތަނެއް މިލްކުވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އެ ރަށެއްގެ ރަށްވެހިކަން ފަސޭހައިން ހޯދޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ބިލެއް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.

ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ) މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުއްވި މި ބިލަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށެއްގެ ރަށްވެއްސަކަށް ވުމާބެހޭ ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެނައުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލެކެވެ. މި ބިލުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ މިހާރު އަމަލުކުރަމުންދާ ގާނޫނުގެ ދަށުން ރަށްވެހިކަން ލިބުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޝަރުތުތައް ބަދަލުކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަ މަގެއް ފަހިކޮށްދިނުމެވެ.

މިހާރު އަމަލުކުރަމުންދާ ގާނޫނުގެ ދަށުން ރަށެއްގެ ރަށްވެއްސެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވެނީ އެ ރަށެއްގައި މެދުކެނޑުމެއްނެތި 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހު ދިރިއުޅެފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ. ނަމަވެސް މި ބިލުގައި ހިމެނޭ އިސްލާހުގެ ދަށުން، ރަށަކުން ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ބިމެއް ނުވަތަ ތަނެއް މިލްކުވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އެ ރަށެއްގެ ރަށްވެހިކަން ފަސޭހައިން ހޯދޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށް ހުށަހަޅައިފައިވެ އެވެ.

ބިލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން، ވަކި ރަށެއްގައި ރަށްވެހިވެފައިވާ މީހަކަށް ވާރުތައިން، ބިން ބެހުމުން، ގަތުމުން، ހިބައިން، ކޯޓު ހުކުމަކުން ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫއެއްގެ ދަށުން އެހެން ރަށަކުން ބިމެއް ނުވަތަ ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ތަނެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ ގާނޫނީ ހައްގު ލިބިފައިވާނަމަ، އެ ރަށެއްގެ ރަށްވެއްސަކަށް ވުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާނެ އެވެ.

މިގޮތަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތުން އެފަދަ ހައްގެއް ލިބިފައިވާކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ރަސްމީ ލިއެކިޔުންތައް ހުށަހެޅުމުން، އެ ބިމަކީ، ގެއަކީ، ފްލެޓަކީ ނުވަތަ ދިރިއުޅޭ ތަނަކީ ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ތަނެއްކަން ކަމާބެހޭ އިދާރާއަށް ކަށަވަރުވުމުން، އެ މީހަކު އެ ރަށެއްގެ ރަށްވެއްސެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްދޭންވާނެ އެވެ.

މިގޮތަށް ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވުމާއެކު، އެ މީހަކު ކުރިން ރަށްވެހިވެފައިވާ ރަށުގެ ރަޖިސްޓަރީއިން އުނިކުރެވޭނެ އެވެ. އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް އެއް ވަގުތެއްގައި އެއް ރަށަށްވުރެ ގިނަ ރަށެއްގައި ރަށްވެހިވެފައިވާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީ ނުވެވޭނެ އެވެ.

ބިލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތަކާއި، އެދި ހުށަހަޅާނެ އިޖުރާއާތުތަކާއި، އެ ހުށަހެޅުންތަކާމެދު ގޮތް ނިންމުމަށް މަސްއޫލުވާ އިދާރާއާއި، ބަލަދުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ ކުދިންގެ ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެ އެވެ.

މި ބިލުގައި ބުނެފައިވަނީ މި ގާނޫނަށް ގެންނަންޖެހޭ އިސްލާހުތައް މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ ގިނަވެގެން ތިން މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެ ކަމަށެވެ. މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ މި ގާނޫނު ފާސްވެ، ތަސްދީގުކޮށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެންނެވެ.

މި ބިލުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ މިކަމާ ގުޅޭ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑު މިޒަމާނުގެ އިޖުތިމާއީ އަދި އިގްތިސާދީ ހާލަތާ އެއްގޮތަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.