ޓްރަމްޕް: އިރާނުގެ އާ ލީޑަރާ ބައްދަލުކުރުމަކީ "ޝަރަފެއް"

އިރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިއްޖެ ނަމަ، އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ އާ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީއާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަކީ ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެ "ޝަރަފެއް" ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ވައިޓް ހައުސްގެ އޯވަލް އޮފީހުގައި ބުރާސްފަތި ދުވަހު ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީއާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަކީ އެމަނިކުފާނަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެ ވަރަށް ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށެވެ. އަދި ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިއްޖެ ނަމަ، އެ ބައްދަލުވުން ބޭއްވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށާއި، އެކަމަށް އެމަނިކުފާނު ތައްޔާރަށް ހުންނެވި ކަމަށްވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.

ޓްރަމްޕް މިހެން ވިދާޅުވެފައި މިވަނީ، މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ތެހެރާންގައި ހުންނަވަނިކޮށް އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން ދިން ފިނޑި ހަމަލާއެއްގައި އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ ގުޅިގެން، އިރާނުގެ އެސެމްބްލީ އޮފް އެކްސްޕާޓްސްއިން އެމަނިކުފާނުގެ ދަރިކަލުން އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ލީޑަރުގެ މަގާމަށް އިންތިޚާބުކުރިތާ ހަފުތާތަކެއް ފަހުންނެވެ.

އެ ހާދިސާއަށްފަހު ތިން ދުވަސް ތެރޭގައި އެސެމްބްލީން ބޭއްވި ކުއްލި ބައްދަލުވުމެއްގައި، ދީނީ އަދި ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އިސްކޮށް އުޅުއްވި އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ އިންތިޚާބުކުރީ އިރާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު ތާއީދަކާއެކުގައެވެ.

އިރާނުގެ އާ ލީޑަރާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ޓްރަމްޕް ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކުރެއްވުމަކީ އެމެރިކާގެ ރޫހަށް އައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބަދަލެކެވެ. ނަމަވެސް، ވޮޝިންގޓަނުން އަދިވެސް ދަނީ އިރާނުގެ އުޅަނދުފަހަރާއި ބަނދަރުތަކާ ދެކޮޅަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް ކަނޑުގެ މަގުން ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންނެވެ. މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު އިސްލާމްއާބާދުގައި އެއްބަސްވި ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާ އެމެރިކާގެ މި އަމަލުތައް ޚިލާފުވާ ކަމަށް ބުނެ ތެހެރާނުން ދަނީ ތަކުރާރުކޮށް ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.

'ޖިމީ ކާޓާ' ގެ ނާކާމިޔާބީން ރެކުން

މީގެ އިތުރުން، އިރާނުގައި ރައްކާކޮށްފައި ހުރި މަތީ ފެންވަރަށް ފައްކާކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމްތައް އަތުލައިގަތުމަށް ސިއްރު އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއް ހިންގުމަށް ވިސްނެވި ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއްގައި ގިނަ ދުވަހު މަޑުކުރަން ޖެހިދާނެތީ އެކަން ފަހުން ހުއްޓާލީ ކަމަށް ބުރާސްފަތި ދުވަހު ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.

ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އެންމެ ކުރީކޮޅު އެކަން ކުރުމަށް ވިސްނެވި ކަމަށާއި، އެއީ އެ ވަގުތު އިރާނުން އެކަމަށް ސަމާލުކަން ނުދީ އޮވެދާނެތީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މާ ގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެ އެކަން އެމީހުންނަށް އެނގޭނެކަން ވިސްނުނު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

މި އޮޕަރޭޝަން ހުއްޓާލި ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕް ދެއްކެވީ 1980 ވަނަ އަހަރު އިރާނުގައި އެމެރިކާއިން ހިންގި ނާކާމިޔާބު އަސްކަރީ މިޝަނެވެ. އެ ހާދިސާއަކީ އޭރުގެ ރައީސް ޖިމީ ކާޓާގެ ސިޔާސީ ނިމުމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.

"އަހަރެން ބޭނުމެއް ނުވި ޖިމީ ކާޓާއަކަށް ވާކަށް. ޖިމީ ކާޓާގެ އިހުސާސް ކުރާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން،" ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އިރާނުގެ ޔުރޭނިއަމްތައް އަތުލައިގަތުމަށްޓަކައި ބަރު ހަތިޔާރާއި ސާމާނާއެކު އެތައް ހަފުތާއެއް ވަންދެން އެ ގައުމުގެ ބިމުގައި މަޑުކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

ޓްރަމްޕް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މިއީ ވެނެޒުއޭލާ ފަދަ ތަނެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެތަނަށް ވަދެފައި މަދު މިނެޓުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެންމެންނަށް އަލްވަދާއު ކިޔާފައި ނުކުމެވޭނެ ގޮތެއް ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ބޭނުންވާ ބަރު ސާމާނުތައް އުފުލުމަށް ބޮޑެތި މަތިންދާބޯޓުތައް ބޭނުންވާނެ ކަމަށާއި، އެއީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ޓްރަމްޕް މި މޭރުމުން ވާހަކަދައްކަވާފައި މިވަނީ، މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހުގެ ކުރީކޮޅު އިރާނުގެ އިސްފަހާނަށް އެމެރިކާ ސިފައިން ފޮނުވަން ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެ، އެމެރިކާއަށް ސްޓްރެޓެޖިކް ގޮތުން ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

މީޑިއާ ރިޕޯޓްތަކަށް ބަލާއިރު، އެ ހަމަލާގެ ކުރިން އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުގެ ފައުޖުތަކުން ވަނީ އެ ސަރަހައްދު ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ވައިގެ މަގުން ވަރުގަދަ އޮޕަރޭޝަނެއް ހިންގާފައެވެ. އެ އޮޕަރޭޝަނުގައި އެމެރިކާގެ ބައެއް މަތިންދާބޯޓުތައް ގެއްލިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި މަދުވެގެން އެއް އޭ-10 ތަންޑަރބޯލްޓް 2 އަދި ދެ ބްލެކް ހޯކް ހެލިކޮޕްޓަރު ހިމެނެއެވެ.

މި އޮޕަރޭޝަންތަކަކީ ވައިޓް ހައުސްއިން ރާވައިގެން ހިންގި، ނާކާމިޔާބީއާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ބޮޑު މިޝަނެއްގެ ފެށުމެވެ. ވެއްޓުނު އެފް-15 މަތިންދާބޯޓެއްގެ ޕައިލެޓަކު ސަލާމަތްކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކަމަށް ރަސްމީކޮށް ބުނި ނަމަވެސް، އެ އޮޕަރޭޝަނުގެ އަސްލު މަގްސަދަކީ އިސްފަހާނުގައި ހުންނަ އިރާނުގެ ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތަކުގެ ތެރެއިން މަރުކަޒަކަށް ވަދެގަނެ ހަމަލާދިނުމެވެ.

ސީ-130 މަރުކާގެ މަތިންދާބޯޓު ޖެއްސުމަށް ހަމަޖެއްސީ ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒާ ވަރަށް ކައިރި ސަރަހައްދަކަށެވެ. ނަމަވެސް އިރާނުގެ ސިފައިން ތިބީ މި އޮޕަރޭޝަނަށް ދުރާލާ ތައްޔާރުވެގެންނެވެ.

އެމެރިކާގެ ހާއްސަ ފައުޖުތައް ގޮވައިގެން ދިޔަ ފުރަތަމަ ސީ-130 މަތިންދާބޯޓު، ބޭނުންނުކޮށް ދޫކޮށްލާފައި އޮތް ރަންވޭއަކަށް ޖެއްސި ވަގުތު ރަންވޭއިން ކަސިޔާރުވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި އެހީތެރިވުމަށް ބޭނުންވާ ސާމާނާއެކު ދެވަނަ ސީ-130 ބޯޓު ކައިރިވި ވަގުތު އިރާނުގެ ސިފައިން ހަމަލާދީ، އެ ބޯޓު ކުއްލި ހާލަތުގައި ޖައްސަން މަޖުބޫރުކުރުވިއެވެ.

މިއާއެކު އެމެރިކާގެ ކޮމާންޑޯ އިން އެ ސަރަހައްދުގައި ތާށިވިއެވެ. އަދި ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒަށް ވަދެގަތުމަށް ރޭވި އޮޕަރޭޝަން، ކުއްލި ގޮތަކަށް ސިފައިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަނަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ.

ތާށިވެފައި ތިބި ސިފައިން ސަލާމަތްކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، ގިނަ ސިފައިން ވަނީ ފިލައިގެން ދިޔަ ވަގުތު އެމީހުންގެ ސާމާނުތައް ދޫކޮށްލާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އޮފިސަރެއްގެ އައިޑީ ކާޑުވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ މަތިންދާބޯޓުތައް އިރާނުގެ އަތްދަށަށް ދިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި، އެމެރިކާގެ ފައިޓާ ޖެޓުތަކުން ވަނީ އަމިއްލަ ބޯޓުތަކަށް ބޮން އަޅައި ހަލާކުކޮށްލާފައެވެ.