ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ހަރަދުނުކޮށް ނިންމާނެ ކަމަށް ބުނި ރަސްމާލެ ހުއްޓުމުން ކުށްވެރިވީ ބަޖެޓް

"މިއަދު މި ތަނުގައި މި ފެށޭ މަޝްރޫޢަކީ، މިއަދާ ހަމަޔަށް ރާއްޖޭގައި ހިންގާ ބިން ހިއްކުމުގެ އެންމެ ބޮޑު މަޝްރޫޢު. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން 1153 ހެކްޓަރުގެ ބިން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، މިއަދު މި ފެށޭ ގޮތަށް ގޮސް، މެދުނުކެނޑި ގޮސް، ގާތްގަނޑަކަށް 8 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާލާއިރުގައި އޮންނާނީ ހިކިފައި. 1153 ހެކްޓަރުގެ ބިމަކީ، ބޮޑުމިނަށް ބަލާނަމަ، ހުޅުމާލެ ދެ ފިޔަވަހި އެއްކޮށްލީމާ ވާވަރުގެ ގާތްގަނޑަކަށް ތިންގުނަ" މިއީ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު އެތަކެއް ދިވެހި ރައްޔިތުންނެއް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށް، އެތައް ބައެއްގެ ބޯހިޔާވަހިކަމަށް އަރައިގަނެ ނެތް ފައިސާއަކުން ފެށި މަޝްރޫއު ފެއްޓެވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ދެއްކެވި ވާހަކައެވެ.

18 ޑިސެމްބަރު 2023 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވިގެން ދިޔަ ފުށިދިއްގަރު ފަޅު ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢު ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާޙު ކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތެވެ. 400 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މި ޕްރޮޖެކްޓް ފެށީވެސް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި ނުޖަހައެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްނުކޮށެވެ. ނަމަވެސް އެތައް ބިލިއަނެއްގެ އަގުހުރި ބިން ބަޔަކަށްދީގެންނެވެ. ރަސްމާލެ މަޝްރޫއު ރައީސް ފެއްޓެވި އިރުވެސް މަޖިލީހުން ވަނީ އެ މަޝްރޫއަށް ކަނޑައެޅި 400 މިލިއަން ރުފިޔާ ބަޖެޓުން އުނިކޮށްފައެވެ. އެއީ އެފަދަ މަޝްރޫއެއް ގެންދިއުމަށްވުރެ ރައްޔިތުންނަށް ކޮށްދޭންޖެހޭ މުހިންމު އެހެންކަންކަން ހުރުމުން ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބުންނަށް އެކަން އެގޮތަށް ގަބޫލުކުރެވިގެންނެވެ.

ނަމަވެސް މަޖިލީހުން އެގޮތަށް ނިންމި ނަމަވެސް، އެއަށް ބަލާލުމެއް ނެތި ދައުލަތުގެ ފައިސާ ފޮއްޗެއްގައި ނުޖެހި، ދައުލަތުން ފައިސާ ހަރަދުކުރަން ނުޖެހި މި މަޝްރޫއު ހިންގާ ސަރުކާރުގެ ކުންފުނި އެޗްޑީސީން ބުންޏެވެ. ހުދު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. "ކަންގަތި އެވޯޑް 2023" ގެ ޖަލްސާ ގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން 20 ޑިސެމްބަރު 2023 ގައި ރައީސް ވިދާޅުވީ ފުށިދިއްގަރު ފަޅުގައި ތަރައްގީ ކުރާ ސަހަރު ވެގެންދާނީ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އެއްވެސް ހަރަދެއް ކުރަން ނުޖެހޭ ގޮތަށް ނިންމާނެ މަޝްރޫއެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ.

މިއިން ސާފުވަނީ ބަޖެޓުގައި ނެތަން އެކަން ކުރާނެ ގޮތްތައް ހޯދާފައި އޮތް ވާހަކައެވެ. އެހެންވީމާ މި މަޝްރޫއަކާއި ބަޖެޓަކާއި ގުޅުމެއް ނެތެވެ. އެ ގުޅުން އުފެދިފައިވެސް ނެތެވެ. "މަޝްރޫއު ކުރިއަށް އެ ދަނީ ދިވެހި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އެއްވެސް ހަރަދެއް ކުރަން ނުޖެހޭ ގޮތަށް. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެ މަޝްރޫއު އެގޮތުގައި ކުރިއަށް ގެންގޮސް ނިންމައިލާނަން،" ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.

މަޖިލީހުން ފުށިދިއްގަރުގެ ފައިސާ ބަޖެޓުން އުނިކުރުމާއެކު އެހެން ގޮތްތަކެއް ހޯއްދަވާ އެކަން ފެއްޓެވިއެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް ޕްލޭނެއް ނެތިއެވެ. ފައިސާއެއް ނުހޯދައެވެ. ކޮންޓްރެކްޓަރެއް ހޯދާ ބިން ހިއްކާ ނިމުމުގެ ކުރިން މާލޭގެ ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބިންވެސް ދީފިއެވެ. މާލޭގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައިހާ ބޮޑު ބިމެކެވެ. ނަމަވެސް އެ މަޝްރޫއު ފެށިތާ 31 މާޗް އަށް 3 މަސް ވެއްޖެއެވެ. 8 މަސް ދުވަހުން ހިއްކާ ނިންމަންޖެހޭ 1153 ހެކްޓަރުގެ ބިމުން ހިއްކުނީ އަދި ދެތިން ހެކްޓަރެވެ. އެއީވެސް މަންޒަރު ދައްކާލަން ކުރި ކަމެކެވެ.

ބަޖެޓައި ނެތަސް ކުރެވޭނެކަމަށް ވިދާޅުވެ މަސައްކަތް ފެށުމަށްފަހު އެންމެފަހުން އެ މަސައްކަތް ހުއްޓުނީމާ އަނެއްކާވެސް ގޯވީ ބަޖެޓެވެ. ބަޖެޓުގައި ނެތްކަނެއް ފަށާ އެކަން ހުއްޓުނީމާ ބަޖެޓް ގޯސް ވެއްޖެއެވެ. ރައިސް ވިދާޅުވީ ފުށިދިއްގަރު ހިއްކާނެ އިންވެސްޓަރު ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އަނެއްކާ ބަޖެޓްގެ ވާހަކަވެސް އެބަވިދާޅުވެއެވެ. މީގައި ކޮންމެވެސް ގޯހެއް އެބަ އުޅެއެވެ.

ފުށިދިއްގަރު ފަޅަކީ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ހައްލަކަށްވުރެ ދަރަނީގެ ދަންތުރައެކެވެ. ބޭރު މީހުންނަށް ބިން ނުދޭނަކަމަށް ބުނެ ވަޑައިގެން 70 ހެކްޓަރުގެ ބިން އެދިނީ ބޭރު މީހަކަށެވެ. ރައީސްގެ ފުރެންޑު ރާޖޫއަށެވެ. ބިންވެސް ނުހިއްކުނެވެ. ހަގީގަތަކީ އެ 400 މިލިއަން ރުފިޔާއަކީ ސީދާ މަޖިލިސް އިންތިހާބަށް ޖީބަށް ކަހާލަށް އުޅުނު ފައިސާއެވެ. އެނޫން އެހެން އެއްވެސް ގޮތަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ.