ޣައްޒާގެ މުސްލިމުން ރަމަޟާން މަހާ ކުރިމަތިލި އިރު ނަމާދު ކޮށްލާނެ މިސްކިތެއް ނެތް!

ޣައްޒާގައި ބުދަ ދުވަހު ރަމަޟާން މަސް ފެށުނުއިރު، ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން ނަމާދުކުރުމަށް ދާން ޖެހުނީ އިޒްރޭލުގެ ހަމަލާތަކުގައި ސުންނާފަތިވެފައިވާ މިސްކިތްތަކުގެ ތެރެއަށާއި، ފްލާސްޓިކާއި ލަކުޑި ބޭނުންކޮށްގެން ވަގުތީގޮތުން ހަދާފައިވާ ތަންތަނަށެވެ. އެ މީހުން ރޯދަމަހާ ކުރިމަތިލީ ޝަހީދުވި އާއިލާގެ މެންބަރުންނާއި، ހަލާކުވެފައިވާ މިސްކިތްތަކުގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާ ހިތްދަތިކަމާ އެކީގަ އެވެ.

ޣައްޒާ ސިޓީގައި ހުންނަ އަލް-ޙަސައިނާ މިސްކިތް މިހާރު ވަނީ މުޅިން ސުންނާފަތިވެފަ އެވެ. އެ މިސްކިތުގެ ގުއްބު އޮތީ ކުނި ފުންޏެއްގެ މަތީގައެވެ. ކުރިން އަޅުކަންކުރުމަށް އެތައް ބަޔަކު ޖަމާވި މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގައި މިއަދު އާއިލާތަކުން ނިދައި ކައްކައި ހަދާއިރު، އެތަނުގެ އެކި ދިމާލުގައި ވަނީ އަންނައުނު ހިއްކަން ރޯނު ދަމާފަ އެވެ.

ކުރިން ނަމާދުކުރަން ސަފު ހަދައިގެން ތިބި ތަނުގައި މިހާރު ހުރި ކުނިތަކުގެ މަތީގައި ހުރެ، ޣައްޒާ ސިޓީގެ އެ މިސްކިތުގައި ވޮލަންޓިއަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ އުމުރުން 61 އަހަރުގެ ސާމީ އަލް-ޙިއްސީ ބުނީ، އެ މަންޒަރު ބަލަން ކެތްނުވާ ކަމަށެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ބުނީ، ކުރިން އެތަނުގައި ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހިގެން ނަމާދުކުރި ކަމަށާއި، ރަހުމަތްތެރިންނާއި ލޯބިވާ މީހުންނާ ބައްދަލުވި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އެ ލޯބިވާ މީހުންނެއް، ރަހުމަތްތެރިންނެއް އަދި މިސްކިތެއް ވެސް ނެތް ކަމަށް އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.

މިސްކިތުގެ ފުނޑުފުނޑުވެފައިވާ ގުއްބުތަކުގެ މަތީގައި ކުޑަކުދިން ކުޅެން އުޅޭއިރު، އަންހެނުން ދަނީ އެ ބިނާގެ ހަލާކުވެފައިވާ ތަނބުތަކުގެ މެދުގައި ދަމާފައިވާ ރޯނުތަކުން ހިއްކަން އެޅި އެއްޗެހި ނަގަމުންނެވެ.

އޭނާ ބުނީ ކުރިން އެތަނަށް އެތައް ހާސް ބަޔަކު ޖަމާވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެ މީހުން ނަމާދު ކުރާނީ ކޮންތާކުތޯ އޭނާ ސުވާލު ކުރި އެވެ. މުޅި ސަރަހައްދު އޮތީ ސުންނާފަތިވެފައި ކަމަށާއި، މިހާރު އެތަނުގައި ސަތޭކައެއްހާ މީހުންނަށް ވެސް ނަމާދުކުރެވޭނެ ޖާގައެއް ނެތް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.

އިޒްރޭލުން ޣައްޒާ އަށް ވައިގެ މަގުންނާއި އެއްގަމު މަގުން ހަމަލާދޭން ފެށީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 7 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި އިޒްރޭލުގެ ހަމަލާތަކުގައި މިހާތަނަށް 72،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ޝަހީދުވެފަ އެވެ.

ޣައްޒާ ސަރުކާރުގެ މީޑިއާ އޮފީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އިޒްރޭލު ސިފައިން ވަނީ 835 މިސްކިތެއް އެއްކޮށް ސުންނާފަތިކޮށްލާފަ އެވެ. އަދި 180 މިސްކިތަކަށް އެކި ވަރުގެ ގެއްލުންތައް ދީފައިވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން އިޒްރޭލުން އެކި ފަހަރު މަތިން ޣައްޒާގައި ހުރި 60 ގަބުރުސްތާނުގެ ތެރެއިން 40 ތަނެއް ހަލާކުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ވެސް އެ އޮފީހުން ބުނެ އެވެ.

ޣައްޒާގެ ގިނަ ރައްޔިތުންނަށް މި ލިބުނު ގެއްލުމަކީ ހަމައެކަނި ދީނީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި މުޖުތަމައަށް ލިބުނު ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ބޮޑު ހިތާމައެކެވެ.

ގެދޮރު ގެއްލި މިހާރު މިސްކިތުގެ ކުނިތަކުގެ ތެރޭގައި ދިރިއުޅެމުންދާ ޚިތާމް ޖަބްރު ބުނީ، ރަމަޟާން މަހާ ކުރިމަތިލާން ބޭނުންވީ މިއަށްވުރެ އުފާވެރި މާހައުލެއްގައި ކަމަށެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ބުނީ، ނަމާދުކުރާނެ މިސްކިތެއް މިހާރު ނެތް ކަމަށާއި، ހުރިހާ މިސްކިތްތަކެއް ވަނީ ބިމާހަމަކޮށްލާފައި ކަމަށެވެ. މިހާރު ނަމާދުކުރަނީ ފޭލިގެތަކުގައި ކަމަށާއި، މިސްކިތްތައް ބަދަލުވެފައި ވަނީ ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ މީހުން ދިރިއުޅޭ މަރުކަޒުތަކަށް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.

ޣައްޒާ ސިޓީގެ ދީނީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާގެ ޑިރެކްޓަރު އާމިރު އަބޫ އަލް-އަމްރައިން ވިދާޅުވީ، ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކާއި ތަކެތީގެ ދަތިކަން ހުރި ނަމަވެސް، މީހުން ދަނީ މިސްކިތްތަކުގެ ބައިތައް މަރާމާތުކޮށް، ބޭނުންކޮށްފައި ހުރި ޕްލާސްޓިކް ކަވަރާއި ލަކުޑި ބޭނުންކޮށްގެން ވަގުތީ ނަމާދުކުރާ ތަންތަން ހަދަމުން ކަމަށެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިހާތަނަށް 430 ނަމާދުކުރާ ތަނެއް ވަނީ އަލުން ހަދާފަ އެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބައެއް ތަންތަން ހަދާފައިވަނީ ދަނޑުވެރިކަމަށް ބޭނުންކުރާ ގްރީންހައުސްތަކުގެ ޕްލާސްޓިކް ކަވަރުތަކާއި، ލަކުޑި އަދި ފޭލިގެތަކުން ނަގާފައިވާ ޕްލާސްޓިކް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ.