މާތްﷲ ދެއްވި އެންމެ ބޮޑު ނިއުމަތަކީ އާއިލާ، އެ އާއިލާ ބަލިކަށިވެއްޖެނަމަ މުޖުތަމައުން އިންސާނިއްޔަތުކަން ނެތިދާނެ: ޚުތުބާ
ހަރުދަނާ އާއިލާއެއް ބިނާކުރުމަކީ މާތްﷲ ދެއްވި މި ބޮޑު ނިއުމަތަށް ޝުކުރުކުރުމަށް އެޅޭ ފުރަތަމަ ބިންގާ
ހުކުރު ޚުތުބާ އަޑުއަހަނީ
މާތްﷲ ދެއްވި އެންމެ ބޮޑު ނިއުމަތުގެ ފޮނި މޭވާއަކީ ޒަވާޖީ ހަޔާތުގެ ގުޅުމުން ވުޖޫދުވާ އާއިލާ ކަމަށާއި، އާއިލާ ބަލިކަށިވެއްޖެ ނަމަ ދިރިއުޅުމުގެ ނިޒާމު ހަލާކުވެ، މުޖުތަމައުން އިންސާނިއްޔަތުކަން ނެތިދާނެ ކަމަށް ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނެފިއެވެ.
''ރަނގަޅު އާއިލާއެއް ބިނާކުރުން'' މިމައުޟޫއަށް ރާއްޖޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކަށް އިއްވި ޚުތުބާގައި ބުނީ، މާތް اللّٰه އަހަރެމެންނަށް ދެއްވައިފައިވާ ނިއުމަތްތައް ގިނަގުނަ ކަމަށާއި، އެ ނިއުމަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަން ނުކުރެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް އެ ނިއުމަތްތައް އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.
އެކަނލާގެ ވަޙީކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. މާނައީ: "اللّٰهގެ نعمةތައް ތިޔަބައިމީހުން ގުނާ ނަމަ، ތިޔަބައިމީހުންނަކަށް އެ نعمةތައް عددއެއް ނުކުރެވޭހުށްޓެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އިންސާނާއަކީ، އަނިޔާވެރިވުން ބޮޑު، شكرކުރުން ނެތް މީހެކެވެ." اللّٰه تَعَالَى ދެއްވި މި ގިނަގުނަ ނިޢުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިންމު އެއް ނިއުމަތަކީ ކައިވެނީގެ ނިއުމަތެވެ. ކައިވެންޏަކީ اللّٰه تَعَالَىގެ ޙިކުމަތްވަންތަކަން ދަލީލުކޮށްދޭ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިން ހެތްކެއްވެސް މެއެވެ. މާތް اللّٰه ވަޙީކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. މާނައީ: "ތިޔަބައިމީހުންނަށް ޓަކައި ހަމަ ތިޔަބައިމީހުންގެ نفسތަކުން އަނބީން ހެއްދެވިކަމީ، އެކަލާނގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިންވާ ކަމެކެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުން އެ ކަނބަލުންގެ ފަރާތުން ހަމަހިމޭންކަން ލިބިގަތުމަށް ޓަކައެވެ. އަދި އެ ކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންގެ މެދުގައި ލޯތްބާއި، އޯގާވެރިކަން ލެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ފިކުރުހިންގާ ބަޔަކަށް އެ ކަމުގައި ހެކިތަކެއްވާކަން ކަށަވަރެވެ.''ހުކުރު ޚުތުބާ
ޚުތުބާގައި ބުނީ، މާތްﷲ ދެއްވި އެންމެ ބޮޑު ނިއުމަތުގެ ފޮނި މޭވާއަކީ ޒަވާޖީ ހަޔާތުގެ ގުޅުމުން ވުޖޫދުވާ އާއިލާ ކަމަށާއި، އާއިލާއަކީ ދުންޔަވީ ހަޔާތުގެ މުޑުވަކެއް ކަމަށެވެ. އާއިލާ ބަލިކަށިވެއްޖެ ނަމަ ދިރިއުޅުމުގެ ނިޒާމު ހަލާކުވެ، މުޖުތަމައުން އިންސާނިއްޔަތުކަން ނެތިދާނެ ކަމަށާއި، އާއިލާއަކީ ލޯތްބާއި އޯގާތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ޝަރުއީ އަދި އިޖުތިމާއީ ހިޔާވަހިކަމެއް ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި ހަރުދަނާ އާއިލާއެއް ބިނާކުރުމަކީ މާތް ﷲ ދެއްވި މި ބޮޑު ނިއުމަތަށް ޝުކުރުކުރުމަށް އެޅޭ ފުރަތަމަ ބިންގާ ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
ޚުތުބާގައި ބުނީ ރަނގަޅު އާއިލާއެއް ބިނާކުރެވޭނީ އިސްލާމީ އަގީދާގެ މަތީގައި މުޅި ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކުރެވިގެން ކަމަށާއި، އާއިލީ ބިނާގެ އެންމެ މުހިންމު ދެ ތަނބުކަމުގައިވާ މައިންބަފައިންނަކީ ތައުހީދާއި، ތިމާއަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ ދީނީ އިލްމު އުނގެނި އެއަށް، އަމަލުކުރާ، ރިވެތި އަހުލާގުގެ ވެރި ބަޔަކަށް ވެގެން ކަމަށެވެ. އަދި ދެމަފިރީންގެ ކިބައިން ދަރިންނަށް ރިވެތި މިސާލުތަކެއް ދައްކައިގެން ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ޚުތުބާގައި ބުނީ، ފަސާދަޔާއި މަގުފުރެދުމާއި، ބައިބައިވުމާއި ހަމަނުޖެހުންތަކުން އިސްލާމީ އުންމަތް ސަލާމަތްކުރުމަށް ހަރުދަނާ އަގީދާގެ މަތީގައި ދަރީން ތަރުބިޔަތުކުރާން ވަރަށްބޮޑު އިސްކަމެއް ދޭން ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ. ދަރީންގެ ހިތްތަކުގައި އީމާންކަމުގެ އޮށް އިންދައި ތައުހީދުގެ އިލްމު އުނގަންނައިދިނުމަކީ، ހަރުދަނާ ތަރުބިޔަތާއި އިލްމުތަކުގެ ކުރިބޯއްޓަށް ދަރީން ވާސިލުކޮށްދިނުމަށް ހުޅުވޭނެ އަމާން ދޮރެއް ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
ޚުތުބާގައި ބުނީ، ހަރުދަނާ އާއިލާއެއް ބިނާކުރެވޭނީ، ދީނާ ދުރު ފިކުރުތަކާއި އަމަލުތައް ގޭތެރޭގެ މާހައުލުން ނައްތައިލެވިގެން ކަމަށެވެ.
އޭގެތެރޭގައި ދީނުގައި އަންގަވައިފައިވާ މެދުމިނާ ދުރު ފިކުރުތަކާއި، ދީނަށް އަމަލު ނުކުރުމާއި، ދީނީ ޝިއާރުތަކަށް މަލާމާތްކޮށް ހަޖޫޖެހުމާއި، ދީނުގެ މައްޗަށް ޣީރަތްތެރިކަން ނެތުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ. މި ކަންކަން އާއިލާގެ ތެރެއިން ނައްތައިލައި، އިސްލާމް ދީނަކީ އަދުލުވެރި ދީންކަމާއި، މި ދީނަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ސީދާ މަގުކަން ދަރީންނަށް ވިސްނައިދީ ނަފުސުތަކުގައި މި ކަންކަން ހަރުލެއްވުމަށް ޚުތުބާގައި ގޮވާލާފައިވެއެވެ.
ޚުތުބާގައި ބުނީ، ރަނގަޅު އާއިލާއެއް ބިނާކުރުމަށް ދަރީން ފުރާވަރަށް އެރުމުން ހުރިހައި ކަމެއް ހުއްދަވީކަމަށް ހީކުރާ ހީކުރުންތައް ދޫކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަށާއި، އުޅޭނެހައި ގޮތަކަށް އުޅޭން ދަރީން ދޫކޮށް ނުލައި، އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގައި ކަނޑައަޅުއްވައިފައިވާ އިމުން ބޭރުނުވެ، ހަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާ އިޚުތިޔާރުކުރުމަށް ދަރީންނަށް އިރުޝާދުދޭން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
އާއިލާގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ޖަވާހިރުތައްކަމުގައިވާ ދަރީންނަކީ اللّٰه تَعَالَى ދެއްވާ ވަރަށް އަގުބޮޑު ނިއުމަތެކެވެ. އަދި އެހައިމެ ބޮޑު މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. މާތް ﷲ ވަހީކުރައްވައިފައި ވެއެވެ މާނައީ: "އޭ إيمانވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ އަމިއްލަ نفسތަކާއި، ތިޔަބައިމީހުންގެ أهلވެރީން، ނަރަކައިން ސަލާމަތްކުރާށެވެ!" އަދި މާތް ނަބިއްޔާ مُحَمَّدُ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَގެ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގަވެއެވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ކުރެ ކޮންމެ މީހަކީ ވެސް ބެލެހެއްޓުންތެރިއެކެވެ. އެ މީހެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ މީހުންނާ މެދު އެމީހަކާ ސުވާލު ވެވޭނެ މީހެކެވެ..."މި އާޔަތުގެ މުރާދަށް ވިސްނާލުމުން އެނގެނީ ޢާއިލާގެ ކޮންމެ ފަރުދަކު ވެސް ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކޮށް ނުބައިކަންކަން މަނާކުރުމަކީ އަދާކުރާންޖެހޭ ޒިންމާއެއްކަމެވެ.ހުކުރު ޚުތުބާ
އެހެންކަމުން ޚުތުބާގައި ވަނީ ދަރީންނަށް ތައުލީމުދީ، ބަލައިބޮޑުކުރުމުގައި އިހުމާލުނުވުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވެފައެވެ. އީމާންކަމުގެ ރުކުންތަކާއި އިސްލާމްކަމުގެ ރުކުންތަކަށް ދަރީން ހާނުވުމަށް ގޮވާލާފައިވެއެވެ. މިކަން ކުރެވޭނީ މުޅި މުޖުތަމައު އެކުއެކީ ދިރިއުޅުމުގެ ވާޖިބުތަކާއި ޒިންމާތައް އަދާކޮށްގެން ކަމަށާއި، މިކަމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ފަރުވާކުޑަނުކުރުމަށް ޚުތުބާގައި ވަޞިއްޔަތް ކޮށްފައިވެއެވެ.
